NATO’dan askeri uydular için STARLIFT girişimi

NATO, üye ülkelerin askerî uydularını kısa sürede yörüngeye yerleştirebilmesini sağlamak amacıyla çok uluslu STARLIFT uzay girişimini resmen duyurdu.
Ticari uzay fırlatma şirketleriyle iş birliğine dayanan program, kriz ve çatışma dönemlerinde müttefik ülkelerin uzaya erişim kapasitesini güvence altına almayı hedefliyor.
NATO’nun resmî internet sitesinde yayımlanan açıklamaya göre STARLIFT, Türkiye’nin ev sahipliğinde İzmir’de düzenlenen NATO EDGE 26 konferansı sırasında tanıtıldı.
10 NATO ülkesi ve Güney Kore finansmana katıldı
STARLIFT girişiminin finansmanına Belçika, Kanada, Finlandiya, Almanya, İtalya, Hollanda, Norveç, İsveç, Türkiye ve Birleşik Krallık ile Güney Kore katılıyor.
Ülkeler, 29 Ekim 2026’da NATO Ulusal Silahlanma Direktörleri toplantısı kapsamında düzenlenen imza töreninde finansman taahhütlerini açıkladı. Programın mali kaynakları NATO Destek ve Tedarik Ajansı (NSPA) üzerinden sağlanacak.
NATO Genel Sekreter Yardımcısı Radmila Šekerinska, STARLIFT’in ticari fırlatma operatörleri ve uzay üslerinden oluşan bir ağ sayesinde müttefiklerin kısa süre içerisinde uydu fırlatabilmesine yardımcı olacağını belirtti.
Ticari fırlatma altyapısı askerî amaçlarla kullanılacak
STARLIFT’in temel yaklaşımı, katılımcı ülkelerin askerî uydu fırlatma ihtiyaçlarını ortak bir sistem altında birleştirmek ve ticari uzay şirketlerinin mevcut kapasitesinden yararlanmak üzerine kurulu.
Bu kapsamda ticari fırlatma araçlarında askerî uydular için önceden fırlatma kapasitesi ayrılması planlanıyor. NATO ülkeleri ve Güney Kore’deki uzay limanlarından oluşacak ağ, farklı coğrafyalardan uzaya erişim imkânı sağlayacak.
Programın önemli hedeflerinden biri de acil durumlarda uyduların kısa süre içerisinde yörüngeye yerleştirilmesine yönelik yeni operasyonel yöntemlerin geliştirilmesi ve test edilmesi.
Bu doğrultuda fırlatma altyapısının iyileştirilmesi, lojistik süreçlerin düzenlenmesi ve güvenli fırlatmalar için hava ve deniz trafiğinin koordinasyonu üzerinde çalışılacak.
Kriz ve savaş dönemlerinde uydu kapasitesi korunacak
STARLIFT yalnızca yeni uyduların fırlatılmasını değil, mevcut uzay kapasitesinin kriz dönemlerinde sürdürülebilir olmasını da hedefliyor.
Girişim kapsamında yörüngede önceden konuşlandırılmış yedek uyduların kullanılması ve kriz veya silahlı çatışma durumlarında ticari uydu işletmecilerinden veri satın alınması gibi seçenekler de değerlendiriliyor.
Bu yaklaşım, düşman unsurların uydu sistemlerine yönelik saldırıları, elektronik harp faaliyetleri veya siber müdahaleler nedeniyle askerî uzay altyapısının zarar görmesi durumunda alternatif kapasite oluşturulmasını sağlayabilir.
Askerî uydular; güvenli haberleşme, uydu seyrüseferi, keşif-gözetleme, hedef tespiti ve füze erken uyarı gibi kritik görevlerde kullanılıyor. Bu sistemlerin devre dışı kalması, müşterek harekâtın koordinasyonundan hassas güdümlü mühimmatların kullanımına kadar birçok askerî kabiliyeti doğrudan etkileyebiliyor.
NATO’nun uzay savunması yatırımları genişliyor
NATO, 2019 yılında uzayı kara, deniz, hava ve siber uzayla birlikte beşinci operasyonel alan olarak tanımıştı. Bu kararın ardından ittifak, askerî uzay kapasitesinin geliştirilmesi ve müttefik ülkelerin uydu altyapılarının daha etkin kullanılmasına yönelik girişimlerini artırdı.
STARLIFT üzerindeki çalışmalar 2024 yılında başlatıldı. Girişimin geliştirilmesine toplam 15 NATO ülkesinin katıldığı belirtiliyor.
Son dönemde müttefik ülkelerin askerî uydu yatırımları da hız kazandı. İspanya, Ekim 2025’te askerî haberleşme ve NATO müttefiklerine hizmet sağlamak amacıyla geliştirilen SpainSat NG II uydusunu uzaya göndermişti. Birleşik Krallık ise Kasım 2026’da uzay araçları ile yer istasyonları arasında güvenli lazer haberleşmesini test etmek amacıyla Titania askerî uydusunu fırlattı.
STARLIFT kapsamında toplam bütçe, planlanan fırlatma sayısı ve operasyonel kabiliyetlerin hangi tarihlerde devreye alınacağı ise henüz açıklanmadı.
Kaynak: M5, Militaryni



