Avustralyalı Skyborne Technologies şirketi, CODiAQ isimli silahlı dört ayaklı robot sistemi için ABD Savunma Bakanlığı’ndan “Limited Safety Release” (Sınırlı Güvenlik Onayı) aldı.

Bu gelişmeyle birlikte sistemin, ABD Özel Operasyonlar Komutanlığı (USSOCOM) bünyesindeki birliklerle operasyonel test ve değerlendirme sürecine girmesinin önü açıldı. Testlerin ayrıca ABD’nin ortak bir müttefik ülkesiyle birlikte yürütüleceği belirtildi.

Söz konusu güvenlik onayı, ABD Savunma Bakan Yardımcılığı’na bağlı Özel Operasyonlar ve Düşük Yoğunluklu Çatışmalar Ofisi tarafından finanse edilen rekabetçi bir araştırma-geliştirme, test ve değerlendirme sözleşmesi kapsamında verildi. Süreç, Maryland eyaletindeki Aberdeen Proving Ground tesisinde bulunan ABD Kara Kuvvetleri Test ve Değerlendirme Merkezi (ATEC) tarafından gerçekleştirilen bağımsız güvenlik testleriyle doğrulandı.

ATEC doğrulaması, CODiAQ sisteminin canlı silahlı kullanım öncesinde ABD Savunma Bakanlığı’nın belirlediği güvenlik gereksinimlerini karşıladığını ortaya koydu. Bu süreç yalnızca bürokratik bir prosedür olarak görülmüyor. Yapay zekâ destekli hedefleme ve atış kontrol sistemine sahip silahlı otonom kara platformları için güvenlik onayı, sistemin operatörler ve çevredeki personel açısından kabul edilemez risk oluşturup oluşturmadığını belirleyen kritik bir aşama olarak değerlendiriliyor.

Şehir savaşı için geliştirildi

“Controller Operated Direct Action Quadruped” ifadesinin kısaltması olan CODiAQ, dört ayaklı robotik bir platform üzerine inşa edilmiş silahlı insansız kara sistemi olarak tanımlanıyor. Tekerlekli veya paletli sistemlerin zorlandığı merdivenler, enkaz alanları, bozuk zeminler ve dar iç mekânlarda hareket kabiliyeti sağlayan dört ayaklı yapı, özellikle özel kuvvetlerin sıkça görev yaptığı şehir ve yer altı operasyon ortamlarında önemli avantaj sunuyor.

Silahlı konfigürasyon ise bu hareket kabiliyetine modüler silah yüklerini ekliyor. Böylece insan asker göndermenin yüksek risk taşıdığı alanlara ölümcül ateş gücü taşınabiliyor. CODiAQ sisteminin mevcut sözleşme kapsamında 14 adet dört ayaklı platform üzerinde toplam 28 modüler silah yükü taşıdığı ifade edildi. Bu durum, her platform için iki farklı faydalı yük entegrasyonu anlamına gelirken, sistemin farklı görev profillerine göre farklı silah türleriyle yapılandırılabileceğini gösteriyor.

Skyborne ile imzalanan 6,5 milyon dolarlık sabit fiyatlı sözleşme; 14 adet CODiAQ sistemi, 28 modüler silah yükü, 24 aylık değerlendirme süresi boyunca bakım-idame desteği ile ABD ve müttefik ülke personeline yönelik eğitim faaliyetlerini kapsıyor. Teslimatların 2026 yılı içerisinde tek paket halinde yapılacağı ve ekipman, eğitim ile lojistik desteğin entegre biçimde sağlanacağı açıklandı.

Canlı atış testleri başlayacak

Hükümet Program Yöneticisi Michael J. Trexler, sistemin operasyonel takvimine ilişkin yaptığı açıklamada, “Skyborne ile birlikte çalışarak CODiAQ sistemlerini ve yeni ekipmanlarla canlı atış eğitimlerini Ekim 2026’da taktik operatörlere ulaştırmayı hedefliyoruz” ifadelerini kullandı.

Trexler ayrıca, CODiAQ’ın silahlı robotik kara sistemlerinde bilinçli ve önemli bir adımı temsil ettiğini belirterek, “Bu kilometre taşı, Savunma Bakanlığı’na operasyonel faydayı hızlı biçimde değerlendirme imkânı sunarken, sistem güvenliği, operatör kontrolü ve risk yönetimi konularına güçlü vurgu yapılmasını sağlayacak” dedi.

Ekim 2026 için planlanan canlı atış eğitimi, sistemin yıllar sonra değil, kısa süre içerisinde sahada gerçek silahlı kullanım testlerine geçeceğini ortaya koyuyor.

Özel kuvvetler için kritik kabiliyet

Değerlendirme sürecinin USSOCOM bünyesindeki birden fazla taktik birlik ve en az bir müttefik ülke tarafından yürütüleceği belirtildi. CODiAQ’ın görev profili; doğrudan baskın operasyonları, yakın mesafe çatışmalar ve yüksek riskli bina girişleri gibi özel kuvvet operasyonlarıyla örtüşüyor.

Robotik sistemlerin saldırı unsurunun önüne gönderilmesi, insan personelin çatışmanın en tehlikeli safhalarına maruz kalmasını azaltmayı hedefliyor. Özel kuvvetlerin geçmişte de robotik ve otonom sistemlerin erken kullanıcıları arasında yer aldığı, bunun temel nedeninin ölümcül operasyon ortamlarında insan erişimini genişletecek çözümlere duyulan ihtiyaç olduğu değerlendiriliyor.

Şirket ayrıca CODiAQ’ın ABD’de üretildiğini ve bunun yerli üretim kapasitesini büyütmeye yönelik ilk adım olduğunu açıkladı. ABD merkezli üretim yaklaşımının; tedarik zinciri güvenliği, ihracat kontrolü risklerinin azaltılması ve diplomatik baskılardan bağımsız sürdürülebilir lojistik altyapı açısından stratejik önem taşıdığı vurgulanıyor.

Son yıllarda Boston Dynamics’in “Spot” robotu ve Ghost Robotics’in “Vision” serisi gibi dört ayaklı askeri robot platformları çeşitli testlerde öne çıkmıştı. Ancak CODiAQ’ın aldığı güvenlik onayı, sabit fiyatlı teslimat sözleşmesi ve canlı atış takvimi; sistemin yalnızca gösterim aşamasını geride bırakarak gerçek operasyonel değerlendirme sürecine geçtiğine işaret ediyor.

Kaynak: M5, Defence Blog