Rapor: Çin, savaş gemisi üretiminde ABD’yi 2’ye katladı
Euronaval tarafından yayımlanan Dünya Savunma Gemi İnşa Raporu’na göre Çin tersaneleri, iki yılda toplam 636 bin 208 ton savaş gemisi inşa etti. ABD’nin aynı dönemdeki üretimi ise 270 bin 509 tonla sınırlı kaldı.
Böylece Çin, savaş gemisi üretim tonajında ABD’nin yaklaşık 2,35 katına ulaştı. Veriler, Pekin’in yalnızca donanmasını genişletmediğini, aynı zamanda büyük ölçekli askerî gemi üretiminde de önemli bir kapasite oluşturduğunu ortaya koyuyor.
Fransız denizcilik sanayii kuruluşu GICAN ve Flottes de Combat tarafından hazırlanan rapor, Çin’in üretim hızındaki artışla birlikte iki büyük güç arasındaki deniz kuvvetleri rekabetinin yeni bir aşamaya geçtiğine işaret ediyor.
Çin’in gemi inşa kapasitesinde hızlı büyüme
Çin’in 2022-2023 dönemindeki savaş gemisi üretimi 202 bin 520 ton olarak kaydedilmişti. Aynı dönemde 245 bin 703 ton üretim gerçekleştiren ABD, tonaj bakımından Çin’in önünde bulunuyordu. Ancak 2024-2025 döneminde tablo tersine döndü ve Çin’in üretimi önceki iki yıllık dönemin üç katından fazla seviyeye çıktı.
Üretimin ekonomik değeri bakımından da Çin ilk sırada yer aldı. Çin’in askerî gemi inşa faaliyetlerinin değeri 43,5 milyar dolar olarak hesaplanırken ABD’nin üretim değeri 26,8 milyar dolarda kaldı.
Bu tablo, Çin’in tersane kapasitesi, üretim altyapısı ve tedarik zincirlerinin askerî gemi projelerini yüksek hacimde gerçekleştirebilecek düzeye ulaştığını gösteriyor. Bununla birlikte üretim tonajı, tek başına gemilerin muharebe kabiliyetini veya operasyonel etkinliğini ölçmüyor. Uçak gemileri, denizaltılar, muhripler ve daha küçük savaş gemileri arasındaki teknik farklılıklar, toplam tonaj verilerinin değerlendirilmesinde önem taşıyor.
Küresel savaş gemisi üretimi 1,47 milyon tona çıktı
Dünya genelindeki savaş gemisi inşa faaliyetleri de 2024-2025 döneminde önemli ölçüde genişledi. Rapora göre küresel üretim, 2022-2023 dönemindeki 959 bin 671 tondan yaklaşık 1,47 milyon tona yükseldi.
Askerî gemi inşa sektörünün toplam ekonomik değeri de aynı karşılaştırmada 81,8 milyar dolardan 123,9 milyar dolara çıktı. Bu artış, deniz kuvvetlerinin modernizasyonuna yönelik yatırımların ve ülkelerin denizlerdeki askerî varlıklarını güçlendirme çabalarının büyüklüğünü ortaya koyuyor.
GICAN Genel Müdürü Philippe Missoffe, Paris’te düzenlenen basın toplantısında deniz kuvvetlerinin ve askerî gemi inşa faaliyetlerinin belirgin biçimde genişlediğini belirtti. Missoffe, özellikle nükleer tahrikli taarruz denizaltıları gibi ileri teknoloji gerektiren platformlara yönelik yatırımların öne çıktığını ifade etti.
ABD toplam donanma tonajında hâlâ önde
Çin’in yeni gemi üretimindeki üstünlüğü, mevcut donanmaların toplam büyüklüğü açısından henüz ABD’nin geride kaldığı anlamına gelmiyor.
Rapora göre 1 Ocak 2026 itibarıyla 200 tonun üzerindeki savaş gemileri esas alındığında ABD donanmasının toplam tonajı 3,11 milyon ton, Çin donanmasının toplam tonajı ise 1,44 milyon ton seviyesinde bulunuyor.
İki yıl önce ABD’nin toplam tonajı 3,22 milyon ton, Çin’in ise 1,3 milyon ton olarak hesaplanmıştı. Buna göre ABD’nin toplam tonajı gerilerken Çin donanması büyümeyi sürdürdü.
ABD, uçak gemileri, nükleer denizaltılar ve dünya çapında operasyon yürütmesini sağlayan deniz gücü altyapısıyla önemli bir üstünlüğe sahip. Çin ise yeni gemilerin yüksek hızla hizmete alınması sayesinde aradaki farkı kapatmaya çalışıyor. Dolayısıyla rekabetin geleceği yalnızca kaç gemi inşa edildiğine değil, bu gemilerin niteliğine, hazır olma oranına, lojistik desteğine ve uzak bölgelerde sürdürülebilir operasyon kabiliyetine de bağlı olacak.
Türkiye, dünyanın önde gelen savaş gemisi üreticileri arasında
2024-2025 dönemindeki askerî gemi inşa faaliyetlerinde Çin ve ABD’nin ardından Rusya 149 bin 56 tonla üçüncü sırada yer aldı. Hindistan 76 bin 430 tonla dördüncü, İtalya ise 53 bin 700 tonla beşinci sıraya yerleşti.
Türkiye’nin yanı sıra Fransa, Japonya, Güney Kore ve Romanya da raporda dünyanın en fazla savaş gemisi inşa eden ilk 10 ülkesi arasında gösterildi.
Türkiye açısından bu sıralama, deniz savunma sanayiinde geliştirilen üretim kabiliyetlerinin uluslararası ölçekte önem taşıdığını ortaya koyuyor. Millî gemi projeleri, savaş gemilerinin farklı sınıflarında üretim deneyimi ve yerli sistemlerin platformlara entegrasyonu, Türkiye’nin deniz kuvvetleri ihtiyaçlarını karşılamasının yanı sıra ihracat kapasitesini geliştirmesi bakımından da önem taşıyor.
Öte yandan ülkelerin sıralamadaki konumu, üretim tonajına dayandığından Türkiye’nin belirli bir gemi sınıfındaki teknolojik üstünlüğünü veya ihracat performansını tek başına göstermiyor.
Euronaval 2026 öncesinde deniz savunma sanayii gündemi
Rapordaki verilerin gündeme taşınacağı Euronaval 2026 deniz savunma fuarının 3 Kasım’da Paris’te başlaması planlanıyor. Dört gün sürmesi beklenen organizasyona katılacak firma sayısının 2024’teki fuara kıyasla yüzde 40’tan fazla artacağı bildiriliyor.
Çin’in üretim hacmindeki yükseliş, ABD’nin tersane kapasitesi sorunları ve Avrupa ülkelerinin deniz kuvvetlerini modernize etme çabaları, fuarın öne çıkması beklenen başlıkları arasında bulunuyor.
Genel değerlendirme: Çin’in savaş gemisi üretiminde ABD’yi geride bırakması, deniz gücü rekabetinde üretim kapasitesinin stratejik önemini gösteriyor. Pekin’in yüksek hacimli gemi inşa kabiliyeti, uzun vadede donanmasını genişletme ve kayıplarını telafi etme konusunda avantaj sağlayabilir. ABD’nin mevcut donanma büyüklüğü ve küresel operasyon tecrübesi ise rekabetin yalnızca üretim tonajıyla açıklanamayacağını ortaya koyuyor.
Kaynak: M5, Euronaval
