Üç NATO ülkesinden ortak paletli araç üretim anlaşması

Finlandiya, Norveç ve Letonya, Ankara’da düzenlenen NATO Zirvesi kapsamında, zorlu arazi şartlarında görev yapmak üzere geliştirilen yeni nesil Patria TRACKX paletli zırhlı personel taşıyıcısı için Niyet Beyanı (Statement of Intent) imzaladı.

Üç ülke, anlaşma kapsamında Finlandiyalı savunma şirketi Patria tarafından geliştirilen TRACKX platformunun ortak geliştirilmesi ve ilerleyen dönemde ortak tedarik edilmesi seçeneklerini değerlendirecek. Taraflar ayrıca devam eden saha testlerinden elde edilen verileri paylaşarak geliştirme maliyetlerini ortak şekilde karşılamayı hedefliyor.

Eski platformların yerini alması hedefleniyor

Patria TRACKX, NATO ülkelerinde halen yaygın olarak kullanılan Soğuk Savaş dönemine ait M113 ve MT-LB gibi paletli personel taşıyıcılarının yerini almak amacıyla geliştirildi.

Yaklaşık 15 ton ağırlığındaki araç, 10 tam teçhizatlı personel ile 2 mürettebatı taşıyabiliyor.

Araç;

• Yüzde 60 eğimi tırmanabiliyor,
• 2 metre genişliğindeki hendekleri aşabiliyor,
• Şnorkelleri açılıp sintine pompaları devreye alındığında paletleriyle saatte 4 kilometre hızla nehir ve gölleri geçebiliyor.

TRACKX ayrıca -46°C ile +44°C arasındaki sıcaklıklarda test edildi. Bu özellik, özellikle Kuzey Avrupa’nın sert kış şartlarında ve bataklık arazilerinde yüksek hareket kabiliyeti sağlamayı amaçlıyor.

Avrupa ortak projesinden doğdu

TRACKX, Avrupa Savunma Fonu’nun desteklediği çok uluslu FAMOUS (Future Highly Mobile Augmented Armoured Systems) programı kapsamında geliştirildi.

İlk konsept araç 2024 yılında Eurosatory fuarında tanıtılırken, seri üretime yakın versiyon ise Eylül 2025’te Londra’daki DSEI UK fuarında kamuoyuna gösterildi.

Finlandiya Savunma Kuvvetleri, aracın geliştirilmesini destekleyen ilk kullanıcı olurken, bu yıl teslim edilmesi planlanan ön seri araçlar için de sipariş verdi.

Patria’nın planlamasına göre seri üretim 2027 yılında başlayacak.

Finlandiya ayrıca İsveç Savunma Tedarik Ajansı ile ön seri araç alımı ve teknoloji iş birliğini kapsayan ayrı bir anlaşmayı da sürdürüyor. Ankara’da imzalanan yeni niyet beyanının bu süreci etkilemeyeceği belirtildi.

Patria ortak tedarik modelini genişletiyor

Patria Üst Yöneticisi (CEO) Panu Routila, Avrupa ülkelerinin tek başına geliştiremeyeceği yeni hareket kabiliyeti çözümlerine ihtiyaç duyduğunu belirtti.

Routila, çok uluslu iş birliği ve ortak tedarik modelinin ortak ihtiyaçların hızlı şekilde operasyonel kabiliyete dönüştürülmesini sağlayacağını ifade ederek, TRACKX’in yaşlanan Avrupa zırhlı araç filolarının yenilenmesi açısından stratejik önem taşıdığını söyledi.

Şirket son yıllarda benzer modeli Patria 6×6 platformu üzerine kurulu Common Armoured Vehicle System (CAVS) programında da uyguluyor.

2020 yılında yalnızca Finlandiya ve Letonya ile başlayan CAVS programına daha sonra İsveç, Almanya, Danimarka, Norveç ve Birleşik Krallık da katıldı.

Bugüne kadar programa kapsamında yaklaşık 1.000 araç siparişi verilirken, 220’den fazla araç teslim edildi. CAVS, Avrupa’nın en büyük aktif zırhlı araç projelerinden biri olarak değerlendiriliyor.

Patria Korumalı Hareket Kabiliyeti İş Alanı Başkan Yardımcısı Jussi Järvinen, CAVS programının başarısının çok uluslu iş birliğinin önemini ortaya koyduğunu belirterek, TRACKX için imzalanan niyet beyanının ortak paletli araç platformuna yönelik güçlü ilgiyi gösterdiğini ifade etti.

Ukrayna sahasına uygun olduğu değerlendiriliyor

Patria, TRACKX’in yüksek hareket kabiliyeti, koruma seviyesi, durumsal farkındalık ve operasyonel menziliyle her türlü arazi şartına uygun olarak geliştirildiğini belirtti.

Şirket ayrıca aracın Ukrayna’nın ihtiyaçlarına da uygun olduğunu vurguladı.

TRACKX’in düşük zemin basıncı sayesinde çamurlu ve bataklık arazilerde hareket kabiliyeti sunması ile amfibi geçiş yeteneği, Ukrayna’daki savaş sahasında öne çıkan operasyonel ihtiyaçlarla uyumlu görülüyor.

Bununla birlikte Patria, Ukrayna’ya doğrudan araç tedarikine ilişkin herhangi bir plan açıklamadı.

Hedef 2027’de ortak sipariş

Ankara’da imzalanan niyet beyanı, katılımcı ülkelerin 2027 yılından itibaren ortak seri üretim siparişleri verebilmesini hedefliyor.

Önümüzdeki yaklaşık bir yıllık süreçte Finlandiya, Norveç ve Letonya’nın ortak tedarik modelinin ayrıntıları üzerinde çalışması bekleniyor.

Bununla birlikte anlaşma, ülkelerin kaç adet TRACKX satın alacağını, aracın seri üretimde oluşacak birim maliyetini veya 2027 yılına kadar başka ülkelerin programa katılıp katılmayacağını henüz netleştirmiyor.

Özellikle Letonya ve Norveç, şu aşamada kesin sipariş vermekten ziyade gelecekteki ortak tedarik sürecinde yer alma iradesini ortaya koymuş durumda.

Kaynak: M5, Defence Blog