Güney Kore ve Kuzey Kore arasında “mayın krizi”

Güney Kore ordusu, askerden arındırılmış bölgede (DMZ) üç Güney Kore askerinin yaralanmasına neden olan mayınların Kuzey Kore askerleri tarafından kasıtlı olarak döşendiği sonucuna ulaştı.

ABD öncülüğündeki Birleşmiş Milletler Komutanlığı ile yürütülen ortak soruşturmanın ardından açıklanan bulgular, Kore Yarımadası’ndaki askerî gerilimi yeniden gündeme getirdi.

Güney Kore ordusu, bölgede tespit edilen diğer Kuzey Kore yapımı mayınları da imha etti. Ancak Devlet Başkanı Lee Jae-myung’un olayı “talihsiz bir kaza” olarak nitelendirmesi, ülkede siyasi tartışmalara yol açtı. Muhalefet, yönetimi Pyongyang’a karşı yeterince sert bir tutum almamakla eleştirirken, iktidar partisinden isimler mayınların temizlenmesini somut bir askerî karşılık olarak savundu.

Soruşturma, mayınların Kuzey Kore kaynaklı olduğunu ortaya koydu

Patlama, 21 Eylül’de Kore Yarımadası’nı ikiye ayıran Askerden Arındırılmış Bölge’nin batı kesiminde, Güney Kore ordusunun 25’inci Piyade Tümeni tarafından devriye görevi yürütülen alanda meydana geldi. Olayda yaralanan üç askerden ikisinin durumunun ağır olduğu bildirildi.

Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, 5 Ekim’de yaptığı açıklamada, ABD öncülüğündeki Birleşmiş Milletler Komutanlığı ile yürütülen ortak incelemenin sonuçlarını paylaştı. İncelemeye göre patlamaya, Askerî Sınır Çizgisi’nin güneyine döşenmiş Kuzey Kore üretimi reçine esaslı antipersonel mayınlar neden oldu.

Soruşturma ekipleri, yaralı askerlerden alınan şarapnel parçalarını daha önce İmjin Nehri’nden çıkarılmış Kuzey Kore yapımı bir mayının parçalarıyla karşılaştırdı. Bulguların eşleşmesi, mühimmatın kaynağının belirlenmesinde önemli rol oynadı.

İncelemelerde ikinci patlama noktasının yaklaşık bir metre yakınında başka bir Kuzey Kore mayını da bulundu. Güney Kore Genelkurmay Başkanlığı, iki mayının patladığını, askerlerin geri çekilmesi sırasında ise üçüncü bir patlamamış mayının görüldüğünü açıkladı.

Plastik gövdeli mayınlar tespit çalışmalarını zorlaştırıyor

Olayda kullanılan reçine esaslı antipersonel mayınların plastik gövdeli olması, bu mühimmatların metal dedektörleriyle tespit edilmesini güçleştiriyor. Bu özellik, sınır hattında mayın temizleme faaliyetlerini daha karmaşık ve riskli hâle getiriyor.

Kore Savaşı’nın ardından oluşturulan DMZ, iki ülke arasındaki askerî temasları sınırlandırmak amacıyla kurulmuş olsa da yoğun askerî gözetleme, tahkimat ve mayın tehdidinin bulunduğu bir bölge olmayı sürdürüyor.

Birleşmiş Milletler Komutanlığı, Askerî Sınır Çizgisi’nin güneyine Kuzey Kore tarafından mayın döşenmesini 1953 tarihli Kore Ateşkes Anlaşması’nın ihlali olarak değerlendirdi.

Güney Kore ordusu mayınları imha etti

Güney Kore askerleri, 5 Ekim’de özel ekipmanlarla bölgeye girerek tespit edilen Kuzey Kore mayınlarını temizleme ve imha operasyonu gerçekleştirdi. Genelkurmay Başkanlığına göre mayınlar yerel saatle 12.51 civarında imha edildi.

Savunma Bakanı Kang Shin-chul, operasyonun DMZ’nin tarihinde benzeri son derece sınırlı bir uygulama olduğunu belirterek müdahaleyi kararlı bir karşılık olarak nitelendirdi.

Genelkurmay Başkanı Orgeneral Jin Yong-sung ise 8 Ekim’de parlamentoda yaptığı açıklamada patlamayı Kuzey Kore kaynaklı bir provokasyon olarak değerlendirdi. Jin, olayın ardından Güney Kore ordusunun atabileceği ilave adımların gözden geçirileceğini söyledi.

Bununla birlikte, açıklamalarda Kuzey Kore’ye yönelik hangi ek askerî tedbirlerin uygulanabileceğine ilişkin somut bir karar duyurulmadı.

