ABD’den AIM-9X üretimini artırma hamlesi
ABD’li savunma şirketi Raytheon, ABD Donanması, Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri ve yabancı askeri müşteriler için yaklaşık 2 bin adet AIM-9X Sidewinder havadan havaya füzesinin üretimini kapsayan 1,1 milyar dolar değerinde sözleşme değişikliği aldı.
Arizona eyaletinin Tucson kentindeki Raytheon tesisinde yürütülecek ve toplam değeri 1,1 milyar dolara ulaşan sözleşme, AIM-9X programının 26’ncı üretim partisini kapsıyor. Program kapsamında ABD Silahlı Kuvvetleri için 1.653 adet AIM-9X-4 Block II taktik füze, yabancı askeri satışlar için ise 336 adet AIM-9X-5 Block II+ füzesinin üretimi gerçekleştirilecek.
Sözleşme ayrıca eğitim mühimmatları, yedek parçalar, güdüm birimleri ve dünya genelindeki kullanıcılar için çeşitli destek ekipmanlarını da içeriyor.
Çalışmaların Eylül 2029’a kadar tamamlanması planlanırken, finansmanın ABD Donanması, Kara Kuvvetleri ve Hava Kuvvetleri’nin 2024, 2025 ve 2026 mali yıl bütçelerinden sağlanacağı belirtildi. Toplam sözleşme bedelinin 744 milyon dolarlık kısmı ise yabancı askeri müşteriler tarafından karşılanacak.
AIM-9X’in yeni üretim partisi
AIM-9X Sidewinder, ilk kez 1950’li yılların başında geliştirilen ve günümüze kadar kesintisiz üretimde kalan Sidewinder füze ailesinin en gelişmiş versiyonu olarak öne çıkıyor. Bu durum, programı ABD askeri tarihinin en uzun soluklu silah projelerinden biri haline getiriyor.
Kaliforniya’daki Naval Weapons Center tarafından geliştirilen ilk AIM-9 Sidewinder, kızılötesi güdüm prensibini kullanan ilk sistemlerden biri olmuştu. Aradan geçen yaklaşık 70 yılda füzenin hemen hemen tüm alt sistemleri modernize edildi.
Bu sözleşmenin ana bölümünü oluşturan AIM-9X Block II versiyonu; dijital tapa, yeniden tasarlanmış harp başlığı ve gelişmiş hedef tespit sistemi sayesinde önceki Block I sürümüne kıyasla modern hava araçları ve güdümlü mühimmatlara karşı daha yüksek etkinlik sunuyor.
Block II konfigürasyonu ayrıca kaska monteli nişangâh sistemleriyle entegre çalışabiliyor. Bu sayede pilotlar yalnızca hedefe bakarak füze kilidi sağlayabiliyor ve uçağı hedef doğrultusuna çevirmek zorunda kalmadan yüksek görüş açılarında angajman gerçekleştirebiliyor. Bu kabiliyet, yakın hava muharebesi konseptinde önemli değişikliklere yol açtı.
İhracat müşterileri için geliştirilmiş sürüm
Yabancı askeri satışlar kapsamında üretilecek AIM-9X-5 Block II+ varyantı ise gelişmiş elektronik karşı tedbirlere karşı daha yüksek direnç sağlayan yeni elektronik karşı-karşı tedbir (ECCM) yeteneklerine sahip bulunuyor.
Sözleşmede söz konusu 336 füzenin hangi ülkelere teslim edileceği açıklanmadı. Ancak AIM-9X sistemi bugüne kadar NATO üyesi ülkelerin büyük bölümü ile Avustralya, Japonya, Güney Kore, Tayvan ve Suudi Arabistan dahil çok sayıda müttefik ülkeye ihracat onayı aldı.
Sözleşme kapsamında ayrıca 156 adet CATM-9X-4 eğitim füzesi de üretilecek. Gerçek harp başlığı taşımayan bu mühimmatlar, pilotların hedef tespiti ve angajman prosedürlerini gerçekçi koşullarda eğitim amacıyla icra etmelerine imkân sağlıyor.
Bunlara ek olarak 17 çok maksatlı eğitim füzesi, 57 veri toplama amaçlı test mühimmatı ve 16 özel eğitim füzesi de üretim paketinde yer alıyor.
Küresel tedarik zinciriyle üretilecek
AIM-9X üretimi yalnızca Raytheon’un Tucson tesisinde gerçekleştirilmeyecek. Nihai montaj faaliyetlerinin yüzde 36’sı Tucson’da yürütülürken, geri kalan üretim faaliyetleri Utah, Illinois, Batı Virginia, Oregon, Kaliforniya, Connecticut, Minnesota, Montana, Vermont ve Ohio’daki tesisler ile Kanada’nın Ontario ve Almanya’nın Heilbronn kentlerindeki tedarikçiler arasında paylaşılacak.
Füzenin itki sistemi, yönlendirme bölümleri, optik hedef tespit sensörleri, güdüm birimleri ve elektronik alt sistemleri, uzun yıllardır programa katkı sağlayan uzman üreticiler tarafından üretilecek.
Toplam sözleşme değerinin yaklaşık üçte ikisini oluşturan 744 milyon dolarlık yabancı müşteri katkısı, ABD müttefikleri arasında kısa menzilli havadan havaya füzelere yönelik küresel talebin artmaya devam ettiğini gösteriyor. NATO ülkelerinin hava savunma kapasitelerini genişletmesi, Hint-Pasifik bölgesindeki güvenlik ortamı ve Orta Doğu’daki tehditler, AIM-9X’e yönelik talebi artıran başlıca faktörler arasında gösteriliyor.
Kaynak: M5, Defence Blog
