ABD 1.000 adet ERAM füzesi istiyor

ABD Hava Kuvvetleri, Ukrayna’nın F-16 savaş uçakları için geliştirilen düşük maliyetli ERAM (Extended Range Attack Munition) havadan karaya seyir füzesinin 1.000’den fazla üretilmesi amacıyla savunma sanayisi şirketlerinden teklif hazırlığı yapmalarını istedi.

Yeni üretim planı, ayda 80’in üzerinde füze üretimini ve sözleşmenin imzalanmasından itibaren en geç 15 ay içerisinde teslimatların tamamlanmasını öngörüyor.

ABD Hava Kuvvetleri Yaşam Döngüsü Yönetim Merkezi’nin (AFLCMC) Silahlanma Direktörlüğü tarafından yayımlanan FA865927W0002 numaralı bilgi talebi (RFI), Florida’daki Eglin Hava Üssü üzerinden duyuruldu.

İki aşamalı bir rekabet sürecinin ilk adımı olan duyuru kapsamında şirketlerden üretim kapasitelerini, teknik yeterliliklerini ve teslimat takvimine uyum sağlayabileceklerini gösteren belgeler sunmaları istendi. İlk aşamada seçilen firmalar, ikinci aşamada Ticari Çözümler Teklifi (Commercial Solutions Proposal) hazırlamaya davet edilecek.

ABD Hava Kuvvetleri, sözleşmenin değerini henüz açıklamadı. Anlaşmanın imzalanması için gerekli onayların alınması ve finansmanın sağlanması gerekiyor.

Hedefte Ukrayna’nın F-16 filosu var

Bilgi talebinde doğrudan bir müşteri belirtilmese de teknik gereksinimler, üretilecek mühimmatın Ukrayna’ya verilen F-16 savaş uçaklarıyla kullanılmasının hedeflendiğine işaret ediyor.

Şirketlerden, F-16 Block 10/15/20 Mid-Life Update (MLU) modernizasyon standardıyla uyumlu sistemler geliştirebilmeleri isteniyor. Bu standart, Danimarka, Hollanda, Norveç ve Belçika tarafından Ukrayna’ya devredilen F-16 savaş uçaklarında kullanılıyor.

Buradaki en önemli teknik gereksinimlerden biri, füzenin atış öncesinde uçağın seyrüsefer sistemiyle koordinasyonunu sağlayan transfer alignment işleminin gerçekleştirilmesi.

Bu işlem sırasında füzenin ataletsel seyrüsefer sistemi, fırlatılacağı uçağın navigasyon sistemine göre hizalanıyor. Böylece mühimmat, uçaktan ayrıldıktan sonra hedefe doğru hassas bir şekilde ilerleyebiliyor.

Özellikle eski nesil aviyonik altyapısına sahip MLU standardındaki F-16’larla bu entegrasyonun sorunsuz çalışması, füzenin operasyonel kullanımında kritik önem taşıyor.

463 kilometre menzil ve GPS karıştırmasına dayanıklılık

ABD Hava Kuvvetleri’nin ERAM programı için 2024 yılında belirlediği temel performans kriterleri yeni üretim talebinde de korunuyor.

Yaklaşık 500 libre (227 kilogram) sınıfında savaş başlığı taşıması planlanan füzenin yüksek infilaklı, parçacık etkili ve sınırlı delici özelliklere sahip olması isteniyor. Mühimmatın farklı hedef türlerine göre ayarlanabilen tapa seçenekleriyle donatılması da öngörülüyor.

ERAM’ın temel teknik gereksinimleri şöyle:

Füzenin en önemli özelliklerinden biri, GPS sinyalinin zayıflatıldığı veya karıştırıldığı ortamlarda da görevini sürdürebilecek navigasyon altyapısına sahip olması.

ABD Hava Kuvvetleri, mühimmatın hem yoğun elektromanyetik karıştırma altında hem de normal koşullarda 10 metre dairesel hata olasılığı (CEP) değerini karşılamasını istiyor. Bu değer, füzelerin yüzde 50’sinin hedeflenen noktanın 10 metre yarıçapındaki alana isabet etmesi anlamına geliyor.

