Litvanya’daki Šiauliai Hava Üssü’nde konuşlu Fransız Rafale savaş uçakları, uçuş planı olmadan Baltık hava sahasına giren iki Rus Su-30SM savaş uçağını önlemek üzere havalandı. Fransa Silahlı Kuvvetleri Genelkurmay Başkanlığı, önleme görüntülerini yayımlayarak alarmın çok kısa süre içerisinde devreye alındığını doğruladı.

Fransız ordusunun resmî açıklamasında, söz konusu uçakların Baltık ülkelerinin hava sahasına izinsiz girdiği belirtilirken, Šiauliai’den kalkan Rafale savaş uçaklarının Rus uçaklarına eşlik ederek bölgeden çıkmalarını sağladığı ifade edildi.

Su-30SM, Rusya üretimi dördüncü nesil artı çok amaçlı savaş uçağı olarak biliniyor ve Fransa’nın 31 Mart 2026 tarihinde İspanya’dan NATO Baltık Hava Polisliği görevini devralmasından bu yana Rafale uçaklarının sık sık gölgelediği platformlar arasında yer alıyor.

Nisan ayında Fransız kuvvetleri yalnızca bir hafta içerisinde dört kez alarm kalkışı gerçekleştirdi. Bu operasyonlarda Su-30SM ve Il-20M elektronik istihbarat uçağı dahil toplam altı Rus askerî hava aracı tespit edilerek eskort eşliğinde bölgeden uzaklaştırıldı. Fransız ordusunun sosyal medya hesabında paylaşılan son önleme görüntüsü için kesin tarih verilmemekle birlikte, paylaşımın güncel bir olaya işaret ettiği değerlendiriliyor. Bu gelişme, NATO’nun doğu kanadı boyunca artan Rus hava faaliyetlerinin yeni bir örneği olarak görülüyor.

Baltık hava polisliği ve Siauliai üssünün rolü

Litvanya’nın orta kesiminde, Rus sınırına yaklaşık 130 kilometre mesafede bulunan Šiauliai Hava Üssü, 2004 yılında Estonya, Letonya ve Litvanya’nın NATO’ya katılmasının ardından başlatılan Baltık Hava Polisliği görevinin ana merkezi konumunda bulunuyor.

Kendi savaş uçağı filolarını işletmeyen Baltık ülkelerinin hava savunması, NATO müttefiklerinin yaklaşık dört aylık dönüşümlü konuşlandırmalarıyla sağlanıyor. Her görev rotasyonu, üç Baltık ülkesinin kesintisiz hava güvenliğinden sorumlu tutuluyor.

Fransa, mevcut görev kapsamında dört adet Rafale B savaş uçağı ve 100’den fazla askerî personel konuşlandırırken, Romanya da paralel katkı sunuyor. Šiauliai’de görev yapan Fransız mürettebat, Thales TALIOS hedefleme podunu kullanıyor. Bu sistem, uçakların görsel temas mesafesine girmeden uzun menzilden teşhis edilmesine imkân tanıyor. Baltık bölgesinde Rus uçaklarının sıklıkla transponder kapalı, telsiz teması kurmadan ve uçuş planı sunmadan uçuş gerçekleştirmesi nedeniyle bu kabiliyetin operasyonel önem taşıdığı belirtiliyor.

Su-30SM’lerin taşıdığı mesaj

Son önleme olayında yer alan Su-30SM savaş uçakları, Baltık bölgesinde daha yaygın görülen keşif ve devriye platformlarına kıyasla daha dikkat çekici bir unsur olarak değerlendiriliyor. IRKUT Corporation tarafından üretilen ve Rusya’nın Batı Askerî Bölgesi unsurlarınca yoğun biçimde kullanılan Su-30SM, 8 bin kilograma kadar silah taşıyabilen gelişmiş bir savaş uçağı niteliğinde.

Yaklaşık 1.500 kilometrelik muharebe yarıçapına sahip platform, Litvanya ile Polonya arasındaki Rus toprağı Kaliningrad’dan veya Pskov ve Leningrad bölgelerindeki üslerden kalkarak Baltık coğrafyasının tamamında faaliyet gösterebiliyor.

Nisan ayındaki önleme faaliyetlerinde Military Watch Magazine, TALIOS podu kullanan Fransız pilotların bazı Su-30SM uçaklarında Kh-31 anti-radar füzeleri tespit ettiğini bildirdi. NATO radar sistemlerini imha etmek üzere tasarlanan bu mühimmatın, Army Recognition analistlerine göre rutin güç gösterilerinden ziyade düşman hava savunmasını bastırmaya yönelik görev profillerine işaret ettiği değerlendirildi.

Rusya’nın Baltık bölgesindeki hava faaliyetleri, Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalin başlamasından bu yana kademeli biçimde artış gösteriyor.

21 Nisan 2026’da Fransa, İsveç, Finlandiya, Polonya, Danimarka ve Romanya’ya ait NATO savaş uçakları, Baltık üzerinde uçan iki adet Tu-22M3 süpersonik bombardıman uçağı ve yaklaşık on savaş uçağından oluşan Rus formasyonunu önlemek üzere eş zamanlı olarak havalanmıştı. Bu olay, Baltık Hava Polisliği misyonunun karşılaştığı en büyük Rus hava formasyonlarından biri olarak kayda geçti.

Rusya Savunma Bakanlığı söz konusu uçuşun uluslararası hava sahasında gerçekleştirilen planlı ve yasal bir faaliyet olduğunu savunurken, NATO ise transponderlerin kapatılması, uçuş planı sunulmaması ve hava trafik kontrolüyle temas kurulmamış olmasının uluslararası uçuş düzenlemelerinin ihlali anlamına geldiğini vurguladı. Fransız açıklamasında yer verilen son Su-30SM vakasının da aynı davranış modelini taşıdığı ifade ediliyor.

Fransa’nın Mart 2026’dan bu yana Baltık Hava Polisliği görevine yaptığı katkı, önceki rotasyonlara kıyasla daha görünür bir iletişim stratejisiyle dikkat çekiyor. Fransız askerî operasyon hesapları, alarm kalkışları, önleme faaliyetleri ve eskort görevlerine ilişkin çok sayıda video ve gerçek zamanlı paylaşım yayımlıyor.

Savunma analistleri, bu yaklaşımın Fransa’nın geleneksel operasyonel şeffaflık anlayışına göre daha iddialı bir iletişim politikası sergilediğine dikkat çekiyor. Nisan ayında yedi gün içinde gerçekleşen dört alarm kalkışının Avrupa savunma medyasında geniş yer bulmasının temel nedeni olarak da Fransız tarafının her önleme faaliyetini belgeleyip kamuoyuyla paylaşması gösteriliyor.

Kaynak: M5, Defence Blog