ABD Hava Kuvvetleri YFQ-44A Fury İHA’sını teslim aldı

ABD Hava Kuvvetleri, insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev yapmak üzere geliştirilen Collaborative Combat Aircraft (CCA) programında önemli bir aşamayı geride bıraktığını açıkladı.

Anduril ve General Atomics tarafından geliştirilen ilk iki insansız savaş uçağı, Nevada’daki Creech Hava Üssü’ne teslim edilerek operasyonel deney ve değerlendirme sürecine alındı.

Anduril tarafından geliştirilen YFQ-44A Fury ağustos ayında Creech’teki Experimental Operations Unit’e teslim edilirken, General Atomics’in YFQ-42A Vengeance olarak adlandırdığı platform geçtiğimiz hafta üsse ulaştı.

Hava Kuvvetleri personeli, Fury ile bağımsız uçuş operasyonlarına da başlamış durumda. Her iki platformun temel amacı, gelecekte F-35 ve F-47 gibi insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev yapacak insansız platformların gerçek muharebe ortamında nasıl kullanılacağını belirlemek.

İnsanlı savaş uçaklarına insansız kanat adamı

CCA konsepti, geleneksel anlamdaki uzaktan kumandalı İHA’lardan farklı bir operasyon yaklaşımına dayanıyor.

Bu platformların, insanlı savaş uçaklarından gelen görev komutlarını yerine getirirken belirli görevleri yarı otonom şekilde gerçekleştirmesi planlanıyor. Sensör ve silah taşıma kapasitesine sahip olacak CCA’lar, insanlı savaş uçaklarının radar ve elektronik harp kapasitesini genişletebilecek, tehditlere karşı daha ileri noktalarda görev yapabilecek ve gerektiğinde silahlı angajman gerçekleştirebilecek.

Bu nedenle ABD Hava Kuvvetleri, CCA’ları yalnızca “insansız uçak” olarak değil, insanlı uçaklarla birlikte çalışan yeni bir hava muharebe unsuru olarak değerlendiriyor.

Her bir CCA’nın F-35A’nın yaklaşık üçte biri maliyetinde olması hedefleniyor. Anduril’in Fury platformunun boyutunun ise F-16’nın yaklaşık yarısı seviyesinde olduğu belirtiliyor. Daha düşük maliyet ve daha küçük fiziksel boyut, bu uçakların daha yüksek sayılarda sahaya sürülmesini ve riskli görevlerde insanlı savaş uçaklarının maruz kalacağı tehdidin azaltılmasını amaçlıyor.

Creech’te gerçek operasyon konsepti test ediliyor

Creech Hava Üssü’nde gerçekleştirilen çalışmalar yalnızca uçuş performansının değerlendirilmesiyle sınırlı değil.

Hava Kuvvetleri personeli, az sayıdaki ekip tarafından CCA’ların farklı ve dağınık noktalardan konuşlandırılması, uçurulması ve geri getirilmesi üzerine de testler gerçekleştiriyor.

Bu yaklaşım, ABD Hava Kuvvetleri’nin Agile Combat Employment (ACE) konseptiyle doğrudan bağlantılı. ACE kapsamında savaş uçaklarının büyük ve sabit hava üslerine bağımlılığının azaltılması, daha küçük ekiplerle farklı noktalardan operasyon gerçekleştirilebilmesi ve düşman saldırıları karşısında hava gücünün hayatta kalma kabiliyetinin artırılması hedefleniyor.

Temmuz ayında Creech’te CCA’larla bu konsept kapsamında ikinci tatbikat gerçekleştirildi. Böylece program, yalnızca prototiplerin teknik özelliklerinin değerlendirilmesinden çıkarak gerçek operasyonel kullanım konseptlerinin test edildiği bir aşamaya taşındı.

YFQ-44A canlı AIM-120 atışı gerçekleştirdi

CCA programında silah entegrasyonu açısından da önemli bir gelişme yaşandı.

Temmuz ayında bir YFQ-44A Fury, gerçek bir AIM-120 AMRAAM hava-hava füzesini ateşleyerek canlı mühimmatla gerçekleştirilen testte silah kullanım kabiliyetini gösterdi.

