Rapor: ABD İran’a karşı Iron Gate görev gücünü kuruyor
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran’ın kara sınırları ve Hazar Denizi üzerinden gerçekleştirdiği askerî malzeme ve teknoloji tedarikini engellemek amacıyla yeni bir görev gücü oluşturuyor.
Iron Gate adı verilen yapılanma, İran’ın silah üretim kapasitesini yeniden inşa etmesini, askerî stoklarını yenilemesini ve yaptırımları aşarak kritik teknolojilere ulaşmasını önlemeyi hedefliyor.
CENTCOM Komutanı Amiral Brad Cooper’ın talimatıyla kurulacak Task Force Iron Gate, ABD’nin Florida eyaletindeki Tampa kentinde görev yapacak. En fazla 20 askerî ve sivil personelden oluşması planlanan ekip, farklı ABD devlet kurumlarıyla koordineli çalışacak.
Görev gücünün öncelikli hedefleri arasında gelişmiş silahların, yaptırım kapsamındaki malzemelerin, yasa dışı finansman kaynaklarının ve hem sivil hem askerî amaçlarla kullanılabilen çift kullanımlı teknolojilerin İran’a ulaştırılmasını engellemek bulunuyor.
Cooper, girişimin ABD’nin İran’a yönelik deniz ablukasını tamamlayıcı nitelikte olacağını belirtti. Yeni yapılanmayla İran’ın silah fabrikalarını yeniden faaliyete geçirmesinin ve askerî tedarik zincirlerini onarmasının zorlaştırılması amaçlanıyor.
Hazar Denizi ve kara bağlantıları mercek altında
ABD’nin yeni stratejisinde İran’ın yalnızca deniz yoluyla gerçekleştirdiği ticaret değil, alternatif tedarik güzergâhları da hedef alınıyor. Özellikle Rusya üzerinden Hazar Denizi bağlantısı, Orta Asya ülkelerinden geçen kara koridorları ve Çin’den gerçekleştirilen hava kargo taşımacılığı dikkat çekiyor.
Bu güzergâhlar, İran’ın uluslararası yaptırımlara rağmen askerî üretim için gerekli parçaları, hammaddeleri ve teknolojileri temin etmesine imkân sağlayan alternatif lojistik kanallar olarak değerlendiriliyor.
Task Force Iron Gate’in bu ağları tespit etmek için finansal hareketleri, aracı şirketleri, tedarikçileri ve lojistik bağlantıları incelemesi bekleniyor.
İran’ın yurt dışındaki tedarik ağı hedefte
ABD yaptırımlarına ve son dönemde uygulanan deniz ablukasına rağmen İran’ın askerî üretiminde ihtiyaç duyduğu malzemeleri yurt dışındaki tedarik ağları üzerinden temin etmeyi sürdürdüğü belirtiliyor.
Reuters’ın ekim ayında yayımladığı araştırmaya göre İran, askerî bağlantılı 5 binden fazla kuruluş üzerinden ekipman ve hammadde tedarik ediyor. Bu kuruluşlardan birinin Ocak 2025-Haziran 2026 döneminde yaklaşık 2,3 milyar dolar değerinde ürün ithal ettiği öne sürülüyor.
Söz konusu ithalat kapsamında patlayıcı maddeler, roket yakıtı üretiminde kullanılan kimyasallar, uçak motoru parçaları ve füze fırlatma platformlarına dönüştürülebilecek kamyonların bulunduğu aktarılıyor.
Bu alımların, yurt dışındaki aracı şirketler ve paravan kuruluşlar üzerinden finanse edildiği iddia ediliyor. İran’ın yasa dışı petrol satışlarından elde ettiği gelirleri kullanarak tedarikçilere yurt dışındaki hesaplardan ödeme yaptığı ve böylece uluslararası finansal denetim mekanizmalarını aşmaya çalıştığı belirtiliyor.
ABD’nin deniz ablukası 25 milyar dolarlık petrol ihracatını engelledi
CENTCOM, İran’a yönelik deniz ablukasının son aylarda 25 milyar doların üzerinde ham petrol ihracatını engellediğini açıkladı. ABD kuvvetlerinin İran limanlarına giren ve limanlardan ayrılan gemilere yönelik kısıtlamaları uygulamayı sürdürdüğü bildirildi.
Washington yönetimi, deniz ablukasını kara ve hava üzerinden gerçekleştirilen tedarik faaliyetlerine yönelik yeni denetim mekanizmalarıyla desteklemeyi planlıyor.
Task Force Iron Gate’in kurulması, ABD’nin İran’a yönelik baskı politikasında askerî tesislerin ve deniz ticaretinin ötesine geçerek ülkenin uluslararası tedarik ve finansman ağlarını hedef almaya yöneldiğini gösteriyor. Hazar Denizi, Rusya bağlantısı ve Orta Asya üzerinden uzanan lojistik hatların denetim altına alınması, İran’ın savunma sanayii için gerekli kritik bileşenlere erişimini zorlaştırabilir. Ancak bu güzergâhların çok sayıda ülkeyi ve farklı ticari aktörleri kapsaması, uygulamanın kapsamını ve etkinliğini belirleyecek temel unsurlardan biri olacak.
Kaynak: M5, Defence Post, CENTCOM
