Japonya dev savunma bütçesine hazırlanıyor

Japonya hükümeti ve iktidar koalisyonunun, ülkenin askerî kapasitesini güçlendirmek amacıyla önümüzdeki beş yıllık dönem için planlanan savunma harcamalarını yaklaşık iki katına çıkarmayı değerlendirdiği bildirildi.

Başbakan Sanae Takaichi’nin savunma politikalarını güçlendirme hedefi doğrultusunda gündeme gelen yeni planın, insansız hava araçları, uzun menzilli füzeler ve ileri teknoloji askerî sistemlere yönelik yatırımları artırması bekleniyor.

Reuters’a konuşan konuya yakın iki kaynağa göre, Nisan 2027’de başlayacak beş yıllık dönem için savunma harcamalarının 70-80 trilyon yen (yaklaşık 457-508 milyar dolar) aralığında belirlenmesi değerlendiriliyor. Bu tutar, 2023 mali yılında başlayan mevcut beş yıllık program için ayrılan yaklaşık 43 trilyon yenin 1,8 katına karşılık geliyor.

Nihai bütçe henüz kesinleşmiş değil. Hükümetin yıl sonuna doğru bütçe hazırlıklarını tamamlaması ve ülkenin güvenlik politikalarını belirleyen üç temel strateji belgesini güncellemesi sırasında rakamların değişebileceği belirtiliyor. Japonya Savunma Bakanlığı ise konuya ilişkin yorum yapmadı.

İnsansız hava araçları ve uzun menzilli silahlar öncelikli olacak

Reuters’a konuşan kaynaklardan biri, yeni savunma bütçesinin önemli kalemlerinden birinin çok sayıda insansız hava aracı tedariki olacağını belirtti. Japonya’nın savunma ekipmanı alımlarında yenin değer kaybetmesi nedeniyle maliyetlerin yükselmesi de bütçe artışını gündeme getiren faktörler arasında gösteriliyor.

İkinci kaynak ise nihai harcama tutarının 70 trilyon yenin ortalarından 70 trilyon yenin üst sınırlarına yakın bir seviyede oluşabileceğini ifade etti. Bununla birlikte, Doğu Asya’daki güvenlik ortamı dikkate alındığında bu miktarın yeterli olup olmayacağı konusunda soru işaretleri bulunduğunu belirtti.

Bütçenin nihai büyüklüğü, hükümet ile iktidar koalisyonu ortakları arasındaki görüşmelerin ardından şekillenecek.

Japonya uzun menzilli karşı taarruz kapasitesini geliştiriyor

Tokyo yönetimi, 2022 sonunda hazırlanan mevcut savunma programıyla askerî harcamalarını önemli ölçüde artırma kararı almıştı. Başlangıçta 27,5 trilyon yen olarak planlanan beş yıllık savunma yatırımları, daha sonra yaklaşık 43 trilyon yene çıkarılmıştı.

Bu programda uzun menzilli füze sistemleri, karşı taarruz kabiliyetleri, mühimmat stokları ve askerî platformlar için yedek parça tedariki öncelikli alanlar arasında yer aldı.

Japonya’nın karşı taarruz yaklaşımı, ülkeye yönelik uzun menzilli saldırıların yalnızca savunma sistemleriyle karşılanmasının ötesine geçerek, tehdit oluşturan askerî unsurlara karşı gerekli koşullarda uzaktan müdahale edebilme kapasitesini geliştirmeyi amaçlıyor.

Bu kapsamda yerli uzun menzilli füze projeleri üzerinde çalışmalar yürütülürken, insansız sistemler de ülkenin savunma mimarisinde daha önemli bir konuma taşınıyor.

Ukrayna ve İran savaşlarının etkisi

Japonya’nın yeni savunma planlamasında, Ukrayna ve İran’daki çatışmalarda ortaya çıkan operasyonel deneyimlerin etkili olduğu belirtiliyor. Reuters’ın Eylül ayında hükümet yetkililerine dayandırdığı habere göre Japonya, uzun menzilli saldırıların önlenmesine yönelik savunma yapılanmasında insansız hava araçlarından daha kapsamlı biçimde yararlanmayı araştırıyor.

İnsansız sistemler; gözetleme, erken tespit, hedef takibi ve belirli tehditlere karşı önleme görevlerinde kullanılabiliyor. Düşük maliyetli platformların yüksek sayılarda üretilebilmesi, pahalı hava savunma füzelerinin her hedefe karşı kullanılmasının oluşturduğu maliyet baskısını azaltabilecek seçenekler arasında değerlendiriliyor.

Bununla birlikte, insansız hava araçlarının etkinliği sensör ağı, komuta-kontrol altyapısı, elektronik harp kabiliyeti ve diğer hava savunma unsurlarıyla koordinasyona bağlı. Japonya’nın yeni yaklaşımının da tek başına İHA tedarikinden ziyade, farklı sistemlerin birlikte çalıştığı katmanlı bir savunma yapısına dayanması bekleniyor.

Yapay zekâ ve uzay teknolojileri de yatırım kapsamına giriyor

Japonya Savunma Bakanlığı, son yıllarda insansız sistemlerin yanı sıra yapay zekâ ve uzay teknolojilerine yönelik yatırımlara da öncelik veriyor. Bu alanlar, modern savaş ortamında erken uyarı, istihbarat toplama, hedef belirleme ve birlikler arasında veri paylaşımı açısından giderek daha kritik hâle geliyor.

Uzay tabanlı gözetleme ve haberleşme sistemleri, geniş bir coğrafyada faaliyet gösteren askerî unsurların koordinasyonunu desteklerken, yapay zekâ destekli analiz araçları büyük miktardaki sensör verisinin daha hızlı değerlendirilmesine yardımcı olabilir.

Japonya’nın savunma harcamalarını 70-80 trilyon yen aralığına yükseltmesi hâlinde, bu yatırımların yalnızca mevcut platformların sayısını artırmakla sınırlı kalmayıp ülkenin uzun menzilli savunma, insansız sistemler ve ileri teknoloji kapasitesini de genişletmesi bekleniyor.

Kaynak: M5, Reuters