ABD’den Tomahawk’a sığınak delici yeni savaş başlığı

ABD Donanması, Tomahawk seyir füzesinin sertleştirilmiş ve yeraltındaki hedeflere karşı etkinliğini artırmak amacıyla geliştirilen Joint Multiple Effects Warhead System (JMEWS) savaş başlığında üretim aşamasına geçmeye hazırlanıyor.

Naval Air Systems Command (NAVAIR) tarafından 7 Ekim’de yayımlanan bildirime göre Donanma, JMEWS’in düşük oranlı ilk üretimi (LRIP) için Raytheon ile doğrudan sözleşme görüşmesi gerçekleştirmeyi planlıyor. Bu adım, programın mühendislik ve üretim geliştirme (EMD) safhasından çıkarılarak seri üretime geçiş sürecini başlatacak.

Bildiride sözleşmenin toplam değeri, üretilecek savaş başlığı sayısı veya teslimat takvimi açıklanmadı.

İki farklı etkiyi tek savaş başlığında birleştiriyor

JMEWS’in temel özelliği, Tomahawk’ın mevcut harp başlığı mimarisine kıyasla patlama-parçalanma ve delici etkiyi aynı sistem içerisinde birleştirmesi.

İki aşamalı olarak tasarlanan savaş başlığı, hedefin yapısına ve angajman koşullarına göre farklı etkiler oluşturabilecek şekilde geliştirildi. Bu mimarinin özellikle betonarme sığınaklar, komuta merkezleri, yeraltı tesisleri, füze konuşlanma alanları ve diğer yüksek korumalı hedeflere karşı Tomahawk’ın görev esnekliğini artırması hedefleniyor.

JMEWS aynı zamanda geniş bir alana yayılmış hedeflere karşı etkili olabilecek çoklu etki kapasitesi sağlıyor. Böylece Tomahawk Block Vb, yalnızca tek bir noktayı imha etmeye yönelik klasik “üniter” harp başlığı yaklaşımının ötesine taşınıyor.

Block Vb ile yeni saldırı kapasitesi

JMEWS, Tomahawk Block Vb varyantında kullanılacak. Block V modernizasyonu kapsamında mevcut Block IV füzeleri yeniden sertifikasyondan geçirilirken navigasyon, haberleşme ve görev ömrü açısından çeşitli iyileştirmeler uygulanıyor.

Block V ailesinin diğer önemli varyantı ise Block Va Maritime Strike Tomahawk (MST). Bu versiyon, hareket halindeki deniz hedeflerine angaje olabilmesini sağlayan bir arayıcı başlıkla donatılıyor.

Buna karşılık Block Vb’nin ayırt edici özelliği, Tomahawk’ın kara üzerindeki sertleştirilmiş hedeflere karşı harp başlığı kapasitesinin geliştirilmesi olacak.

Mevcut Block IV Tomahawk yaklaşık 1.000 libre sınıfında (453 kg) üniter bir harp başlığı taşıyor. JMEWS ise füzenin aynı menzil ve platform mimarisi içerisinde daha farklı hedef tiplerine karşı kullanılabilmesini amaçlıyor.

Raytheon tek kaynak olarak öne çıkıyor

Donanmanın JMEWS üretimi için Raytheon’u tercih etmesinin temelinde şirketin Tomahawk programındaki uzun süreli teknik hakimiyeti bulunuyor.

Raytheon’un Tucson, Arizona’daki birimi, 1994’ten bu yana Tomahawk’ın geliştirilmesi, tasarımı ve üretiminde ana yüklenici konumunda. Donanma, füzenin mevcut konfigürasyon ve üretim verilerinin RTX bünyesindeki Raytheon’un kontrolünde olduğunu belirtiyor.

Bu nedenle Donanma, JMEWS’in planlanan takvim içerisinde üretilmesi için Raytheon’u tek bilinen kaynak olarak değerlendiriyor. Başka bir şirketin programa dahil edilmesinin mevcut üretim ve teknik verilerin yeniden oluşturulmasını gerektireceği ve bunun ilave maliyet yaratacağı ifade ediliyor.

Raytheon daha önce JMEWS’in mühendislik ve üretim geliştirme aşaması için 90,4 milyon dolarlık sözleşme almıştı. Bu aşama, yeni savaş başlığının operasyonel üretime geçmesinden önceki son önemli geliştirme safhasını oluşturuyor.

Canlı atış testleri tamamlandı

JMEWS’in geliştirme sürecinde önemli bir başka aşama da geride bırakılmış durumda.

Pentagon’un operasyonel testlerden sorumlu birimi, 2023 mali yılı raporunda Donanmanın JMEWS için arena testleri gerçekleştirdiğini ve savaş başlığının canlı atış testlerinin 2026 mali yılının dördüncü çeyreğinde tamamlanmasının planlandığını bildirmişti. Söz konusu mali yıl Eylül 2026’da sona erdi.

Ancak Pentagon’un test ve değerlendirme birimi henüz JMEWS’in hedef üzerindeki öldürücülük ve etkinlik değerlendirmesini yayımlamış değil.

Donanmanın 2022’deki açıklamalarında ise JMEWS donanımlı Tomahawk’ın 2027 yılında ilk operasyonel kabiliyete (IOC) ulaşmasının beklendiği belirtilmişti.

Tomahawk’ın hedef yelpazesi genişliyor

JMEWS’in üretime geçmesi, Tomahawk programında yalnızca füzenin menzil veya navigasyon kabiliyetlerinin geliştirilmesi anlamına gelmiyor. Asıl değişim, füzenin farklı hedef kategorilerine karşı kullanılabilirliğinin artırılması olacak.

Özellikle yeraltı tesisleri ve yüksek korumalı askeri altyapılar, klasik seyir füzeleri açısından hedefin fiziksel dayanıklılığı nedeniyle daha karmaşık angajmanlar gerektiriyor. JMEWS’in delici ve yüksek patlayıcı/parçalanma etkilerini aynı savaş başlığı içerisinde bir araya getirmesi, Tomahawk’ın bu tür hedeflere karşı görev planlamasındaki esnekliğini artırabilir.

Bu gelişme aynı zamanda ABD Donanmasının Tomahawk’ı uzun menzilli hassas vuruş kapasitesinin temel unsurlarından biri olarak kullanmaya devam ettiğini gösteriyor.

Kaynak: M5, Naval News