ABD’den Avustralya’ya Tomahawk füze planlama onayı

ABD Dışişleri Bakanlığı, Avustralya’nın Tomahawk seyir füzelerini kullanma kabiliyetini geliştirmek amacıyla ihtiyaç duyduğu görev planlama sistemleri ve teknik destek paketinin olası satışına onay verdi.

Yaklaşık 300 milyon dolar değerindeki paket, Avustralya Kraliyet Donanması’nın uzun menzilli taarruz kapasitesini geliştirmeyi ve ABD deniz kuvvetleriyle operasyonel uyumunu artırmayı hedefliyor.

8 Ekim’de Kongreye bildirilen satış onayı; Tomahawk Görev Planlama Sistemi, harekât sahası görev planlama merkezi, ilgili haberleşme altyapısı ve sistemin geliştirilmesi ile teslimatına yönelik mühendislik, eğitim, lojistik ve program yönetimi desteğini kapsıyor.

Ancak söz konusu karar, satışın kesinleştiği anlamına gelmiyor. Avustralya’nın tedarik sürecini ilerletmesi durumunda teslim edilecek sistemlerin miktarı, sözleşme koşulları ve takvim daha sonra belirlenecek.

Tomahawk füzeleri için görev planlama altyapısı kurulacak

Tomahawk, fırlatıldıktan sonra önceden belirlenmiş uçuş rotasını takip ederek hedefini vurmak üzere tasarlanmış uzun menzilli bir seyir füzesi. Füzenin görevini yerine getirebilmesi için fırlatma öncesinde rota, ara noktalar, arazi ve deniz üzerindeki seyrüsefer verileri ile hedef bilgileri hazırlanıyor.

Bu süreçte kullanılan Theater Mission Planning Center (TMPC), görev planlama verilerinin oluşturulmasını ve füzeyi fırlatacak gemi veya denizaltılara aktarılmasını sağlayan altyapının önemli bir parçasını oluşturuyor. Sisteme eşlik eden Tomahawk Görev Planlama Sistemi ise görev hazırlama sürecinin yürütülmesine yönelik yazılım ve teknik kabiliyetleri içeriyor.

Planlama altyapısının Avustralya’ya kazandırılması, yalnızca füze envanterinin genişletilmesi anlamına gelmiyor. Aynı zamanda Avustralya kuvvetlerinin uzun menzilli taarruz görevlerini hazırlama, görev verilerini yönetme ve ABD deniz unsurlarıyla koordineli hareket etme kapasitesinin geliştirilmesini amaçlıyor.

ABD Dışişleri Bakanlığı, satışın Avustralya’nın Tomahawk kabiliyetini güçlendireceğini ve ABD deniz kuvvetleriyle birlikte çalışabilirliğini artıracağını bildirdi.

2.500 kilometreye ulaşan menzil

Avustralya, Tomahawk tedarik kararını 2023 yılında duyurdu. İlk aşamada Hobart sınıfı hava savunma muhriplerinde, ilerleyen dönemde ise Hunter sınıfı fırkateynlerde kullanılması planlanan füzeler için 200’ün üzerinde bir tedarik hedefi bulunuyor.

Canberra yönetimi, Tomahawk’ın menzilinin 2.500 kilometreye kadar ulaştığını belirtiyor. Bu özellik, füzeyi Avustralya Savunma Kuvvetleri envanterindeki en uzun menzilli taarruz silahı olarak öne çıkarıyor.

Uzun menzil, Avustralya donanmasının hedeflere daha uzak mesafelerden taarruz gerçekleştirebilmesine imkân tanıyor. Böylece füze taşıyan deniz platformlarının hedef bölgesine yaklaşma ihtiyacı azaltılırken ülkenin denizden karaya uzun menzilli vuruş kapasitesi genişletiliyor.

Bununla birlikte, gerçek operasyonel menzil ve görev performansı; kullanılan füze varyantına, görev profiline ve operasyonel koşullara bağlı olarak değişebiliyor.