Yeni nesil arayıcı başlık entegrasyonu gündemde

Yeni üretim talebinde önceki gereksinimlerden ayrılan iki önemli unsur bulunuyor. Bunlardan ilki, füzelere aktif arayıcı başlık entegre edebilme kabiliyeti.

ABD Hava Kuvvetleri, özellikle çift bantlı kızılötesi arayıcı başlıklar ile anti-radyasyon arayıcı başlıkları örnek olarak gösteriyor.

Kızılötesi arayıcı başlıklar, hedefin yaydığı ısı izini takip ederek uçuşun son aşamasında hassas hedefleme yapılmasına imkân tanıyacak. Anti-radyasyon arayıcı başlıklar ise radar sistemlerinin yaydığı elektromanyetik sinyalleri takip ederek özellikle hava savunma radarlarını hedef alabilecek.

Bu kabiliyet, ERAM’ın gelecekte yalnızca sabit kara hedeflerine yönelik bir mühimmat olmaktan çıkarak hareketli veya radar yayını yapan hedeflere karşı da kullanılabilecek farklı konfigürasyonlara sahip olmasının önünü açabilir.

Ancak mevcut bilgi talebinde, üretilecek 1.000’den fazla füzenin tamamının bu arayıcı başlıklarla donatılacağı belirtilmiyor. İstenen şart, üreticilerin söz konusu sistemleri operasyonel kullanıma entegre edebilecek teknik yeterliliğe sahip olması.

Ayda 80’den fazla füze üretilecek

Programın en dikkat çekici değişikliklerinden biri de üretim takvimi. ABD Hava Kuvvetleri, sözleşmenin imzalanmasından itibaren en geç üç ay içerisinde ilk teslimatların başlamasını, toplam teslimatların ise 15 ay içerisinde tamamlanmasını istiyor.

1.000’den fazla füzenin ilk teslimat ile son teslimat arasındaki 12 aylık dönemde üretilmesi, aylık 80’in üzerinde mühimmat üretim kapasitesi gerektiriyor.

Kyiv Post’un Şubat 2026’da ABD Hava Kuvvetleri Silahlanma Çalışma Grubu’nun bilgilendirmesine dayandırdığı haberinde, mevcut ERAM programının aylık yaklaşık 42 füzelik üretim kapasitesi hedeflediği bildirilmişti.

Yeni talep, üretim kapasitesinin neredeyse iki katına çıkarılmasını gerektiriyor.

İhaleye katılacak şirketlerin ayrıca Çok Gizli/Hassas Bölümlendirilmiş Bilgi (Top Secret/SCI) seviyesinde tesis güvenlik iznine sahip olması gerekiyor. Bunun yanında firmaların geleneksel olmayan savunma yüklenicisi veya küçük işletme olması, projede geleneksel olmayan bir şirketi önemli bir rolde görevlendirmesi ya da proje maliyetinin en az üçte birini üstlenmesi şartı bulunuyor.

Rusty Dagger canlı harp başlığıyla test edildi

ERAM programı, ABD Hava Kuvvetleri’nin 2024 yılında düşük maliyetli ve seri üretime uygun bir uzun menzilli taarruz mühimmatı geliştirmek amacıyla savunma sanayisi şirketlerine çağrıda bulunmasıyla başladı.

Programın başlangıcında Ukrayna’nın bu tür mühimmatlara duyduğu ihtiyaç özellikle vurgulandı. Ekim 2024’te sözleşmelerin imzalanmasının ardından geliştirme ve test faaliyetleri hızlandırıldı.

21 Ocak 2026 tarihinde Eglin Test ve Eğitim Sahası’nda gerçekleştirilen canlı harp başlıklı test, programın sözleşme aşamasından operasyonel test seviyesine 16 aydan kısa sürede ulaştığını gösterdi.

Zone 5 Technologies, söz konusu testte kullanılan füzenin kendi geliştirdiği ve daha sonra AGM-188A olarak adlandırılan Rusty Dagger olduğunu açıkladı.

Ukrayna için 3.350 füzelik satış onayı

ABD Dışişleri Bakanlığı, Ağustos 2025’te Ukrayna’ya 3.350 adede kadar ERAM füzesi ve aynı sayıda karıştırmaya dayanıklı entegre GPS/ataletsel seyrüsefer ünitesi satışına onay verdi.

Yaklaşık 825 milyon dolar değerindeki potansiyel satış kapsamında Zone 5 Technologies ve CoAspire başlıca yükleniciler olarak gösterildi.

