İsveç’den “kritik mühimmat üretimi” için yeni fon

İsveç, kritik mühimmat girdilerinin üretim kapasitesini artırmayı ve Avrupa Birliği fonlarından yararlanacak projeleri desteklemeyi amaçlayan çalışmalar için 500 milyon İsveç kronu (yaklaşık 53 milyon dolar) kaynak ayırdığını duyurdu.

Söz konusu finansman, Avrupa’nın barut, patlayıcı ve mühimmat üretiminde kullanılan diğer kritik bileşenlere yönelik üretim kapasitesini güçlendirmeyi amaçlayan 165 milyon avroluk Avrupa Savunma Sanayisi Programı (EDIP) Enerjik Bileşenler girişimi kapsamında kullanılacak.

İsveç, bu kapsamda EURENCO Bofors, Sweden Ballistics (SWEBAL), Norma Precision, Nammo Sweden ve JUNGHANS Microtec tarafından sunulan proje başvurularını seçti.

Projeler arasında Archer obüs sistemi için sevk barutu ve tapa üretiminin genişletilmesi, küçük kalibreli mühimmat üretiminin artırılması ve patlayıcı üretim kapasitesinin geliştirilmesi bulunuyor.

İsveç Savunma Bakanı Pål Jonson, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, AB’nin İsveç’teki bir projeye 250 milyon kron yatırım yapması halinde devletin aynı miktarda katkı sağlayacağını, kalan bölümün ise sanayi tarafından karşılanacağını belirtti. Jonson, bu kaynakların mevcut fabrikalardaki kapasiteyi artırmanın yanı sıra yeni üretim hatlarının kurulmasına da katkı sağlayacağını ifade etti.

Avrupa mühimmat zincirini güçlendiriyor

NATO ülkeleri, mühimmat üretimini artırmanın önündeki tedarik darboğazlarını aşmak amacıyla en az 24 yeni patlayıcı ve sevk barutu projesi yürütüyor.

Mühimmat üretiminde kullanılan kritik girdilerin kapasitesini artırmak, uzmanlaşmış tesisler, güvenli hammadde tedariki, çevresel izinler ve nitelikli kimya mühendisleri gerektirdiği için önemli miktarda zaman ve yatırım gerektiriyor.

Alman Rheinmetall, sevk barutu ve öncül kimyasalların üretimine 650 milyon avro yatırım yapıyor. Bu yatırımın 350 milyon avroluk bölümü, üretimin 2028 yılına kadar yıllık 4.200 tona çıkarılması hedeflenen Aschau tesisine ayrılıyor. Polonya merkezli Nitro-Chem ise TNT üretim kapasitesini yıllık 20 bin tona çıkarmayı planlıyor. Ancak bu kapasite artışının devreye girmesi üç ila dört yıl sürecek.

Kritik mühimmat girdileri arasında TNT ve RDX gibi patlayıcıların yanı sıra pamuk linterlerinden üretilebilen nitroselüloz gibi sevk barutları da bulunuyor.

SWEBAL CEO’su ve kurucu ortağı Joakim Sjöblom, Avrupa’nın geçmişte Çin dahil olmak üzere dış tedarikçilere bağımlı kaldığını belirterek, mühimmat fabrikasından birkaç aşama uzakta yaşanan bir hammadde eksikliğinin dahi top mermisi üretimini sınırlayabileceğine dikkat çekti.

Avrupalı üreticiler bu nedenle alternatif hammadde kaynakları geliştirirken, İskandinav ormanlarından elde edilen odun hamuru bazlı girdiler üzerinde de çalışmalar yürütüyor.

İsveç hükümetinin son yatırımından önce SWEBAL, Nora’daki TNT tesisinin tamamlanması için 400 milyon kron destek almıştı. Tesisin 2028 yılına kadar yıllık yaklaşık 4.500 ton TNT üretmesi planlanıyor.

İsveç’in modeli, AB fonlarının ulusal kaynaklarla eşleştirilerek savunma sanayisinde uzun vadeli üretim kapasitesine dönüştürülmesini ortaya koyuyor. Özellikle patlayıcılar ve sevk barutları gibi yüksek başlangıç yatırımı ve uzun üretim süreleri gerektiren alanlarda kamu desteği, Avrupa’nın sürdürülebilir mühimmat üretim kapasitesi oluşturma çabasının önemli unsurlarından biri haline geliyor.

Kaynak: M5, The Defense Post