Polonya, Ukrayna’ya verdiği askeri yardımın boyutunu açıkladı

Polonya Savunma Bakanlığı, uzun süredir kamuoyunda tartışılan iddiaları doğrulayarak Ukrayna’ya Patriot PAC-3 önleme füzeleri gönderildiğini resmen açıkladı.

Polonya merkezli Defence24‘ün aktardığına göre açıklama, Savunma Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Władysław Kosiniak-Kamysz tarafından düzenlenen özel basın toplantısında yapıldı. Bakanlık ayrıca, Ukrayna’ya verilen askeri desteğe ilişkin bugüne kadar gizli tutulan bilgilerin aşamalı olarak kamuoyuyla paylaşılacağını duyurdu.

Kosiniak-Kamysz, açıklanan bilgilerin yalnızca ilk bölüm olduğunu, ilerleyen dönemde yeni detayların da kamuoyuna açıklanabileceğini belirtti.

Yardımlar iki dönemde açıklandı

Gizliliği kaldırılan belgelere göre Polonya’nın Ukrayna’ya yaptığı askeri yardımlar iki ayrı döneme ayrılıyor.

İlk dönem, 2022-2023 yıllarında önceki hükümet tarafından gerçekleştirilen sevkiyatları kapsıyor. Bu kapsamda Ukrayna’ya;

• T-72, PT-91 ve Leopard 2A4 ana muharebe tankları,
• Rosomak zırhlı personel taşıyıcıları,
• BRDM keşif araçları,
• BWP-1 zırhlı muharebe araçları,
• Krab ve 2S1 Gvozdika kundağı motorlu obüsleri,
• BM-21 Grad çok namlulu roketatar sistemleri,
• 120 mm ve 60 mm havanlar,
• Warmate dolaşan mühimmatları,
• FlyEye keşif İHA’ları,
• MiG-29 savaş uçakları,
• Mi-24 taarruz helikopterleri,
• S-200 (SA-5 Vega) ve S-125 Newa (SA-3) hava savunma sistemleri,
• OSA kısa menzilli hava savunma sistemleri,
• KUB hava savunma sistemi mühimmatları,
• ZSU-23-4 Şilka ve ZU-23-2 uçaksavar sistemleri,
• tank, topçu ve havan mühimmatları,
• GROT, PKM, AKMS ve SWD piyade silahları ile bireysel asker teçhizatları teslim edildi.

Bakanlık, bu ilk yardım paketinin toplam değerini yaklaşık 14,9 milyar zloti (yaklaşık 4 milyar dolar) olarak açıkladı.

2024 sonrası daha gelişmiş sistemler gönderildi

2024 yılından itibaren mevcut Başbakan Donald Tusk hükümeti döneminde yapılan yardımlar ise daha ileri teknolojiye sahip sistemlerden oluşuyor.

Bu kapsamda Ukrayna’ya;

• Patriot PAC-3 önleme füzeleri,
• ScanEagle keşif İHA’ları,
• çeşitli roket mühimmatları,
• hava bombaları,
• tanksavar güdümlü füzeler,
• bomba atar mühimmatları,
• hava araçları ve zırhlı araçlara ait yedek parçalar,
• Newa hava savunma sistemlerine yönelik ekipmanlar,
• ilave tank, topçu ve havan mühimmatları ile askerî teçhizat gönderildi.

Bu ikinci yardım paketinin toplam değerinin yaklaşık 1,55 milyar zloti (yaklaşık 413 milyon dolar) olduğu açıklandı.

PAC-3 kararı NATO koordinasyonuyla alındı

Açıklamanın en dikkat çekici bölümü ise Patriot PAC-3 füzelerinin Ukrayna’ya teslim edildiğinin resmen doğrulanması oldu.

Lockheed Martin üretimi PAC-3, balistik füzeleri doğrudan çarparak imha eden (hit-to-kill) Patriot hava savunma sisteminin en gelişmiş önleme füzeleri arasında yer alıyor.

Polonya Savunma Bakanlığı, ülkenin PAC-3 kullanan altı NATO üyesinden biri olduğunu belirterek söz konusu sevkiyatın;

• NATO Genel Sekreteri’nin,
• ABD Avrupa Kuvvetleri Komutanlığı’nın (EUCOM),
• NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanı’nın (SACEUR)

talebi doğrultusunda gerçekleştirildiğini açıkladı.

Bakanlığa göre karar yalnızca Polonya tarafından değil, Patriot kullanan ülkeler arasında yapılan ortak istişareler sonucunda alındı.

“Ulusal savunmayı zayıflatmıyor”

Polonya yönetimi, yapılan sevkiyatın ülkenin hava savunma kapasitesini olumsuz etkilemediğini özellikle vurguladı.

Gizliliği kaldırılan değerlendirmelere göre gönderilen PAC-3 miktarı, Polonya’nın güvenli savunma eşiği içinde bulunuyor.

Hem NATO Avrupa Müttefik Kuvvetler Yüksek Komutanlığı hem de Polonya Genelkurmayı, sevkiyatın ülkenin hava savunmasında zafiyet oluşturmayacağı yönünde değerlendirme yaptı.

Rusya’nın Kaliningrad bölgesi, Belarus ve Ukrayna ile sınırı bulunan Polonya, NATO’nun doğu kanadındaki en kritik ülkelerden biri olarak Patriot sistemlerine büyük önem veriyor.

İç siyasette tartışma yaratmıştı

PAC-3 sevkiyatı, Polonya’da son aylarda önemli bir siyasi tartışmaya da konu olmuştu.

Muhalefetteki Konfederasyon Partisi Eş Başkanı Krzysztof Bosak, hükümetin Mart ayında Parlamento’yu ve kamuoyunu bilgilendirmeden Ukrayna’ya Patriot füzeleri gönderdiğini öne sürmüştü.

Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki‘nin kıdemli danışmanlarından birinin de transferin gerçekleşmiş olmasının “yüksek ihtimal” olduğunu söylemesi tartışmaları büyütmüştü.

Bunun üzerine Savunma Bakanı Kosiniak-Kamysz, 2022’den bu yana Ukrayna’ya yapılan tüm askeri yardımların kademeli olarak kamuoyuna açıklanması talimatını verdi.

Bakan ayrıca sevkiyata ilişkin bilgilerin basına nasıl sızdığının araştırılması için Polonya askeri karşı istihbarat birimini görevlendirdi.

Patriot üretiminde küresel baskı sürüyor

Polonya’nın PAC-3 bağışı, dünya genelinde Patriot önleme füzelerine yönelik yoğun talebin yaşandığı bir dönemde gerçekleşti.

Özellikle ABD’nin bu yıl İran ile yaşadığı gerilim sırasında yüzlerce Patriot önleme füzesi kullanmasının ardından küresel stoklar üzerindeki baskı daha da arttı.

Bu gelişme üzerine Lockheed Martin ile ABD Savunma Bakanlığı arasında 4,7 milyar dolarlık anlaşma imzalanırken, şirketin yıllık PAC-3 üretimini 650 adetten 2.000 adede çıkarması hedefleniyor.

Buna rağmen sektör tahminlerine göre NATO ülkelerinin bekleyen yaklaşık 4.300 PAC-3 siparişi bulunuyor. Mevcut üretim hızına göre bu siparişlerin karşılanmasının yaklaşık yedi yıl sürebileceği değerlendiriliyor.

Bu nedenle Ukrayna’ya PAC-3 gönderen her ülke, kendi yerine gelecek yeni füzeler için daha uzun süre beklemeyi de göze almış oluyor.

Kaynak: M5, Defence Blog