Tedarikin finansmanında Danimarka, Hollanda ve Norveç’in yanı sıra ABD’nin Yabancı Askerî Finansman (FMF) desteğinin de kullanılması planlandı.

Aviation Week’in ABD Hava Kuvvetleri belgelerine dayandırdığı haberinde, ilk parti kapsamında 840 füzenin Ekim 2026 sonuna kadar teslim edilmesinin planlandığı aktarılmıştı. Ancak ABD Hava Kuvvetleri, şu ana kadar Ukrayna’ya fiilen kaç füzenin ulaştırıldığına ilişkin resmî bir açıklama yapmadı.

Rusya’daki hedeflere karşı kullanıldığı iddia edildi

ERAM’ın Ukrayna tarafından operasyonel olarak kullanılmaya başlanmış olabileceğine ilişkin iddialar da bulunuyor.

22 Haziran 2026’da Rusya’nın Voronej kentinde bulunan ve Rus füzelerinde kullanılan elektronik bileşenleri üreten Voronezh Semiconductor Devices tesisine yönelik bir saldırı gerçekleştirildi.

Rus askerî kaynakları, saldırıda Rusty Dagger füzelerinin kullanıldığını öne sürdü. Bu iddialar, enkaz üzerinde Zone 5 Technologies ile ilişkilendirilen bir anten bileşeninin tespit edilmesine dayandırıldı.

Naval News’in Temmuz 2026’da yayımladığı haberde ise füzelerin 200 milin (yaklaşık 322 kilometre) üzerinde mesafe kat ederek hedefe ulaştığı ve Ukrayna’ya ait MiG-29 ile Su-27 savaş uçaklarından fırlatıldığı bildirildi.

Bununla birlikte Washington veya Kiev yönetimi, ERAM’ın Ukrayna tarafından Rusya’ya karşı kullanıldığını resmen doğrulamadı.

ERAM, mevcut Ukrayna mühimmatları arasındaki boşluğu dolduracak

ERAM programının temel amacı, Ukrayna’nın mevcut hava-yer mühimmatları arasındaki menzil ve maliyet boşluğunu kapatmak.

Ukrayna’nın kullandığı ABD yapımı JDAM-ER ve Küçük Çaplı Bomba (SDB) mühimmatları ile Fransız HAMMER güdümlü bombaları yaklaşık 64-72 kilometre menzil sunuyor. Bu durum, Ukrayna savaş uçaklarının mühimmat bırakabilmek için Rus hava savunma sistemlerine görece yakın mesafelerde faaliyet göstermesini gerektiriyor.

Diğer taraftan İngiliz-Fransız ortaklığıyla geliştirilen Storm Shadow/SCALP-EG seyir füzeleri çok daha uzun menzil sağlasa da sınırlı sayıda tedarik edilmeleri ve birim maliyetlerinin yaklaşık 1 milyon dolar veya üzerine çıkması, geniş ölçekli kullanımın önünde engel oluşturuyor.

ERAM ise bu iki mühimmat kategorisi arasında konumlanıyor. Tam ölçekli seyir füzelerine kıyasla daha düşük hız ve daha küçük savaş başlığına sahip olmasına rağmen 463 kilometrelik asgari menziliyle Ukrayna uçaklarının Rus hava savunma unsurlarından daha uzakta kalmasını sağlayabilecek.

Genel değerlendirme: ABD’nin 1.000’den fazla ERAM üretimi için başlattığı yeni süreç, Ukrayna savaşının ortaya çıkardığı önemli bir ihtiyaca işaret ediyor: Uzun menzilli, hassas güdümlü ancak düşük maliyetli mühimmatların binlerce adet üretilebilmesi. Programın asıl stratejik değeri, pahalı seyir füzelerini sınırlı sayıda kullanmak yerine daha ekonomik mühimmatlarla sürekli ve yoğun taarruz kapasitesi oluşturabilmesinde yatıyor. Arayıcı başlık entegrasyonu ve GPS karıştırmasına dayanıklı navigasyon kabiliyeti de ERAM’ı gelecekte daha geniş bir hedef yelpazesine karşı kullanılabilecek bir silah ailesine dönüştürebilir.

Kaynak:M5, Defence Blog