Belçika’dan Ukrayna’ya F-16 transferi

Belçika, Ukrayna’nın savaş uçağı filosunu güçlendirmek amacıyla planladığı F-16 transferinin ilk aşamasını 2026 yılı sonuna kadar gerçekleştirmeyi hedefliyor.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, Belçika’nın ilk üç F-16 savaş uçağını yıl sonuna kadar Ukrayna’ya ulaştırması için sürecin hızlandırılacağını açıkladı.

Belçika’nın sağlayacağı uçaklar, Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin Batı menşeli savaş uçaklarından oluşan filosunun genişletilmesine katkı sağlayacak. Kiev yönetimi açısından F-16 tedariki yalnızca yeni platformların envantere alınması anlamına gelmiyor; mühimmat, pilot eğitimi, bakım altyapısı, yedek parça ve teknik personel kapasitesinin de aynı anda geliştirilmesini gerektiren kapsamlı bir dönüşüm oluşturuyor.

İlk aşamada üç uçak doğrudan muharebe görevlerinde kullanılacak

Belçika Savunma Bakanı Theo Francken’ın haziran ayında yaptığı açıklamaya göre ülke, 2026 sonuna kadar Ukrayna’ya toplam yedi F-16 göndermeyi planlıyor. Ancak bu yedi uçağın tamamı operasyonel görevlerde kullanılmayacak.

Plan kapsamında üç F-16’nın doğrudan muharebe görevleri için, diğer dört uçağın ise yedek parça ve teknik destek amacıyla değerlendirilmesi öngörülüyor.

Ukrayna’nın ilk üç uçağı operasyonel filoya dahil etmesi, ülkenin F-16 altyapısının genişletilmesi açısından önem taşıyor. F-16’ların etkin şekilde kullanılabilmesi için yalnızca uçakların teslim edilmesi yeterli değil; mühimmat entegrasyonu, bakım-onarım, motor ve aviyonik desteği, görev planlama sistemleri ve eğitimli personel gibi unsurların da birlikte çalışması gerekiyor.

Belçika ve diğer destekçi ülkeler tarafından Ukrayna’ya F-16 mühimmatının sağlanmaya başlanmış olması bu nedenle teslimat sürecinin önemli bir tamamlayıcı unsurunu oluşturuyor. İspanya’nın da Ukrayna’ya F-16 mühimmatı sağlayan ülkeler arasında bulunduğu belirtiliyor.

2029’a kadar toplam 53 F-16 planlanıyor

Belçika’nın Ukrayna’ya yönelik planı yalnızca 2026 yılıyla sınırlı değil. Mevcut takvime göre Belçika’nın 2026-2029 döneminde toplam 53 F-16 transfer etmesi öngörülüyor.

Planlanan dağılım şu şekilde:

• 2026: 7 uçak
• 2027: 5 uçak
• 2028: 14 uçak
• 2029: 27 uçak

Ancak bu takvim kesinleşmiş bir teslimat programı olarak değerlendirilmemeli. Belçika, kendi hava kuvvetlerinin operasyonel ihtiyaçlarını ve NATO kapsamındaki yükümlülüklerini dikkate alarak teslimatların zamanlamasında değişiklik yapabilecek.

Bu durum özellikle Belçika’nın F-16 filosundan F-35A savaş uçaklarına geçiş süreciyle doğrudan bağlantılı. Yeni nesil F-35A’ların Belçika Hava Kuvvetleri’ne katılması, mevcut F-16’ların Ukrayna’ya aktarılması açısından daha geniş bir takvim oluşturuyor.

F-35 geçişi F-16 transferinin temel unsuru

Belçika, Hollanda, Danimarka ve Norveç ile birlikte 2024 yılında Ukrayna’ya savaş uçağı sağlamak amacıyla oluşturulan F-16 koalisyonuna katılmıştı.

İlk planlamalarda Belçika’nın F-16’larını 2025’ten itibaren Ukrayna’ya göndermesi öngörülüyordu. Bunun temel şartlarından biri, Belçika’nın sipariş ettiği F-35A’ların ülkenin hava kuvvetleri envanterine girmeye başlamasıydı.

Bu nedenle Belçika’nın Ukrayna’ya F-16 transferi, Brüksel’in kendi hava kuvvetleri dönüşüm programıyla doğrudan bağlantılı. F-35A filosunun genişlemesiyle birlikte F-16’ların bir bölümünün Ukrayna’ya aktarılması daha uygulanabilir hale geliyor.

Ukrayna’da F-16 bakım altyapısı kurulması gündemde

Programın yalnızca uçak transferiyle sınırlı kalmaması da dikkat çekiyor. Ukrayna ve Belçika, F-16’ların bakım ve teknik hizmetlerinin bir bölümünün Ukrayna içerisinde gerçekleştirilmesine yönelik çalışmalar yürütüyor.

Bu konu, savaş şartlarında F-16 filosunun sürdürülebilirliği açısından kritik önem taşıyor. Modern savaş uçaklarının operasyonel kullanılabilirliği; gövde bakımından motorlara, radar ve aviyonik sistemlerden silah entegrasyonuna kadar çok sayıda teknik kapasiteye bağlı.

Ukrayna’nın bakım faaliyetlerini zaman içerisinde kendi topraklarında gerçekleştirebilmesi, uçakların her bakım işlemi için yurtdışındaki tesislere gönderilmesi ihtiyacını azaltabilir. Bununla birlikte Ukrayna’daki bakım tesislerinin Rus saldırılarına karşı korunması da programın önemli güvenlik boyutlarından biri olacak.

F-16 filosu Ukrayna’nın hava savaşı kapasitesini dönüştürüyor

Belçika’nın sağlayacağı uçaklar, Ukrayna’nın Batı yapımı F-16 filosunun kademeli olarak büyütülmesine katkı sağlayacak. F-16’ların farklı hava-hava ve hava-yer mühimmatlarıyla kullanılabilmesi, Ukrayna Hava Kuvvetleri’nin görev yelpazesini genişletiyor.

Bununla birlikte Belçika’nın transfer edeceği uçakların önemli bölümünün 2027-2029 dönemine yayılması, Ukrayna’nın F-16 kapasitesinin kısa sürede değil, kademeli biçimde büyüyeceğine işaret ediyor. Dolayısıyla 2026 sonunda gerçekleşmesi planlanan ilk üç operasyonel uçak teslimatı, daha büyük bir uzun vadeli tedarik ve modernizasyon programının başlangıç aşamasını oluşturuyor.

Kaynak: M5, Militaryni