ABD, teslimat önceliğini Avrupa’dan Orta Doğu’ya kaydırdı
Financial Times’ın haberine göre Washington yönetimi, hava savunma sistemleri de dahil olmak üzere silah sevkiyatlarında önceliği Avrupa’dan Ortadoğu’ya kaydırdı. Bu değişim, hem sahadaki askeri dengeleri hem de küresel güç rekabetini doğrudan etkileyecek bir gelişme olarak değerlendiriliyor.
Ortadoğu’daki savaşın, Donald Trump’ın Rusya-Ukrayna savaşında barış arayışına yönelik diplomatik çabalarını da geri plana ittiği belirtiliyor. AB’li diplomatlara göre bu tablo; yükselen petrol fiyatları, ABD yaptırımlarındaki gevşeme ve Ukrayna’nın ihtiyaç duyduğu Amerikan mühimmatının hızla tükenmesi nedeniyle Rusya’nın lehine bir zemin oluşturuyor.
AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, konuya ilişkin yaptığı açıklamada, “Bu açıkça bir sorun, çünkü Ortadoğu ile Ukrayna arasında aynı kaynaklar için fiilen bir rekabet söz konusu” ifadelerini kullandı.
Hava savunma sistemlerinde kritik açık
4 Mart’ta ortaya çıkan bilgilere göre ABD, Körfez ülkelerinin hava savunma sistemlerine ait önleyici füze stoklarının yenilenmesi yönündeki taleplerini büyük ölçüde karşılıksız bıraktı. İran saldırılarının hedefi olan en az bir ülkenin, çatışmaların başlamasından bu yana azalan mühimmat stoklarını yenileme talebine Washington’dan net bir yanıt alamadığı ifade ediliyor.
Bir diğer bölge ülkesi ise ABD’nin hava üslerini kullanma talebine karşılık, güvenlik garantileri ve hava savunma tedarikinin sürekliliği konusunda soru işaretlerini gündeme getirdi. Ancak Washington’un İran ile gerilimin sonbahara kadar uzayabileceğini öngörmesi sonrası bu yaklaşımın gözden geçirilmiş olabileceği değerlendiriliyor.
Bu gelişmeler, Ukrayna’nın hava savunma kapasitesinin Ortadoğu’daki krizler nedeniyle daha önce de sekteye uğradığını hatırlatıyor. Nitekim geçtiğimiz Haziran ayında, Ukrayna için tedarik edilen 20 bin adet APKWS lazer güdümlü roketin ABD tarafından Ortadoğu’daki birliklere yönlendirildiği ortaya çıkmıştı.
Söz konusu mühimmat Ukrayna’ya özel bir program kapsamında satın alınmış olsa da, ABD Savunma Bakanı’nın “acil ihtiyaç” durumlarında bu tür sevkiyatları farklı bölgelere kaydırma yetkisi bulunuyor.
ABD’nin yalnızca sevkiyat rotasını değiştirmekle kalmayıp, küresel ölçekte hava savunma konuşlanmasını da yeniden düzenlediği görülüyor. Bu kapsamda Washington, Güney Kore’de Kuzey Kore kaynaklı balistik tehditlere karşı konuşlandırdığı bazı THAAD sistemlerini Ortadoğu’ya kaydırıyor.
Ayrıca Patriot hava savunma sistemlerine ait önleyici füzelerin de Hint-Pasifik bölgesi ve diğer üslerden çekilerek Ortadoğu’ya sevk edildiği belirtiliyor. Bu durum, ABD’nin küresel savunma mimarisinde Ortadoğu’yu yeniden önceliklendirdiğine işaret ederken, diğer bölgelerde geçici güvenlik boşlukları oluşabileceği yönünde tartışmaları da beraberinde getiriyor.
Kaynak: M5
