Fransa, RAVEN sualtı insansız aracını tanıttı

Fransız şirketi SEABER, deniz mayınlarının tespit edilmesi ve sınıflandırılmasına yönelik geliştirdiği RAVEN otonom sualtı aracını tanıttı.

Kompakt boyutları, farklı sensörlerle donatılabilmesi ve sekiz saate kadar görev yapabilmesiyle öne çıkan sistem, mayın karşı tedbirleri kapsamında şüpheli nesnelerin belirlenmesini ve etkisiz hâle getirme operasyonlarının daha güvenli planlanmasını hedefliyor.

Deniz mayınlarına karşı keşif ve tespit kabiliyeti

RAVEN, potansiyel olarak mayın döşenmiş deniz alanlarında otonom keşif yapmak ve şüpheli nesnelerin koordinatlarını kaydetmek üzere tasarlandı. Araç tarafından toplanan veriler, dalgıçların veya özel sualtı araçlarının hedef nesnelere yönlendirilmesinde kullanılabiliyor.

Bu yaklaşım, mayın karşı tedbirleri operasyonlarında insanlı unsurların tehlikeli bölgelere doğrudan gönderilmesi ihtiyacını azaltmayı amaçlıyor. RAVEN’ın temel görevi mayınları doğrudan etkisiz hâle getirmekten ziyade, sualtı ortamını taramak, olası tehditleri tespit etmek ve sonraki müdahale aşaması için konum bilgisi sağlamak.

Sisteme entegre edilebilen yandan taramalı sonar (side-scan sonar), deniz tabanının akustik görüntülerini oluşturarak çevredeki nesnelerin belirlenmesine yardımcı oluyor. Bu teknoloji, deniz tabanındaki şekil farklılıklarının ve şüpheli cisimlerin tespit edilmesinde kullanılan temel sualtı keşif yöntemleri arasında yer alıyor.

SCAN-MAG ve SCAN-LUMEN olmak üzere iki farklı konfigürasyon

SEABER, RAVEN için farklı görev ihtiyaçlarına yönelik iki konfigürasyon sunuyor. Bu seçenekler, sualtındaki şüpheli nesnelerin farklı sensörlerle incelenmesine olanak tanıyor.

• SCAN-MAG: Manyetometreyle donatılan bu varyant, sualtındaki metalik nesnelerin tespit edilmesi ve konumlarının belirlenmesi amacıyla kullanılıyor. Manyetik alan değişimlerini ölçen sensör, özellikle metal içeren nesnelerin aranmasında akustik sistemlere tamamlayıcı veri sağlayabiliyor.

• SCAN-LUMEN: Yüksek çözünürlüklü kamera ve 24.000 lümen ışıklandırma sistemiyle donatılan bu sürüm, önceden tespit edilmiş nesnelerin görsel olarak incelenmesini sağlıyor. Güçlü aydınlatma, düşük ışıklı sualtı ortamlarında görüntü elde edilmesine yardımcı oluyor.

İki konfigürasyonun farklı sensör yetenekleri, mayın karşı tedbirleri görevlerinde tespit ve teşhis aşamalarının birbirini tamamlamasını sağlayabilir. Bununla birlikte sensörlerin performansı; suyun bulanıklığı, görüş mesafesi, deniz tabanının yapısı ve nesnelerin fiziksel özellikleri gibi etkenlere bağlı.

300 metre derinliğe inebiliyor

RAVEN’ın teknik özellikleri, sistemin hafif ve taşınabilir bir sualtı platformu olarak tasarlandığını gösteriyor.

Yalnızca 13 kilogram ağırlığındaki aracın suya indirilmesi için tek operatör yeterli. Bu özellik, sistemin büyük ve ağır sualtı araçlarına kıyasla daha az personelle konuşlandırılmasına imkân tanıyabilir. Kompakt tasarım, farklı deniz platformlarından veya uygun kıyı tesislerinden operasyon yürütülmesi açısından da avantaj sağlayabilir.

Bununla birlikte üretici, sekiz saate ulaşan görev süresinin hangi hız, sensör yükü ve operasyon koşullarında elde edildiğine ilişkin ayrıntıları açıklamış değil.

LYNX ataletsel navigasyon sistemiyle hassas konumlandırma

RAVEN’ın öne çıkan teknik özelliklerinden biri, SEABER tarafından geliştirilen LYNX ataletsel navigasyon sistemi. Sistem, Doppler hız ölçer (DVL) ile birlikte çalışarak aracın hareketini ve deniz tabanına göre hızını hesaplıyor.