AUKUS kapsamında nükleer denizaltılarda da kullanılacak

Tomahawk füzeleri, Avustralya’nın AUKUS güvenlik ortaklığı kapsamında edinmesi planlanan Virginia sınıfı nükleer tahrikli taarruz denizaltılarının da silahları arasında yer alacak.

Avustralya’nın bu denizaltıları 2030’lu yılların başından itibaren teslim almaya başlaması öngörülüyor. Böylece Tomahawk, hem suüstü savaş gemilerinden hem de nükleer tahrikli denizaltılardan kullanılabilecek ortak bir uzun menzilli taarruz kabiliyeti sağlayacak.

Bu yaklaşım, Avustralya’nın deniz kuvvetleri bünyesinde farklı platformlardan gerçekleştirilebilen uzun menzilli vuruş seçeneklerini artırmayı hedefliyor. Denizaltıların sağladığı gizlilik ve suüstü gemilerinin farklı görevlerde kullanılabilmesi, söz konusu silahın operasyonel esnekliğini destekliyor.

AUKUS çerçevesindeki denizaltı tedarikiyle Tomahawk kapasitesinin birlikte geliştirilmesi, Avustralya’nın Hint-Pasifik bölgesindeki askerî planlamasında uzun menzilli deniz gücüne verdiği önemi de ortaya koyuyor.

Avustralya Tomahawk’ı ilk kez 2024’te ateşledi

Avustralya, Tomahawk füzesini ilk kez Aralık 2024’te test etti. HMAS Brisbane adlı Hobart sınıfı muhripten San Diego açıklarında gerçekleştirilen atış, ülkenin bu füzeyi satın alıp ateşleyen üçüncü ülke olmasını sağladı. Bu alanda daha önce ABD ve Birleşik Krallık bulunuyordu.

Avustralya Kraliyet Donanması, aynı yılın başlarında HMAS Sydney muhribinden Naval Strike Missile ve Standard Missile-6 sistemlerini de test etmişti. Bu denemeler, Avustralya’nın hem gemisavar taarruz hem de hava ve füze savunması alanlarında deniz kuvvetlerinin silah çeşitliliğini artırmaya yönelik çalışmalarının parçası olarak değerlendiriliyor.

Tomahawk için görev planlama altyapısının tedariki ise füzenin yalnızca fiziksel olarak envantere alınmasının yeterli olmadığını gösteriyor. Uzun menzilli bir silahın etkili kullanılabilmesi için görev planlama, haberleşme, veri yönetimi, eğitim ve lojistik unsurlarının da aynı anda geliştirilmesi gerekiyor.

Dört ABD şirketi projede görev alacak

Olası satış kapsamında dört ABD şirketinin ana yüklenici olarak görev yapması bekleniyor:

• BAE Systems: San Diego, Kaliforniya.

• Tapestry Solutions: Boeing iştiraki, St. Louis, Missouri.

• Peraton: San Jose, Kaliforniya.

• Leidos: Virginia Beach, Virginia.

ABD Dışişleri Bakanlığı, paketin uygulanması için Avustralya’ya ilave ABD hükûmet personeli veya yüklenici personeli gönderilmesinin gerekmeyeceğini ve satışın ABD’nin askerî hazırlık seviyesini olumsuz etkilemesinin beklenmediğini açıkladı.

Genel değerlendirme: Avustralya’nın Tomahawk programı, füze tedarikinin ötesine geçerek uzun menzilli taarruz için gerekli görev planlama ve komuta-kontrol altyapısını da kapsıyor. Hobart sınıfı muhripler, gelecekteki Hunter sınıfı fırkateynler ve AUKUS kapsamında edinilecek Virginia sınıfı denizaltılarla oluşturulacak yapı, Canberra’nın denizden uzun menzilli vuruş kapasitesini geliştirme hedefinin temel unsurlarından biri olacak.

Kaynak: M5, Defence Blog