ABD Başkanı Donald Trump’ın öncülüğünde kurulan ve Gazze’nin yeniden inşasını hedefleyen “Barış Kurulu”nun (Board of Peace) resmi yeniden inşa fonunda herhangi bir nakit bulunmadığı öne sürüldü.
AFP’ye konuşan ve kurula yakın bir kaynak, üye ülkelerin milyarlarca dolarlık taahhütlerde bulunmasına rağmen, Dünya Bankası tarafından yönetilen ve Birleşmiş Milletler tarafından desteklenen resmi fona şu ana kadar herhangi bir bağış aktarılmadığını söyledi.
Trump, İsrail ile Hamas arasında Ekim ayında ABD destekli ateşkes anlaşmasının sağlanmasının ardından, iki yılı bulan yıkıcı savaşın durdurulması ve Gazze’nin yeniden inşası amacıyla bu yapıyı gündeme getirmişti.
Ancak Trump’ın kurula yönelik geniş katılım çağrıları, daha kuruluş aşamasında dikkat çekmişti. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in de davet edildiği oluşuma, Orta Doğu diplomasisinin geleneksel aktörleri dışında kalan bazı ülkelerin de çağrılması tartışmalara yol açmıştı.
Resmi fonda kaynak aktarımı gerçekleşmedi
Kurula yakın kaynağa göre, resmi fonda para bulunmamasının nedeni, söz konusu mekanizmanın yeniden inşa ve kalkınma aşaması için tasarlanmış olması ve Gazze’de henüz bu safhaya geçilememesi.
Gazze’de ateşkes ilan edilmiş olmasına rağmen İsrail askeri operasyonlarını sürdürmeye devam ediyor. Gazze Sağlık Bakanlığı verilerine göre ateşkes sonrasında en az 910 kişi hayatını kaybetti.
İsrail, Gazze Şeridi’nin yaklaşık yüzde 60’ını ve tüm giriş-çıkış noktalarını kontrol etmeyi sürdürürken, bölge nüfusunun büyük bölümü kıyı kesimlerinde yoğunlaşmış durumda.
Öte yandan Financial Times, çarşamba günü yayımladığı haberde, kurulun sözcüsüne dayandırdığı bilgiler ışığında bazı bağışların doğrudan JPMorgan’daki bir hesaba aktarıldığını ileri sürdü.
Gazete, söz konusu JPMorgan hesabı için “bağımsız şeffaflık yükümlülüklerinin” bulunmadığını da kaydetti.
Barış Kurulu ise sosyal medya üzerinden yaptığı açıklamada, Dünya Bankası tarafından yönetilen fonun, bağışçı topluluk tarafından henüz kullanılmayan birçok finansman mekanizmasından yalnızca biri olduğunu belirtti.
Açıklamada ayrıca kurulun, “diğer finansman mekanizmaları” üzerinden fonlandığı ifade edildi.
Avrupa’nın mesafeli yaklaşımı
Kurulun dikkat çeken yönlerinden biri de Avrupa’nın büyük ülkelerinin oluşuma mesafeli yaklaşması oldu.
Fransa ve İngiltere, kurula katılmayı reddetti. Yapının, ABD’nin geleneksel Orta Doğu ortakları, Trump’a ideolojik olarak yakın aktörler ve Washington’un ilgisini çekmek isteyen daha küçük ülkelerden oluştuğu değerlendiriliyor.
Kurulun yapısı itibarıyla yalnızca ABD tarafından değil, doğrudan Trump’ın kişisel liderliği altında şekillendiği belirtiliyor. Kurul tüzüğüne göre nihai karar yetkisi Trump’ta bulunuyor ve görev süresi başkanlığının ötesine geçebiliyor.
Trump daha önce ABD’nin kurula 10 milyar dolar katkı sağlayacağını açıklamıştı. Katar, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri ise en az 1’er milyar dolarlık katkı sözü vermişti.
Kurulun tüzüğüne göre daimi üyelik için ülkelerin 1 milyar dolar ödeme yapması gerekiyor.
Nisan ayında yayımlanan AB-BM ortak değerlendirmesi ise savaşın ağır yıkıma uğrattığı Gazze’nin yeniden inşası için önümüzdeki on yıl içinde 71 milyar doların üzerinde kaynağa ihtiyaç duyulacağını ortaya koymuştu. Birleşmiş Milletler, Gazze’deki insani durumu “kritik” olarak tanımlıyor.
Kaynak: M5, AFP, Defence Post
