Rusya’nın modernize edilmiş Yak-130M uçağı ilk uçuşunu gerçekleştirdi
Rusya’nın devlete ait Birleşik Uçak Şirketi’ne (UAC) bağlı ve Rostec bünyesinde faaliyet gösteren Yakovlev şirketi, modernize edilmiş Yak-130M deneysel uçağının ilk uçuşunun başarıyla gerçekleştirildiğini duyurdu.
İlk uçuş, Yakovlev’in Irkutsk Havacılık Fabrikası tesislerinde gerçekleştirildi. Uçak, test kapsamında yaklaşık 50 dakika havada kaldı. Uçuş sırasında platform, 2 bin metre irtifaya ulaşırken azami 600 kilometre/saat hıza çıktı.
Muharebe kabiliyetleri artırıldı
Yak-130M, mevcut Yak-130 eğitim uçağının kapsamlı şekilde modernize edilmiş ve muharebe kabiliyetleri artırılmış versiyonu olarak geliştirildi.
Yetkililer, uçağın görevleri arasında kara ve hava hedeflerinin yanı sıra ağır sınıf insansız hava araçlarının da imhasının bulunduğunu belirtti.
Temel Yak-130 platformuna kıyasla en dikkat çekici yeniliklerden biri, faz dizinli radar (PHAR) teknolojisine sahip BRLS-130R radar sisteminin entegrasyonu oldu. Elektronik tarama yeteneğine sahip radar, hava ve suüstü hedeflerinin tespit ve takibini önemli ölçüde geliştirirken, hava muharebesi görevleri ile modern hassas güdümlü mühimmat kullanım kapasitesini de artırıyor.
Söz konusu radar sistemi aynı zamanda pilotların radar kullanım eğitimlerini gerçek operasyonel sistemler üzerinde gerçekleştirmesine olanak tanırken, uçağın muharebe etkinliğini de ciddi ölçüde yükseltiyor.
Yeni elektro-optik sistem entegre edildi
Yak-130M’nin burun kısmına yerleştirilen gelişmiş SOLT-130K elektro-optik hedefleme sistemi de platformun öne çıkan yenilikleri arasında yer alıyor.
Sistem; kızılötesi arama, hedef tanıma ve takibi, lazer hedef işaretleme ve hassas hedefleme kabiliyetleri sunuyor. Böylece uçağın güdümlü mühimmatları kara hedeflerine karşı daha etkin kullanabilmesi ve hem eğitim hem de operasyonel görevlerde durumsal farkındalığının artırılması hedefleniyor.
Yak-130M’nin ilk iki prototipi sırasıyla 10 Ekim ve 23 Ekim 2025 tarihlerinde kamuoyuna tanıtılmıştı.
Kasım 2025’te ise UAC ve Rosoboronexport, Yak-130M prototipini Dubai Airshow 2025 kapsamında sergilemişti.
PJSC Yakovlev Direktörü Vasily Prutkovsky, 2026 yılı sonuna kadar üç adet Yak-130M muharebe eğitim uçağını uçuş testlerine hazır hale getirmeyi planladıklarını açıkladı. Prutkovsky ayrıca Yak-130M test programının 2028 yılına kadar uzatıldığını duyurdu.
L-39’un yerini almak için geliştirildi
Yak-130, 1990’lı yıllarda yaşlanan Çekoslovak yapımı L-39 eğitim uçaklarının yerini almak amacıyla geliştirildi. Platform, özellikle Su-30SM ve Su-57 gibi dördüncü ve beşinci nesil savaş uçaklarında görev yapacak pilotların eğitimine yönelik optimize edildi.
Uçağın ilk prototipi, İtalyan Aermacchi şirketi ile ortak olarak geliştirildi. Ancak taraflar arasında gelecekteki tasarım konusunda yaşanan görüş ayrılıkları nedeniyle proje ikiye ayrıldı. Bunun sonucunda Rusya Yak-130’u geliştirirken, İtalya ise Aermacchi M-346 platformunu geliştirdi.
Irkutsk Uçak Fabrikası, 2024 yılında Rus eğitim filoları için yeni bir Yak-130 partisinin teslimatını da gerçekleştirmişti.
Kaynak: M5, Militarnyi
