Norveç’ten Rusya sınırına NASAMS hava savunma sensörleri

Norveç, Rusya sınırına yakın Kirkenes bölgesinde insansız hava araçlarını (İHA) tespit etmek ve ülke hava sahasına giren kontrol dışı hava araçlarına karşı erken uyarı kapasitesini artırmak amacıyla NASAMS hava savunma sisteminin sensör bileşenlerini konuşlandırdı.

Oslo yönetimi ayrıca Rusya ile 198 kilometrelik sınırı koruyan Sør-Varanger Garnizonu’na 30’dan fazla asker takviye edecek.

Norveç Savunma Bakanlığı tarafından duyurulan önlemlerin, belirli bir tehdit veya yeni bir güvenlik olayı nedeniyle alınmadığı, önleyici hazırlık kapsamında uygulandığı belirtildi. Sensörlerin, ülkenin en kuzeyindeki Finnmark bölgesinde uçan İHA’ların tespit edilmesini, olası ihlallerin belirlenmesini ve askerî makamların bölgedeki hava hareketliliği hakkında daha kapsamlı bilgi edinmesini sağlaması hedefleniyor.

NASAMS’ın sensör kabiliyeti devreye giriyor

Norveçli Kongsberg Defence & Aerospace ile ABD merkezli Raytheon tarafından geliştirilen NASAMS, radar ve diğer algılayıcılar, ateş kontrol merkezi ve füze fırlatıcılarından oluşan modüler bir hava savunma sistemi.

Kirkenes’e yapılan konuşlandırmada sistemin sensör bileşenleri ön plana çıkıyor. Bu unsurların temel görevi, hava sahasındaki hareketliliği izlemek, İHA’ları tespit etmek ve askerî birliklere erken uyarı sağlamaktır.

Norveç Savunma Bakanlığı, bölgeye kaç sensör gönderildiğini açıklamadı. Ayrıca füze fırlatıcılarının veya önleyici füzelerin de konuşlandırılıp konuşlandırılmayacağı konusunda bilgi paylaşılmadı. Dolayısıyla mevcut adım, doğrudan yeni bir füze angajman bölgesi oluşturulmasından ziyade hava sahası gözetleme ve tehdit tespit kapasitesinin güçlendirilmesi olarak değerlendiriliyor.

Savunma Bakanı Tore O. Sandvik, başka ülkelerde İHA’ların rotalarından saparak yabancı hava sahalarına girdiğinin görüldüğünü belirterek Norveç’in bu ihtimali ciddiye aldığını ifade etti. Sandvik, mevcut durumda Norveç’e veya Finnmark halkına yönelik artmış bir hava tehdidi tespit edilmediğini de vurguladı.

Rusya sınırında askerî hazırlık artırılıyor

Norveç, sensör konuşlandırmasına ek olarak Sør-Varanger Garnizonu’na 30’dan fazla asker gönderecek. Takviye personel, yıl sonuna kadar garnizon bünyesindeki Jaeger Taburu’nda görev yapacak.

Bölgedeki askerî unsurlar, ihtiyaç duyulması hâlinde hava sahası kısıtlamalarının uygulanması ve güvenlik tedbirlerinin yürütülmesi için polis ve diğer sivil savunma kuruluşlarıyla koordinasyon sağlayacak.

Adalet ve Kamu Güvenliği Bakanı Astri Aas-Hansen, alınan önlemlerin Norveç’in hazırlık seviyesini güçlendirmeyi amaçladığını belirtti.

Norveç’in bu adımı, Rusya sınırındaki güvenlik faaliyetlerinin yalnızca kara unsurlarıyla sınırlı kalmadığını, hava sahasının gözetlenmesinin de sınır güvenliğinin önemli bir parçası hâline geldiğini gösteriyor.

NATO’nun kuzey ve doğu kanadında İHA alarmı

Norveç’in kararında, NATO’nun kuzey ve doğu kanadında son dönemde yaşanan kontrol dışı İHA olaylarının da etkili olduğu değerlendiriliyor. Finlandiya, Estonya, Letonya ve Litvanya, mart sonundan mayıs sonuna kadar hava sahalarına giren İHA’larla ilgili çok sayıda olay bildirdi.

Ukrayna, Rusya’nın Baltık Denizi kıyısındaki petrol limanlarını hedef alan uzun menzilli İHA’larının elektronik harp faaliyetleri nedeniyle rotalarından saptığını öne sürdü. Bu tür olaylar, elektronik karıştırma ve seyrüsefer hatalarının yalnızca hedef ülkeler için değil, komşu devletlerin hava sahası güvenliği açısından da risk oluşturabileceğini ortaya koyuyor.

Söz konusu gelişmeler, NATO ülkelerinde radar gözetlemesi, erken uyarı ve hava savunma sistemleri arasındaki koordinasyonun önemini artırıyor. Özellikle küçük radar izine sahip İHA’ların tespiti, düşük irtifada uçuş ve sivil hava trafiğiyle aynı bölgeleri kullanabilmeleri nedeniyle teknik zorluklar barındırıyor.

Norveç, NASAMS kapasitesini genişletiyor

Norveç, Ukrayna’ya gönderdiği askerî teçhizatın oluşturduğu açığı kapatmak ve kendi hava savunmasını güçlendirmek amacıyla NASAMS envanterini genişletmeye devam ediyor. Norveç üretimi sistem, Ukrayna’da Rus füze ve İHA saldırılarına karşı da kullanılıyor.

Kirkenes’te sensörlerin devreye alınması, Norveç’in mevcut hava savunma mimarisinden yararlanarak sınır bölgesindeki durumsal farkındalığını artırma yaklaşımını yansıtıyor. Sensörlerin mevcut askerî komuta-kontrol ağıyla nasıl entegre edileceği ve ilerleyen dönemde başka sistemlerle desteklenip desteklenmeyeceği ise açıklanmış değil.

Sonuç olarak, Norveç’in Rusya sınırına yakın bölgede NASAMS sensörlerini konuşlandırması, doğrudan bir askerî tırmanış ilanından ziyade İHA kaynaklı hava sahası ihlallerine karşı önleyici bir güvenlik tedbiri niteliği taşıyor. Ancak bu karar, NATO’nun kuzey kanadında düşük maliyetli İHA tehditlerinin tespitine, erken uyarıya ve sınır güvenliğine verilen önemin arttığını ortaya koyuyor.

Kaynak: M5, Defence Blog