İstihbarat raporu: “İran’dan denizaltı kablolarını imha etme planı”

İran’ın, ABD ve İsrail’in yeni bir askerî saldırı düzenlemesi durumunda Basra Körfezi’ndeki denizaltı internet kablolarını hedef almaya yönelik ayrıntılı bir plan hazırladığı öne sürüldü.

Reuters’ın üst düzey istihbarat kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre Tahran, olası saldırılarda hasar gören kabloların onarımını da geciktirerek iletişim kesintilerini mümkün olduğunca uzatmayı değerlendiriyor.

Kaynaklar, planlanan operasyonların nasıl gerçekleştirileceği veya hangi kablo hatlarının hedef alınacağı konusunda ayrıntı vermedi. Bununla birlikte iddia, İran’ın olası bir çatışmada askerî hedeflerin yanı sıra bölgesel iletişim altyapısı ve teknoloji yatırımları üzerinde de baskı oluşturabilecek seçenekleri değerlendirdiğine işaret ediyor.

Hürmüz Boğazı’ndaki yedi denizaltı kablosu gündemde

İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) siyasi biriminden bir yetkili, 21 Ekim’de Hürmüz Boğazı’nın deniz tabanından geçen yedi büyük internet kablosunun olası hedefler arasında bulunabileceğini açıklamıştı.

Denizaltı fiber optik kablolar, ülkeler ve kıtalar arasındaki internet trafiğinin taşınmasında kritik rol oynuyor. Veri merkezleri, bankalar, telekomünikasyon şirketleri ve bulut hizmetleri bu altyapı üzerinden birbirine bağlanıyor. Bu nedenle birden fazla kablonun aynı anda zarar görmesi, özellikle alternatif bağlantıları sınırlı olan ülkelerde iletişim kapasitesini düşürebilir.

Birleşmiş Milletler Uluslararası Telekomünikasyon Birliği (ITU) verilerine göre uluslararası internet trafiğinin ezici çoğunluğu denizaltı kablolar üzerinden taşınıyor. Bununla birlikte Hürmüz Boğazı’ndan geçen hatlar, küresel uluslararası ağ kapasitesinin yüzde 1’inden daha azını oluşturuyor. Bu nedenle bölgedeki kablolara yönelik hasarın dünya genelindeki etkisinin sınırlı kalması beklenebilirken, Körfez ülkeleri üzerindeki sonuçları çok daha belirgin olabilir.

Körfez ülkelerinde internet ve finansal hizmetler risk altında

Hürmüz Boğazı’ndaki birden fazla denizaltı kablosunun aynı anda devre dışı bırakılması, Körfez ülkelerinin uluslararası veri bağlantılarında ciddi kapasite kayıplarına yol açabilir. Olası etkiler arasında internet hızlarının düşmesi, finansal işlemlerin yavaşlaması, elektronik ticaret hizmetlerinin aksaması ve bulut bilişim altyapısına erişimde sorunlar yaşanması bulunuyor.

Kesintilerin boyutu, hasar gören kablo sayısının yanı sıra telekomünikasyon operatörlerinin verileri alternatif denizaltı hatlarına ve kara bağlantılarına yönlendirme kapasitesine bağlı olacak. Dolayısıyla tek bir kablonun hasar görmesiyle birden fazla hattın eş zamanlı devre dışı bırakılması aynı ölçekte sonuçlar doğurmayacak.

Onarım süreci de çatışma koşullarından etkilenebilir. Kablo tamir gemilerinin bölgedeki faaliyetlerinin kısıtlanması, karasularına giriş izinlerinin alınmasındaki güçlükler ve artan sigorta maliyetleri, bağlantıların yeniden kurulmasını geciktirebilir. İran’ın onarım çalışmalarını da engellemeyi planladığı yönündeki iddia, olası bir saldırının etkilerinin çatışmalar sona erdikten sonra da devam etmesi riskini gündeme getiriyor.

İran’ın hedef listesinde ABD’li teknoloji şirketleri de var

Tahran’ın değerlendirdiği seçeneklerin denizaltı kablolarıyla sınırlı olmadığı belirtiliyor. İranlı yetkililer, Körfez bölgesindeki ABD bağlantılı veri merkezleri ve yapay zekâ altyapısının da olası hedefler arasında bulunabileceğine ilişkin açıklamalar yaptı.

Mart 2026’da İran saldırılarının Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki iki Amazon Web Services (AWS) tesisine ve Bahreyn’deki bir veri merkezi yakınındaki altyapıya zarar verdiği bildirilmişti. İran Devrim Muhafızları da daha önce Microsoft, Google, Apple ve Nvidia gibi ABD’li teknoloji şirketlerini olası hedefler arasında saymıştı.

İran’ın bu yaklaşımı, askerî çatışmanın ekonomik ve teknolojik boyutunu genişletme arayışı olarak değerlendirilebilir. Körfez ülkeleri son yıllarda veri merkezlerine, bulut bilişim hizmetlerine ve yapay zekâ altyapısına önemli yatırımlar yapıyor. Bu tesislerin zarar görmesi yalnızca şirketleri değil, söz konusu hizmetlere bağımlı finans, enerji, ticaret ve kamu kurumlarını da etkileyebilir.

İranlı yetkili Muhsin Rızai ise Amerikan şirketleriyle bağlantılı Orta Doğu teknoloji altyapısının değerinin 2 trilyon doları aştığını ileri sürerek yeni bir savaş durumunda bu altyapının imha edilebileceği uyarısında bulundu. Bu rakam, yetkilinin açıklamasına dayanan bir tahmin olup bağımsız olarak doğrulanmış bir zarar veya yatırım tutarı olarak değerlendirilmemeli.

Tahran’ın stratejisi: Askerî çatışmanın maliyetini bölgeye yaymak

İran’ın denizaltı kablolarını ve teknoloji tesislerini hedef alma yönündeki açıklamaları, olası bir savaşta baskıyı yalnızca ABD ve İsrail’in askerî unsurlarına yöneltmek yerine bölgesel ekonomik altyapıya da yayma ihtimalini gündeme getiriyor.

Bu yaklaşımın olası sonuçlarından biri, Körfez ülkelerinin kritik altyapılarının zarar görmesi ve ABD’li teknoloji şirketlerinin bölgedeki yatırımlarının güvenliğine ilişkin kaygıların artması olabilir. Tahran’ın, bu ekonomik risklerin bölge ülkelerini yeni bir askerî harekâta karşı daha temkinli bir tutuma yönelteceğini umduğu aktarılıyor. Ancak bunun söz konusu ülkelerin siyasi veya askerî kararlarını nasıl etkileyeceği kesin değil.

Sonuç olarak, Hürmüz Boğazı’ndaki denizaltı internet kablolarına yönelik tehdit, küresel internetin tamamen kesilmesinden çok Körfez bölgesindeki dijital bağlantıların ve ekonomik faaliyetlerin aksaması riski açısından önem taşıyor. Denizaltı kabloları, veri merkezleri ve yapay zekâ tesislerinin aynı çatışma senaryosunda gündeme gelmesi ise kritik dijital altyapının bölgesel güvenlik hesaplarının bir parçası hâline geldiğini gösteriyor.

Kaynak: M5, Reuters, Militaryni