Bu test, CCA konseptinin yalnızca keşif, elektronik harp veya sensör taşıyıcılığıyla sınırlı olmadığını ortaya koyuyor. Platformların gelecekte hava-hava ve muhtemelen hava-yer görevlerinde doğrudan kinetik angajman gerçekleştirmesi planlanıyor.

Böyle bir yapı, insanlı savaş uçaklarının CCA’ları daha uzak mesafelerdeki hava tehditlerine karşı kullanabilmesine ve savaş alanındaki sensör ile silah kapasitesini dağıtmasına imkân sağlayabilir.

ABD iki farklı tasarımı aynı anda üretime aldı

ABD Hava Kuvvetleri, CCA programının Increment 1 aşamasında Anduril ve General Atomics’i 2024 yılında prototip geliştirmek üzere seçmişti.

General Atomics’in YFQ-42A’sı ilk uçuşunu Ağustos 2025’te, Anduril’in YFQ-44A’sı ise Ekim 2025’te gerçekleştirdi. General Atomics’in platformlarından birinin bu yılın başlarında yaşanan kaza nedeniyle uçuş testlerine ara vermesinin ardından test faaliyetleri yeniden başlatıldı.

Program açısından en dikkat çekici karar ise 17 Haziran’da alındı. Hava Kuvvetleri, dört ay erken bir takvimle her iki tasarımın da üretime geçirilmesine karar verdi.

Böylece tek bir kazanan seçmek yerine YFQ-42A ve YFQ-44A’nın birlikte geliştirilmesi ve üretilmesi tercih edildi. Üretim modellerinde prototipleri ifade eden “Y” harfi kaldırılarak platformlar FQ-42A ve FQ-44A olarak adlandırılacak.

On yıl bitmeden 150’den fazla CCA hedefleniyor

ABD Hava Kuvvetleri’nin hedefi, bu on yılın sonuna kadar 150’den fazla CCA’yı envantere kazandırmak.

Kurum, 2027 mali yılı için CCA tedarikine yaklaşık 1 milyar dolar, geliştirme faaliyetlerine ise yaklaşık 1,4 milyar dolar bütçe talep etti.

Ancak Hava Kuvvetleri henüz iki şirket arasındaki sipariş dağılımını, birim fiyatları veya toplam sözleşme bedellerini açıklamadı.

Her iki şirket de seri üretim altyapısını oluşturmaya başladı. Anduril, 28 Temmuz’da Ohio’daki Arsenal-1 tesisinde üretilen ilk FQ-44A’yı tanıttı. General Atomics ise FQ-42A için tam ölçekli üretimin başladığını açıkladı.

Bu durum CCA programının prototip aşamasından çıkarak gerçek üretim kapasitesinin oluşturulduğu bir sürece girdiğini gösteriyor.

CCA programının ikinci aşaması hazırlanıyor

ABD Hava Kuvvetleri, Increment 1’in ardından programın Increment 2 aşamasını da planlıyor. Ancak ikinci aşamanın kesin operasyonel gereksinimleri henüz kamuoyuna açıklanmış değil.

Bununla birlikte CCA programına yönelik rekabetin genişlemesi bekleniyor. Northrop Grumman’ın Talon Blue tasarımı şimdiden YFQ-48A tanımlamasını aldı.

Increment 2 ile birlikte farklı görev profillerine yönelik daha gelişmiş insansız savaş uçaklarının programa dahil edilmesi gündeme gelebilir.

ABD’nin yaklaşımındaki temel değişim, hava gücünün geleceğini yalnızca daha gelişmiş insanlı savaş uçakları üzerinden şekillendirmek yerine, insanlı platformlarla birlikte hareket eden yüksek sayıda, daha düşük maliyetli ve yarı otonom savaş uçaklarından oluşan karma filolar üzerinden geliştirmeye yönelmesi.

Fury ve Vengeance’ın Creech Hava Üssü’nde gerçek Hava Kuvvetleri personelinin kullanımına verilmesi, bu konseptin laboratuvar ve prototip aşamasından çıkarak operasyonel değerlendirme sürecine geçtiğini gösteren önemli bir gelişme niteliğinde.

Kaynak: M5, Defence Blog