Rapor: F-35 savaş uçaklarının maliyeti %11 arttı!
ABD üretimi F-35 savaş uçaklarının son üretim partilerindeki maliyeti yaklaşık yüzde 11 oranında arttı.
F-35 Ortak Program Ofisi (JPO) temsilcisi, fiyat artışını Breaking Defense’e doğruladı. Buna göre 18. ve 19. üretim partilerinde F-35A’nın ortalama fiyatı yaklaşık 92 milyon dolara yükseldi. Bu rakam, önceki üretim sözleşmelerinde uçak başına 82,5 milyon dolar olan fiyata kıyasla yüzde 11,5’lik artış anlamına geliyor.
Kısa kalkış ve dikey iniş kabiliyetine sahip F-35B’nin fiyatı ise 109 milyon dolardan 121,4 milyon dolara yükseldi. Böylece F-35B’nin maliyeti yaklaşık yüzde 11,4 arttı.
Haziran ayında ABD Deniz Piyadeleri, üzerinde yerleşik radar sistemleri monte edilmemiş F-35B uçaklarını teslim almaya başlamıştı.
Uçak gemilerinde kullanılmak üzere geliştirilen F-35C ise en düşük fiyat artışının görüldüğü varyant oldu. F-35C’nin maliyeti 102,1 milyon dolardan 110,8 milyon dolara çıktı. Bu da yaklaşık yüzde 8,5’lik bir artışa karşılık geliyor.
Yeni fiyatlar, uçakların “flyaway” konfigürasyonundaki maliyetini ifade ediyor ve Lockheed Martin ile yapılan ana sözleşmenin dışında ayrı olarak tedarik edilen ekipmanları da kapsıyor.
Pentagon’a göre programdaki maliyet artışının başlıca nedenleri arasında enflasyon, ham madde fiyatlarındaki yükseliş ve tedarik zincirlerinde yaşanan aksamalar bulunuyor.
Programın toplam maliyeti de arttı
F-35’teki fiyat artışı bazı yabancı müşterileri de etkilemeye başladı. İsviçre, nihai fiyat konusunda yaşanan anlaşmazlığın ardından satın almayı planladığı F-35 sayısını azaltma kararı aldı.
Pentagon’un projeksiyonlarına göre F-35 tedarik programının toplam maliyeti de 50 milyar dolardan fazla arttı. ABD Savunma Bakanlığı, bu yükselişin temel nedenleri arasında uçakların modernizasyonu, tedarik takvimindeki değişiklikler ve filonun operasyonel hazırlık seviyesini artırmak amacıyla daha büyük yedek parça stoklarının oluşturulmasını gösteriyor.
F-35 programında modernizasyon çalışmaları da devam ediyor. Bu kapsamda uçağın motoru üzerinde çalışmalar yürütülürken, yeni bir güç ve termal yönetim sisteminin geliştirilmesi de sürüyor.
F-35’in teknolojik altyapısının temel unsurlarından biri olan Technology Refresh 3 (TR-3) ise henüz muharebe kullanımı için tam sertifikasyon almış değil. Bu nedenle son iki yıl içerisinde teslim edilen bazı F-35’ler yalnızca eğitim faaliyetlerinde kullanılabildi.
ABD Hükümeti Hesap Verebilirlik Ofisi (GAO) da haziran ayında yayımladığı yeni denetim raporunda, ABD Silahlı Kuvvetleri envanterindeki F-35 Lightning II savaş uçaklarının operasyonel hazırlık seviyesinde ciddi bir düşüş yaşandığını bildirdi.
Pentagon, 18. ve 19. üretim partilerinin her birinde 148 uçak olmak üzere toplam 296 F-35 tedarik etmeyi planlıyor. F-35 programında ABD dahil dünya genelinde 20 farklı müşteri bulunuyor.
Pentagon’un F-35 tedarikine ilişkin son raporu ayrıca Danimarka hükümeti ile F-35 Ortak Program Ofisi’nin daha önce açıklanan 16 adet ilave F-35A siparişini bu yıl 21 Nisan’a kadar kesinleştirdiğini doğruluyor.
Kaynak: M5, Militaryni
