Japonya ABD nükleer silahlarına istisna getirecek
Japonya hükümeti, ABD’ye ait nükleer silah taşıyan savaş gemilerinin olağanüstü güvenlik koşullarında Japon limanlarına girişine izin verebilecek yeni bir düzenleme üzerinde çalışıyor.
Tokyo yönetiminin, ülkenin nükleer silah ithalatını yasaklayan mevcut politikasını resmen korurken ulusal güvenliğin gerektirdiği durumlarda bu ilkeye istisna getirmeyi değerlendirdiği bildirildi.
The Asahi Shimbun gazetesinin üst düzey bir Japon hükümet yetkilisine dayandırdığı habere göre söz konusu istisnanın, 2026 yılı sonuna kadar güncellenmesi planlanan üç temel ulusal güvenlik belgesine dahil edilmesi gündemde.
Üç nükleer karşıtı ilkeye istisna gündemde
Japonya’nın nükleer politikasının temelini oluşturan üç nükleer karşıtı ilke; nükleer silah bulundurmamak, üretmemek ve ülkeye girişine izin vermemekten oluşuyor. 1971 ve 1976 yıllarında parlamentoda kabul edilen kararlarla desteklenen bu ilkeler, ülkenin savaş sonrası nükleer silahsızlanma politikasının temel unsurları arasında yer alıyor.
Yeni düzenleme kapsamında Japon hükümeti, üç ilkeyi resmî olarak korumayı ancak üçüncü ilke olan nükleer silahların ülkeye giriş yasağına olağanüstü durumlar için istisna getirmeyi değerlendiriyor.
Buna göre Japonya’nın güvenliğinin ABD’ye ait nükleer silah taşıyan savaş gemilerinin geçici olarak ülkeye girişine izin verilmeden yeterince sağlanamayacağına karar verilmesi hâlinde hükümetin bu yönde adım atabilmesi öngörülüyor.
ABD’nin nükleer caydırıcılığı belirleyici faktör
Japonya’da bu konu yeni bir tartışma değil. Dönemin Dışişleri Bakanı Katsuya Okada, 17 Mart 2010’da parlamentonun Dışişleri Komitesi toplantısında benzer bir yaklaşımı gündeme getirmişti.
Okada, ülkenin güvenliğinin ABD’ye ait nükleer silah taşıyan bir geminin geçici olarak Japon limanlarına girişine izin verilmeden garanti edilemeyeceği olağanüstü bir durumda, hükümetin kendi kararını vermesi ve bu kararı kamuoyuna açıklaması gerektiğini ifade etmişti.
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi de 14 Ekim 2026’da parlamentoda yaptığı değerlendirmede, stratejik belgelerde ABD’nin nükleer caydırıcılığına ilişkin ifadelerin yeniden ele alınabileceğini belirtti. Takaichi’nin bu yaklaşımında Okada’nın 2010 yılında dile getirdiği görüşlerin de dikkate alınabileceği aktarılıyor.
Başbakan daha önce, Japonya’nın güvenliğinin büyük ölçüde ABD’nin nükleer caydırıcılık kapasitesine dayanması nedeniyle nükleer silahların ülkeye girişini tamamen yasaklamanın gerçekçi olmadığını savunmuştu.
Japonya’da siyasi görüş ayrılıkları yaşanıyor
İstisnanın ulusal güvenlik belgelerinde resmî olarak tanımlanması, iktidardaki Liberal Demokrat Parti (LDP) içerisinde itirazlarla karşılaşıyor. Eski bir Japon savunma bakanı, böyle bir düzenlemenin ülkenin komşularıyla ilişkilerinde yeni gerilimlere yol açabileceği uyarısında bulundu.
Koalisyon ortağı Japonya İnovasyon Partisi (Japan Innovation Party) ise üçüncü nükleer karşıtı ilkenin yeniden değerlendirilmesini destekleyen bir tartışma yürütülmesini istiyor. Özellikle nükleer başlık taşıyabilen seyir füzeleriyle donatılmış ABD nükleer denizaltılarının Japon limanlarına olası ziyaretleri, tartışmanın önemli başlıklarından birini oluşturuyor.
Bölgesel güvenlik ortamı Japonya’nın nükleer politikasını etkiliyor
Japonya’nın nükleer silah politikası üzerindeki tartışmalar, Doğu Asya’daki askerî dengelerin değiştiği bir dönemde yoğunlaşıyor. Çin’in nükleer ve konvansiyonel askerî kapasitesini geliştirmesi, Kuzey Kore’nin balistik füze ve nükleer silah programı ile Rusya’nın bölgedeki askerî faaliyetleri, Tokyo’nun güvenlik değerlendirmelerinde öne çıkan unsurlar arasında bulunuyor.
Japonya Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi de Temmuz 2026’da bölgesel güvenlik koşullarındaki kötüleşmeye dikkat çekerek nükleer silahlar konusunun açık biçimde tartışılması gerektiğini ifade etmişti.
Japonya’nın ABD’nin nükleer caydırıcılığına ilişkin politikasını yeniden değerlendirmesi, Washington ile Tokyo arasındaki güvenlik iş birliğinin kapsamı açısından da önem taşıyor. Olası düzenleme, Japonya’nın kendi nükleer silahlarını geliştirmesi anlamına gelmiyor. Bunun yerine ABD’nin nükleer kapasitesinin kriz dönemlerinde Japonya çevresinde ve ülkenin limanlarında kullanılabilmesine yönelik mevcut siyasi ve operasyonel kısıtlamaların yeniden ele alınmasını içeriyor.
Kaynak: M5, Militarnyi
