Japonya’nın F-35 ve programları bütçe engeline takıldı
Japonya’nın askerî modernizasyon hedefleri, savunma harcamalarının finansmanına ilişkin görüş ayrılıkları nedeniyle belirsizliğe sürükleniyor.
Tokyo yönetiminin, önümüzdeki dönemde ABD’den gerçekleştirmeyi planladığı F-35 savaş uçağı alımları ile füze tedarikinde önemli miktarda azaltıma gitme seçeneğini değerlendirdiği bildirildi.
Reuters’ın dört ayrı kaynağa dayandırdığı bilgilere göre Japon yetkililer, savunma sanayii temsilcilerine planlanan siparişlerin yüzde 50’ye varan oranlarda düşürülebileceğini iletti. Bu gelişme, Başbakan Sanae Takaichi’nin Çin’in askerî kapasitesindeki artışa karşı yürütmek istediği savunma yapılanmasını genişletme hedefini doğrudan etkileyebilir.
Yeni savunma planında 376 milyar dolarlık üst sınır
Japonya Maliye Bakanlığı, Nisan 2027’de başlayacak yeni beş yıllık savunma programı için 50-60 trilyon yen arasında harcama yapılmasını öngörüyor. Yaklaşık 313-376 milyar dolara karşılık gelen bu teklif, mevcut dönemdeki 43 trilyon yenlik bütçenin üzerinde bulunuyor.
Ancak savunma bürokrasisi ve iktidardaki Liberal Demokrat Parti içerisindeki bazı milletvekilleri, yeni dönem için 80 trilyon yen seviyesinde bir kaynak ayrılmasını istiyor. Dolayısıyla Maliye Bakanlığının önerisi, savunma harcamalarının artırılmasını savunan kesimlerin beklentilerinin altında kalıyor.
Reuters’ın değerlendirmesine göre 60 trilyon yenlik bütçe seçeneği bile Japonya’nın savunma harcamalarını gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 2’sine çıkarma hedefinin gerisinde kalabilir.
Savaş uçağı ve füze alımlarında daralma ihtimali
Bütçe müzakerelerinde Maliye Bakanlığının yaklaşımının benimsenmesi, Japonya’nın hava gücü modernizasyonu ve füze tedarik programlarında yeniden planlamaya gidilmesine neden olabilir.
Özellikle ABD üretimi F-35 savaş uçakları ile çeşitli füze sistemlerine yönelik alımların önemli ölçüde azaltılması gündemde. Olası değişikliklerin Japon savunma sanayiinin önemli üreticileri Mitsubishi Heavy Industries, Mitsubishi Electric ve Kawasaki Heavy Industries’in sipariş hacimlerine de yansıması bekleniyor.
Öte yandan kaynaklardan biri, insansız hava araçlarının tedarik programlarının planlanan bütçe kesintilerinin dışında tutulmasının öngörüldüğünü belirtti.
Japon hükümetinin yeni savunma yapılanmasına ilişkin güncellenmiş planı yıl sonuna kadar kamuoyuna açıklaması bekleniyor.
Vergi politikaları savunma bütçesini zorluyor
Savunma harcamalarının ne ölçüde artırılabileceği konusunda yaşanan anlaşmazlıkların arkasında kamu maliyesine ilişkin farklı öncelikler bulunuyor. Takaichi hükümetinin ekonomik faaliyetleri canlandırmak ve gıda ürünlerindeki tüketim vergisini düşürmek istemesi, devletin savunma yatırımlarına ayırabileceği kaynaklar üzerinde baskı oluşturuyor.
Planlanan vergi düzenlemesinin yıllık yaklaşık 4,3 trilyon yen tutarında gelir kaybına yol açabileceği hesaplanıyor.
Liberal Demokrat Parti içerisindeki bazı isimler ise bölgesel güvenlik risklerinin arttığı bir dönemde savunma yatırımlarının sınırlandırılmasına karşı çıkıyor. Parti yetkililerinden biri, Japonya’nın olası bir krize hazırlıklı olması gerektiğini belirterek 50 trilyon yenlik bir bütçenin caydırıcılık ihtiyaçlarını karşılayamayacağını savundu.
Nihai bütçe henüz netleşmedi
Japonya Maliye Bakanı Satsuki Katayama, bütçe çalışmalarının henüz ayrıntılı müzakere aşamasına geçmediğini belirterek ortaya atılan rakamlar hakkında kesin bir değerlendirme yapmaktan kaçındı.
Savunma Bakanlığı da yeni beş yıllık programın toplam mali büyüklüğünün henüz kararlaştırılmadığını açıkladı. Bakanlığa göre öncelikle Japonya’nın askerî tehdit değerlendirmesi ve ihtiyaç duyduğu operasyonel kabiliyetler netleştirilecek, ardından gerekli finansman belirlenecek.
Bu nedenle F-35 savaş uçakları ve füze sistemlerine yönelik siparişlerin azaltılması şimdilik kesinleşmiş bir karar değil. Ancak bütçe görüşmelerinin sonucu, Japonya’nın önümüzdeki beş yıldaki hava gücü yapılanmasını, uzun menzilli vuruş kapasitesini ve savunma sanayii şirketlerinin üretim planlarını doğrudan şekillendirebilir.
Kaynak: M5, Reuters
