Bulgaristan’dan IRIS-T hava savunma sistemi hamlesi
Bulgaristan, hava savunma kapasitesini önemli ölçüde genişletmek amacıyla Almanya üretimi IRIS-T hava savunma sistemlerinden beş adet daha tedarik etmeyi planlıyor.
Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, Bakanlar Kurulu toplantısı öncesinde yaptığı açıklamada, hükümetin beş ilave IRIS-T sistemi için yatırım harcaması projesini onaylayacağını belirtti. Radev, sözleşmenin birkaç hafta içerisinde imzalanmasını umduğunu ifade etti.
Yeni tedarikin temel amacı Bulgaristan hava sahasının korunmasının yanı sıra ülkenin NATO’nun entegre hava ve füze savunmasına katkısını artırmak olarak açıklanıyor.
İlk IRIS-T sözleşmesi 2024’te imzalandı
Sofya, IRIS-T programına ilk olarak Ekim 2024’te katıldı. Bulgaristan Savunma Bakanlığı, Almanya merkezli Diehl Defence ile bir adet orta menzilli IRIS-T SLM sistemi satın almak üzere sözleşme imzaladı.
Bulgaristan Parlamentosu da aynı yıl Ağustos ayında Alman hava savunma sistemlerinin tedarikini onaylamıştı. İlk aşamada bir batarya için finansman ayrılırken, daha sonra 2032 yılına kadar beş ilave batarya satın alınabilmesine yönelik opsiyon oluşturuldu.
İlk sistem için açıklanan sözleşme bedeli yaklaşık 199 milyon dolar seviyesindeydi. Finansmanın bir bölümünün ise Bulgaristan’ın 2024 yılında Ukrayna’ya yaptığı askeri yardım karşılığında elde ettiği tazminat kaynaklarından karşılanması planlandı.
SLM’den SLX’e uzanan hava savunma mimarisi
Bulgaristan’ın planı yalnızca orta menzilli SLM sistemlerinden oluşmuyor. Sofya daha önce Almanya ve Diehl Defence ile yürüttüğü görüşmelerde IRIS-T SLM konfigürasyonunun yanı sıra daha uzun menzilli IRIS-T SLX çözümünü de değerlendirmişti.
Bu kapsamda Bulgaristan’ın gelecekte tek bir SLX bataryası edinmesi planlanıyor. Böylece farklı menzil katmanlarına sahip sistemlerin aynı hava savunma mimarisi içerisinde kullanılması hedefleniyor.
IRIS-T ailesinin kısa menzilli SLS ve orta menzilli SLM versiyonları farklı füze konfigürasyonları kullanıyor. IRIS-T SLM’nin hava hedeflerine karşı etkili angajman menzili yaklaşık 40 kilometreye, SLS’nin ise yaklaşık 12 kilometreye kadar çıkıyor.
Uçaklardan seyir füzelerine kadar geniş hedef yelpazesi
IRIS-T hava savunma ailesi; savaş uçakları, helikopterler ve insansız hava araçlarının yanı sıra seyir füzelerine karşı da kullanılmak üzere tasarlandı.
Sistemin temel unsurlarını radar, komuta-kontrol birimleri, lançerler ve IRIS-T türevi önleyici füzeler oluşturuyor. SLM konfigürasyonu, özellikle orta menzilde kritik altyapı ve askeri birliklerin korunması için katmanlı hava savunma mimarisinin bir parçası olarak görev yapabiliyor.
Bulgaristan’ın beş yeni sistem daha satın alma planı hayata geçirildiğinde, ülkenin IRIS-T tabanlı hava savunma ağı ilk siparişin ötesinde önemli ölçüde genişlemiş olacak.
Ukrayna’daki kullanım Avrupa talebini artırdı
IRIS-T SLM sistemlerinin Ukrayna’da Rus hava saldırılarına karşı kullanılması, sistemin Avrupa’daki görünürlüğünü ve yeni siparişlere yönelik ilgiyi artırdı. Ukrayna’daki operasyonel kullanımda uçaklar, seyir füzeleri ve çeşitli insansız hava araçlarına karşı önleme görevlerinde kullanılan sistem, Avrupa ülkelerinin hava savunma stoklarını güçlendirme çalışmalarının önemli unsurlarından biri haline geldi.
Bulgaristan’ın yeni tedarik planı da Avrupa’da devam eden katmanlı hava savunma kapasitesini güçlendirme ve NATO hava savunma ağıyla daha yüksek düzeyde bütünleşme eğiliminin bir parçası olarak öne çıkıyor.
Kaynak: M5, Militarnyi