Lee Jae-myung’un açıklaması siyasi tartışma yarattı

Güney Kore Devlet Başkanı Lee Jae-myung, yaralı askerleri ziyaret ederek tedavi gördükleri Silahlı Kuvvetler Başkent Hastanesi’nde geçmiş olsun dileklerini iletti. Ancak 1 Ekim’deki Silahlı Kuvvetler Günü konuşmasında olaydan doğrudan Kuzey Kore’yi sorumlu tutmadı ve patlamayı “talihsiz bir kaza” olarak tanımladı.

Lee, aynı konuşmada askerî gerilimi azaltma ve Pyongyang ile diyaloğu yeniden tesis etme çabalarını sürdüreceğini belirtti. Devlet Başkanlığı Sözcülüğü ise kullanılan ifadenin yaralı askerleri teselli etme amacı taşıdığını açıkladı.

Muhalefetteki Halkın Gücü Partisi, bu ifadeyi eleştirerek hükümetin Kuzey Kore’ye karşı sorumluluk atfetmekten kaçındığını savundu. Parti lideri Jang Dong-hyeok, Lee’nin Pyongyang’ı açıkça suçlamamasına tepki gösterirken milletvekili Lim Jong-deuk, devlet başkanının tutumunu Kuzey Kore karşısında boyun eğici olmakla nitelendirdi.

Lee’nin Demokratik Partisi’nden isimler ise mayın temizleme operasyonunun önemine dikkat çekti. Bu isimler, sınır çizgisinin güneyine döşenmiş Kuzey Kore mayınlarına yönelik operasyonun emsal niteliğinde olduğunu ve eski Devlet Başkanı Yoon Suk Yeol döneminde Kuzey Kore’nin Nisan 2024’te sınır tahkimatını artırmaya başlamasının ardından benzer ölçekte bir adım atılmadığını savundu.

Kuzey Kore politikası ve Lee yönetimine yönelik eleştiriler

Tartışma, yalnızca sınır güvenliğiyle sınırlı kalmadı; Güney Kore’nin Kuzey Kore’ye yönelik genel politikası da yeniden gündeme geldi.

Chosun Ilbo gazetesinde 7 Ekim’de yayımlanan köşe yazısında Yang Sang-hoon, Lee yönetiminin Pyongyang’a yaklaşımının önceki Demokratik Parti hükümetlerine kıyasla daha fazla uzlaşmacı bir çizgiye ilerlediğini ileri sürdü. Yang ayrıca, Lee hakkında Kuzey Kore’ye yasa dışı para transferi iddialarıyla bağlantılı davanın Pyongyang tarafından siyasi baskı aracı olarak kullanılabileceğini öne sürdü. Ancak yazar, söz konusu davanın Lee’nin politika tercihlerini belirlediği yönünde bir varsayımda bulunmak istemediğini de belirtti.

Lee, 2024 yılında Ssangbangwool Group’un Kuzey Kore’ye yaklaşık 8 milyon dolar aktardığı iddiasıyla bağlantılı olarak suçlanmıştı. Lee suçlamaları reddediyor. İlgili davaların, göreve başlamasının ardından askıya alındığı bildiriliyor. Bu iddialar, kesinleşmiş bir mahkûmiyet olarak değerlendirilmemeli.

Değerlendirme: Sınır güvenliği ile diyalog politikası karşı karşıya

DMZ’deki mayın patlaması, Güney Kore yönetiminin iki temel güvenlik hedefi arasındaki hassas dengeyi yeniden görünür kıldı: Kuzey Kore kaynaklı askerî tehditlere karşı caydırıcılığı korumak ve yarımadadaki gerilimin daha fazla tırmanmasını önlemek.

Güney Kore ordusunun soruşturma bulgularını açıklaması, mayınları imha etmesi ve ilave karşılık seçeneklerini değerlendirmesi, olayın askerî boyutuna yönelik adımları oluşturuyor. Lee yönetiminin diyaloğu yeniden başlatma vurgusu ise gerilimi kontrol altında tutma yaklaşımını yansıtıyor.

Bununla birlikte, mayınların sınır çizgisinin güneyine kasıtlı biçimde döşendiği yönündeki askerî değerlendirme ile devlet başkanının kamuoyu önündeki dili arasındaki fark, iç siyasette tartışma yaratmayı sürdürüyor. Güney Kore’nin bundan sonraki tutumu, hem sınır güvenliğine yönelik somut tedbirler hem de Pyongyang ile iletişim kanallarının geleceği üzerinden şekillenecek.

Kaynak: M5, Defence Blog.