DVL, sualtı aracının deniz tabanına gönderdiği akustik sinyallerin geri dönüşünü analiz ederek tabana göre hareket hızının belirlenmesine yardımcı oluyor. Ataletsel navigasyon sistemiyle birleştirilen bu veriler, uydu sinyallerinin alınamadığı sualtı ortamında aracın konumunun takip edilmesini sağlıyor.

SEABER, düz hat üzerinde seyir sırasında biriken konumlandırma hatasının kat edilen mesafenin yüzde 0,2’sinden daha düşük olduğunu belirtiyor. Bu oran, üreticinin beyan ettiği performans değerini ifade ediyor; bağımsız test sonuçları veya farklı deniz koşullarındaki ölçümler henüz paylaşılmış değil.

Araç dalış öncesinde çift antenli uydu navigasyon alıcısıyla konumunu belirliyor. Şirket, bu alıcının radyo frekansı kaynaklı parazite karşı daha yüksek dayanıklılık sunduğunu öne sürüyor. Dalış başladıktan sonra ise sualtında uydu sinyalleri kullanılamadığından navigasyon, ataletsel ölçümler ve DVL verileri üzerinden sürdürülüyor.

Bu kabiliyet, deniz tabanında belirlenen şüpheli nesnelerin koordinatlarının kaydedilmesi ve sonraki inceleme faaliyetlerinde aynı noktalara yeniden ulaşılması açısından önem taşıyor.

Sualtı ve yüzey iletişimi birlikte kullanılıyor

RAVEN, sualtında akustik modem aracılığıyla iletişim kurabiliyor. Üreticiye göre bu bağlantı, 2–3 kilometreye kadar mesafelerde komut iletimine ve aracın takibine imkân tanıyor.

Su yüzeyine çıktığında ise UHF radyo bağlantısı ve Iridium uydu haberleşmesi kullanılabiliyor. Böylece sistem, sualtında akustik iletişimden yararlanırken yüzeyde daha farklı haberleşme kanalları üzerinden operatörle bağlantı kurabiliyor.

Araçta ayrıca gece görüş cihazlarıyla görülebilen kızılötesi ışıklar bulunuyor. Bu donanım, düşük ışık koşullarında yüzeydeki aracın tespit edilmesine yardımcı oluyor.

Söz konusu haberleşme mimarisi, RAVEN’ın sualtında otonom görev yaparken operatör tarafından izlenmesini ve görev sonrasında elde edilen verilerin aktarılmasını destekliyor. Ancak iletişim menzilinin çevresel koşullara, sualtındaki akustik yayılıma ve kullanılan haberleşme donanımına bağlı olarak değişebileceği göz önünde bulundurulmalı.

Daha düşük maliyetli sualtı sistemleri hedefleniyor

SEABER Başkanı Vidal Teixeira, şirketin pahalı otonom sualtı araçlarında bulunan kabiliyetlere benzer özellikleri yaklaşık üçte bir maliyetle sunmayı hedeflediğini belirtti. Bununla birlikte RAVEN’ın satış fiyatı, ilk müşterileri ve teslimatların ne zaman başlayacağı henüz açıklanmadı.

Şirket, farklı modellerdeki insansız araçlarından uluslararası pazarda 200’den fazla satış gerçekleştirdiğini bildiriyor. Bu veri, SEABER’ın insansız deniz sistemleri alanındaki ticari faaliyetlerine işaret etse de söz konusu satışların ne kadarının RAVEN modeline ait olduğu bilinmiyor.

Ukrayna merkezli Militarnyi’nin daha önce yayımladığı haberde ise Ukraynalı deniz personelinin, Birleşik Krallık’ta düzenlenen tatbikatlarda SeaFox sualtı araçlarıyla deniz mayınlarının tespiti ve etkisiz hâle getirilmesi üzerine eğitim yaptığı aktarılmıştı. Bu örnek, insansız sualtı sistemlerinin mayın harbi alanındaki öneminin arttığını gösteriyor.

Genel değerlendirme: RAVEN, düşük ağırlığı, farklı sensör konfigürasyonları ve otonom navigasyon altyapısıyla mayın karşı tedbirleri görevlerinde keşif ve hedef tespiti aşamalarına yönelik kompakt bir çözüm sunuyor. Özellikle şüpheli nesnelerin koordinatlarının belirlenmesi, dalgıçların riskli alanlara gönderilmeden önce daha fazla bilgi edinmesini sağlayabilir. Sistemin operasyonel başarısı ise sensörlerin gerçek deniz koşullarındaki performansı, konumlandırma doğruluğunun bağımsız olarak doğrulanması ve elde edilen verilerin mayın imha unsurlarıyla ne ölçüde entegre edilebildiğiyle belirlenecek.

Kaynak: M5, Militarnyi