ABD’den Katar’a Boeing KC-46A tanker uçağı satışı

ABD Dışişleri Bakanlığı, Katar’a dört adede kadar KC-46A havadan yakıt ikmal uçağının satışına ilişkin 4,5 milyar dolar değerindeki olası anlaşmayı onayladı.

Paket kapsamında sekiz adet PW4062 turbofan motoru bulunuyor. Bunların dördü uçaklara takılacak, dördü ise yedek olarak tutulacak. Ayrıca radar ikaz alıcıları, lazer tabanlı kızılötesi karşı tedbir sistemleri, dost-düşman tanımlama sistemleri ve şifreli haberleşme ekipmanları da pakete dahil.

Anlaşma kapsamında eğitim, yedek parçalar, teknik dokümantasyon ve lojistik destek hizmetlerinin de sağlanması öngörülüyor. Ancak Kongre’ye yapılan bildirim, Yabancı Askeri Satışlar (FMS) sürecinin zorunlu bir aşaması niteliğinde. Bu bildirim satışın kesinleştiği anlamına gelmiyor. Katar henüz uçaklar için bir sözleşme imzalamış değil.

Katar’ın tanker ihtiyacı

Boeing tarafından 767 ticari uçağının değiştirilmiş gövdesi üzerinden geliştirilen KC-46A, hem bom hem de hortum-sepet sistemiyle havadan yakıt ikmali gerçekleştirebiliyor. Uçak aynı zamanda kargo, personel ve tıbbi tahliye görevlerinde kullanılabiliyor.

Her bir Pratt & Whitney PW4062 motoru 62.000 libre itki üretiyor. KC-46A’nın en büyük kullanıcısı ABD Hava Kuvvetleri olurken, 2025’in sonu itibarıyla 183 uçak için sözleşme imzalanmış ve yaklaşık 100 uçak teslim edilmiş durumda. ABD’nin planlanan KC-46A filosunun toplam 263 uçağa ulaşması öngörülüyor.

Japonya, KC-46A’nın ilk ihracat müşterisi oldu ve ilk uçağını 2021’de teslim aldı. Japonya’nın halen altı KC-46A’sı bulunuyor ve ilave uçaklar için onay verilmiş durumda. İsrail ise ikinci ihracat müşterisi oldu. İsrail, “Gideon” olarak adlandırdığı ilk KC-46A’yı Mayıs 2026’da teslim aldı. Bu uçaklar, Shield of Israel modernizasyon programı kapsamında sekiz adede kadar tankerlik siparişin parçası.

İtalya’nın tedarik kurumu da mevcut tanker filosunu yenilemek amacıyla altı KC-46A alınmasını tavsiye etti ancak henüz kesinleşmiş bir sözleşme bulunmuyor.

Katar ise şu anda özel olarak havadan yakıt ikmali amacıyla kullanılan bir tanker uçağı işletmiyor. Doha daha önce bu ihtiyacını Airbus A330 MRTT ile karşılamayı planladığını açıklamıştı ancak sözleşme tamamlanmadı. Havacılık analiz şirketi Cirium’un verilerine göre Katar Emiri Hava Kuvvetleri adına 2019’da iki MRTT seçeneği tutulmuş, ancak bu seçenekler kullanılmadan sona ermişti.

Katar’ın KC-46A talebinin zamanlaması ise bölgedeki artan askeri gerilim açısından dikkat çekiyor. İran, ABD’nin İran’daki nükleer tesislere yönelik saldırılarına misilleme olarak 23 Haziran 2025’te El Udeyd Hava Üssü’ne balistik füzelerle saldırmıştı. Katar, füzelerin biri hariç tamamının önlendiğini açıklamıştı.

Uydu görüntülerini inceleyen The War Zone, bölgedeki gerilim yeniden yükselmeden önce ABD Hava Kuvvetleri’ne ait tankerlerin, KC-135 Stratotankerler de dahil olmak üzere El Udeyd’den başka noktalara kaydırıldığını bildirmişti. Bu süreçte onlarca KC-46 ve KC-135 uçağı Avrupa ve Orta Doğu’daki farklı üslere dağıtılmıştı.

Doha’nın yaklaşık 19 kilometre güneybatısında bulunan El Udeyd Hava Üssü yaklaşık 31 kilometrekarelik bir alana yayılıyor ve ABD Hava Kuvvetleri’ne göre yaklaşık 10 bin ABD personeline ev sahipliği yapıyor. Üs aynı zamanda ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın ileri karargâhı olarak görev yapıyor.

Katar Hava Kuvvetleri de Mart ayında ilk kez muharebe sortileri gerçekleştirdi. Katar’a ait F-15QA savaş uçaklarının, El Udeyd ve Ras Laffan gaz tesislerine doğru ilerlediği bildirilen iki İran Su-24 bombardıman uçağını düşürdüğü aktarıldı.

ABD Dışişleri Bakanlığı, satışın “Orta Doğu’da siyasi istikrar ve ekonomik ilerleme açısından önemli bir güç olmuş ve olmaya devam eden stratejik bölgesel ortağın” güvenliğini güçlendireceğini belirtti. Washington’a göre satış, ABD’nin dış politika ve ulusal güvenlik hedeflerini destekleyecek.

Kongre bildiriminde ayrıca satışın “bölgedeki temel askeri dengeyi değiştirmeyeceği” ve Katar’ın söz konusu sistem ve hizmetleri kendi silahlı kuvvetlerine dahil etmekte herhangi bir zorluk yaşamayacağı ifade edildi.

Olası satışın ana yüklenicileri Boeing, Pratt & Whitney Military Engines, RTX Corporation ve Northrop Grumman olacak. ABD hükümeti, satış kapsamında şu aşamada herhangi bir offset anlaşmasından haberdar olmadığını, böyle bir düzenlemenin yapılması halinde bunun doğrudan Katar ile yükleniciler arasında müzakere edileceğini bildirdi.

Satışın uygulanması için Katar’a ilave ABD hükümeti veya yüklenici personeli gönderilmesinin de gerekli olmayacağı belirtildi.

Kaynak: M5, Defence Blog