Japonya ve ABD’den AIM-120 için ortak üretim kararı
Japonya, hava-hava füzesi tedarikinde dışa bağımlılığını azaltmak ve üretim kapasitesini artırmak amacıyla ABD ile ortak üretim çalışmalarını genişletiyor.
Japonya Savunma Bakanı Shinjiro Koizumi ile ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in görüşmelerinde, AIM-120 AMRAAM orta menzilli hava-hava füzelerinin Japonya’da montajını gerçekleştirecek bir tesis kurulması konusunda mutabakata varıldı.
Nikkei gazetesinin haberine göre, projeye yönelik görüşmeler en az 2024 yılından bu yana devam ediyor. Planlanan tesisin, füzelerin montajının yanı sıra kontrol ve test süreçlerini de üstlenmesi öngörülüyor. Tesisin kesin konumu ise henüz açıklanmadı.
Yerli üretim için hazırlıklar başladı
Japonya Savunma Bakanlığına bağlı Tedarik, Teknoloji ve Lojistik Ajansı (ATLA), AIM-120 füzelerinin bazı bileşenlerinin ülkede üretilmesine yönelik araştırma çalışmaları için 1 Eylül 2026’da yüklenici arayışına girdi. Ajansın yayımladığı 137 numaralı duyuru kapsamında başvurular 30 Eylül’e kadar kabul edildi. Araştırmanın 26 Mart 2027’ye kadar tamamlanması planlandı.
İhaleye katılacak şirketlerden Japonya merkezli olmaları ve orta menzilli hava-hava füzelerinin tasarımı, üretimi ve test edilmesi alanlarında deneyim sahibi olmaları istendi. Bu kriterleri karşılayabilecek şirketlerin başında, Japon savunma sanayisinin önemli kuruluşlarından Mitsubishi Electric geliyor.
Şirket, daha önce Japonya tarafından geliştirilen Type 99 hava-hava füzesi gibi sistemlerin üretiminde edindiği tecrübeyle projede önemli bir rol üstlenebilir. Type 99, kabiliyet sınıfı bakımından ABD yapımı AIM-120 AMRAAM ile karşılaştırılabilen bir füze olarak öne çıkıyor.
Mitsubishi Electric ve Raytheon arasında iş birliği
Mitsubishi Electric, 28 Nisan 2026’da ABD merkezli Raytheon ile AMRAAM füzelerinin ortak üretimine katılım konusunda görüşmeler yürüttüğünü doğrulamıştı. Görüşmelerin temel gündem maddelerinden biri, Japonya’nın üretim sürecinde üstleneceği görevlerin kapsamıydı.
Planlamaya göre Mitsubishi Electric, ilk aşamada elektronik devre kartı gruplarının (circuit card assemblies) üretimini gerçekleştirecek. Bu bileşenler, füzenin elektronik sistemlerinin ve görev işlevlerinin yürütülmesinde önemli rol oynuyor.
İlerleyen aşamalarda şirketin füzenin nihai montajı ve son kontrol süreçlerine de katılması hedefleniyor. Böylece Japonya’nın yalnızca belirli parçaları üreten bir tedarikçi konumunda kalmayarak üretim zincirinde daha kapsamlı sorumluluk üstlenmesi amaçlanıyor.
F-35 filosu için 1.200 füze hedefi
Japonya’nın yerel üretim planının arkasındaki temel nedenlerden biri, hava kuvvetlerinin mühimmat ihtiyacını güvence altına almak. Tokyo yönetiminin, F-35A ve F-35B savaş uçaklarında kullanılmak üzere yaklaşık 1.200 adet AIM-120 AMRAAM tedarik etmeyi planladığı belirtiliyor.
F-35 ailesinin gelişmiş aviyonik ve silah entegrasyonu gereksinimleri, Japonya’nın yerli hava-hava füzelerini bu uçaklarda kullanmasını kısıtlıyor. Bu nedenle ülke, bütün savaş uçaklarını yalnızca yerli üretim mühimmatlarla donatamıyor. ABD ile yürütülecek ortak üretim programı, Japonya’nın mevcut silah sistemleriyle uyumlu mühimmatlara erişimini kolaylaştırırken tedarik sürekliliğini de destekleyebilir.
Bununla birlikte, Japonya’da montaj yapılması füzenin tüm bileşenlerinin yerli üretileceği anlamına gelmiyor. Programın gerçek yerlilik düzeyi, üretilecek parçaların kapsamına ve teknoloji paylaşımının sınırlarına bağlı olacak.
ABD’nin mühimmat ihtiyacı da üretim planında etkili
Projenin ikinci önemli hedefi, artan küresel talep karşısında ABD’nin AMRAAM tedarik kapasitesini desteklemek. AIM-120, aktif radar arayıcı başlığı sayesinde hedefini uçuşun son safhasında kendi radar sistemiyle takip edebilen, çok sayıda savaş uçağında kullanılan orta menzilli bir hava-hava füzesi.
Füze aynı zamanda ABD ve bazı Avrupa ülkelerinin kullandığı NASAMS hava savunma sistemlerinde de görev yapıyor. Ukrayna’ya sağlanan NASAMS sistemleri, Rus hava saldırılarına karşı AIM-120 mühimmatlarından yararlanıyor. Bu kullanım, mevcut stokların yenilenmesi ve üretim kapasitesinin artırılması ihtiyacını güçlendiriyor.
Japonya’da kurulması planlanan tesis, ABD’nin üretim yükünün bir bölümünün müttefik ülkeye aktarılmasına ve tedarik zincirinin çeşitlendirilmesine katkı sağlayabilir. Ancak Japonya’da üretilecek füzelerin ne kadarının ABD’ye veya üçüncü ülkelere ihraç edileceği konusunda henüz kesinleşmiş bir miktar ya da takvim bulunmuyor.
Japonya-ABD savunma sanayisi iş birliğinde yeni aşama
AIM-120 programı, Japonya’nın savunma sanayisindeki üretim kabiliyetlerini geliştirirken ABD’nin Hint-Pasifik bölgesindeki müttefikleriyle savunma tedarik zincirlerini bütünleştirme yaklaşımına da hizmet ediyor. Japonya’nın elektronik sistemler ve füze teknolojilerindeki birikimi ile Raytheon’un AMRAAM üretim tecrübesinin bir araya getirilmesi, iki ülke arasındaki sanayi iş birliğini derinleştirebilir.
Projenin başarısı; teknoloji transferinin kapsamına, üretim kapasitesine, kalite kontrol süreçlerine ve ihracat izinlerine bağlı olacak. Tesisin faaliyete geçiş tarihi ile üretim hedefleri henüz açıklanmadığından, Japonya’nın küresel AMRAAM tedarikine ne ölçüde katkı sağlayacağı önümüzdeki dönemde netleşecek.
Kaynak: M5, Militaryni, Nikkei
