Fransa’dan ilk denizaltı demonstratörü

Fransa, deniz kuvvetlerinin uzun süre insan müdahalesi olmadan görev yapabilecek büyük ölçekli insansız su altı araçları edinmesini hedefleyen UCUV programında üretim aşamasına geçti.

Fransız Savunma Tedarik Ajansı (DGA) ile Savunma İnovasyon Ajansı, 3 Kasım’da Naval Group ile demonstratörün geliştirilmesi ve üretimi için sözleşme imzaladı. Aracın ilk deniz testlerinin 2028’de başlaması planlanıyor.

Unmanned Combat Underwater Vehicle (UCUV) olarak adlandırılan platformun, Fransız Donanması için ekstra büyük insansız su altı araçları (XL-UUV) kategorisinde yeni bir kabiliyet oluşturması amaçlanıyor. Sözleşmenin mali değeri, üretilecek araç sayısı ve platformun nihai boyutları henüz açıklanmadı.

Uzun süreli ve bağımsız su altı görevleri

Fransa, programın ilk aşamalarında 10 metreden uzun ve 10 metrik tondan ağır bir insansız su altı platformu geliştirmeyi hedeflediğini duyurmuştu. UCUV’nin uzun süreli görevler icra edebilmesi ve insanlı deniz platformlarının erişiminin sınırlı olduğu bölgelerde faaliyet göstermesi öngörülüyor.

Platformun planlanan görevleri arasında istihbarat toplama, su altı ortamının gözetlenmesi, denizaltı ve su üstü unsurlarının tespiti ile uçak gemisi görev gruplarının korunmasına destek verilmesi bulunuyor. Ayrıca daha küçük insansız su altı araçlarını taşıma ve görev sonrasında geri alma kabiliyetinin de geliştirilmesi hedefleniyor.

Bu özellikler, UCUV’nin yalnızca keşif yapan bir su altı aracı olarak değil, farklı sensör ve faydalı yükleri taşıyabilen, insanlı platformların görevlerini destekleyen çok amaçlı bir sistem olarak tasarlandığını gösteriyor.

Teknoloji geliştirme süreci 2023’te başladı

DGA, Naval Group’a UCUV programı için Aralık 2023’te bir çerçeve sözleşme vermişti. Şirket, o tarihten bu yana kendi kaynaklarıyla geliştirdiği XL-UUV demonstratöründen yararlanarak yeni platformda kullanılacak teknolojileri test etti. Söz konusu demonstratörün deniz ortamındaki yeterlilik çalışmaları 2023’te gerçekleştirilmişti.

Çalışmalar; otonom görev yönetimi, güvenli su altı seyrüseferi, uzun süreli operasyon kabiliyeti ve özel görev yüklerinin entegrasyonu gibi alanlara odaklandı. Naval Group, önceki testlerden elde edilen sonuçların UCUV programının takvim ve bütçe hedeflerine uygun ilerlemesine yardımcı olduğunu belirtiyor.

Su altı araçlarında uydu tabanlı konumlandırma ve sürekli haberleşme imkânlarının sınırlı olması, otonom seyrüseferi kritik bir teknoloji hâline getiriyor. Bu nedenle aracın görev planını kendi başına uygulayabilmesi, çevresel ve operasyonel koşullara göre rotasını güncelleyebilmesi ve haberleşme kesintilerinde güvenli davranışlar sergilemesi bekleniyor.

Steeris OB ile otonom görev yönetimi

UCUV’nin temel teknolojilerinden biri, Naval Group tarafından geliştirilen Steeris OB otonom karar verme sistemi olacak. Şirketin tanımına göre bu yazılım, operatörün gözetimi altında çalışan ve aracın görevlerini yönetmesine yardımcı olan bir tür yerleşik karar mekanizması işlevi görecek.

Steeris OB’nin, özellikle haberleşmenin kısıtlandığı veya elektronik karıştırmaya maruz kaldığı ortamlarda uzun süreli görevlerin yürütülmesini desteklemesi amaçlanıyor. Sistem, taktik koşullardaki değişikliklere göre rota ve görev davranışlarını yeniden planlayabilecek. Ayrıca insanlı veya insansız diğer platformlarla birlikte çalışabilecek şekilde tasarlanıyor.

Bu yaklaşım, operatörün aracı sürekli uzaktan kumanda etmesine duyulan ihtiyacı azaltırken görev sürekliliğini artırmayı hedefliyor. Bununla birlikte otonomi, insan denetiminin tamamen ortadan kaldırılması anlamına gelmiyor; görevlerin sınırları ve sistemin karar yetkileri programın teknik ve operasyonel gereksinimleri doğrultusunda belirlenecek.

ABD ve Avustralya da benzer sistemler geliştiriyor

Fransa’nın UCUV programı, büyük ölçekli insansız su altı araçlarına yönelik uluslararası eğilimin bir parçası. ABD Donanması, Boeing tarafından geliştirilen Orca ekstra büyük insansız su altı aracının ilk örneğini teslim aldı. Avustralya ise Anduril tarafından geliştirilen Ghost Shark su altı aracını tanıttı.

Bu programların ortak amacı, insanlı denizaltıların ve diğer deniz platformlarının görevlerini tamamlayacak uzun süreli, esnek ve düşük personel bağımlılığına sahip su altı sistemleri oluşturmak. Bu araçlar; istihbarat, deniz tabanı gözetlemesi, kritik altyapıların korunması ve deniz kuvvetlerinin operasyonel farkındalığının artırılması gibi görevlerde kullanılabilecek.

Naval Group, insansız sistem portföyünü dört ürün ailesi altında topluyor:

• Seaquest: İnsansız su üstü araçları.

• Seagent: İnsansız su altı araçları.

• Steeris: Yerleşik istihbarat ve görev yönetim sistemleri.

• Sealken: Fırlatma ve geri alma sistemleri.

Şirket ayrıca UCUV sözleşmesinin imzalandığı hafta Paris’teki Euronaval fuarında, insansız araçlar taşıyabilen SCX26 su üstü muharip gemisi konseptini de tanıttı.

Fransa’nın denizaltı harbi kapasitesinde yeni aşama

UCUV programı, Fransız Donanması’nın su altı operasyonlarında insansız platformlardan daha fazla yararlanma hedefini yansıtıyor. Uzun süreli görev yapabilen ve küçük insansız araçları taşıyabilen bir platform, insanlı denizaltıların üzerindeki bazı keşif ve gözetleme yüklerini azaltabilir. Aynı zamanda geniş deniz alanlarının izlenmesi ve kritik deniz altyapılarının korunması için yeni seçenekler sunabilir.

Ancak aracın gerçek operasyonel kapasitesi; menzili, dayanıklılığı, faydalı yük kapasitesi, sessizlik seviyesi ve diğer deniz unsurlarıyla entegrasyonu gibi henüz açıklanmayan teknik özelliklere bağlı olacak.

İlk deniz testlerinin 2028’de başlaması planlanan UCUV, Fransa’nın büyük ölçekli otonom su altı sistemleri alanında kendi teknolojik kapasitesini geliştirme girişimlerinden biri olarak öne çıkıyor.

Kaynak: M5, Defence Blog