Çin’in Tayvan mesajı, ABD’nin tutumunu nasıl etkileyecek?
Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve ABD Başkanı Donald Trump’ın görüşmesinin ardından Tayvan, Washington’dan silah tedariki talebini gündemde tutmayı sürdürüyor.
Şi’nin üç günlük ABD ziyareti dün sonlandı. Çin liderini özel törenle Beyaz Saray’da ağırlayan Trump, “Ülkelerimiz için daha iyi bir gelecek inşa etmek üzere birlikte çalışmayı sürdüreceğiz” dedi.
Şi de görüşmenin, “stratejik istikrar temelli Çin-ABD ilişkilerine yeni bir boyut kazandırdığını ve ikili ilişkiler için yeni bir stratejik yol haritası sunduğunu” söyledi.
Tayvan meselesi de görüşmenin önemli başlıklarından biri oldu. Şi, ABD’nin Tayvan’a silah satışlarının Çin’in kırmızı çizgisi olduğunu tekrar vurgulayarak Washington’ın konuyu “ihtiyatla ele almasını umduğunu” belirtti. Ayrıca Tayvan’a yönelik tutumun “ikili stratejik işbirliği ve Çin-ABD ilişkilerinin geliştirilmesi için sağlam bir temel” oluşturması gerektiğini ifade etti.
Perşembe günü iki liderin kapalı kapılar ardında yaptığı görüşme sonrasında Çin Dışişleri Bakanlığı’ndan yayımlanan açıklamada, Şi’nin Washington’dan “Tayvan’ın bağımsızlığına karşı çıkmasını” istediği de bildirildi.
Brüksel merkezli düşünce kuruluşu Uluslararası Kriz Grubu’ndan William Yang, Çin liderinin artık Washington’ın Tayvan meselesini ele alış biçimini ABD-Çin ilişkilerinin temel unsurlarından biri olarak konumlandırdığına dikkat çekiyor.
Şi’nin Tayvan meselesini bu şekilde ele almasının, Washington’ın gelecekte Taipei’yle ilişkilerini karmaşıklaştırabileceğini ifade ediyor.
Diğer yandan Tayvan Dışişleri Bakan Yardımcısı Francois Wu, Tayvan’a askeri teçhizat ve silah satışının sürdürülmesinin ABD’nin çıkarına olacağını savundu.
Washington’ın Taipei’ye “kendini savunmaya yetecek kadar askeri kapasite sağlamasını” isteyen bakan yardımcısı, ülkesinin yarı iletken endüstrisindeki başarılarının da ABD’nin çıkarlarıyla örtüştüğünü ifade etti.
Trump yönetimi henüz Şi’nin Tayvan’la ilgili açıklamalarına yanıt vermedi. Ancak Cumhuriyetçi lider, mayısta Şi’yle yaptığı görüşmenin ardından Tayvan’a 14 milyar dolarlık silah paketinin onayını ertelemişti.
Singapur merkezli haber kanalı CNA’ya konuşan Amerikan Girişim Enstitüsü’nden Zack Cooper, Trump’ın silah paketini onaylamak için 2027’ye kadar bekleyebileceğini savunuyor. Analist, ABD Başkanı’nın paketi bölerek farklı dönemlere yayabileceği tahminini de paylaşıyor.
Pekin, “tek Çin” politikası kapsamında Tayvan’ı kendi toprağı olarak görüyor. Son yıllarda askeri baskıyı artıran Çin, adanın anakarayla yeniden birleşmesi için gerekirse güç kullanabileceğini vurguluyor.
Taipei yönetimiyse Çin tehdidine karşı ABD’nin askeri ve siyasi desteğine güveniyor. ABD’de 1979’da yürürlüğe konan Tayvan İlişkileri Yasası kapsamında Washington, olası bir Çin saldırısına karşı Tayvan’a kendini koruyacak askeri teçhizatı sağlamak zorunda.
Kaynak: Independent
