Rapor: ABD’nin İran savaşı maliyetleri 47,1 milyar doları aştı
ABD’nin İran’a karşı yürüttüğü savaşın maliyeti 47,1 milyar doları geçti. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) tarafından Kongre’ye sunulan yeni Pentagon verileri, çatışmanın başlangıcından bu yana oluşan askerî harcamaların önceki tahminlerin önemli ölçüde üzerine çıktığını ortaya koydu.
Maliyetlerdeki yükselişte, operasyonların devam ettirilmesi için gereken lojistik ve askerî kaynakların yanı sıra yüksek maliyetli hassas güdümlü mühimmatların ve hava savunma önleyicilerinin yoğun kullanımı etkili oldu. Açıklanan rakamlar, ABD’nin İran karşısındaki askerî faaliyetlerinin yalnızca operasyonel değil, aynı zamanda ciddi bir mühimmat ve platform yenileme yükü oluşturduğunu gösteriyor.
Mühimmat stoklarının yenilenmesine 29 milyar dolar
Toplam savaş harcamalarının en büyük bölümünü, çatışmalarda kullanılan mühimmatın yeniden tedariki oluşturuyor. Pentagon verilerine göre 29 milyar doların üzerinde kaynak, özellikle hava ve füze savunma sistemlerinde tüketilen önleyici füzeler başta olmak üzere mühimmat stoklarının yenilenmesi için ayrılacak.
Bu kalem, ABD’nin İran’ın füze ve insansız hava aracı saldırılarına karşı yürüttüğü savunma faaliyetlerinin mali boyutunu ortaya koyuyor. Özellikle yüksek maliyetli önleyici füzelerin yoğun kullanımı, hava savunma operasyonlarının sürdürülebilirliği açısından önemli bir lojistik ve bütçesel yük oluşturuyor.
Mühimmat tüketiminin bu seviyeye ulaşması, ABD savunma sanayisinin üretim kapasitesi ve mevcut stokların yeniden doldurulma süresini de stratejik açıdan önemli hâle getiriyor. Kullanılan sistemlerin yeniden tedarik edilmesi, yalnızca İran harekâtı için değil, ABD’nin diğer bölgelerdeki askerî taahhütleri bakımından da önem taşıyor.
Uçak ve insansız hava aracı kayıplarına 6,1 milyar dolar
Pentagon’un hesaplamalarına göre kaybedilen askerî platformların ve diğer ekipmanların yenilenmesi için yaklaşık 6,1 milyar dolar gerekiyor. Bu tutar, İran saldırıları ve çatışma sürecinde kaybedilen uçaklar ile insansız hava araçları başta olmak üzere çeşitli askerî sistemlerin yerine konulmasını kapsıyor.
Platform kayıplarının maliyeti, yalnızca yeni uçak veya insansız hava aracı satın alınmasından ibaret değil. Bu süreç; sensörler, aviyonik sistemler, görev ekipmanları, haberleşme altyapısı ve ilgili destek unsurlarının yeniden tedarik edilmesini de gerektirebiliyor.
Operasyonel faaliyetlerin maliyeti 11,9 milyar dolar
Savaşın doğrudan operasyonel giderleri yaklaşık 11,9 milyar dolar seviyesinde hesaplandı. Bu tutarın 7,6 milyar dolarlık bölümü ABD Hava Kuvvetleri’nin uçuş faaliyetleri ve askerî personelin desteklenmesi için gerçekleştirilen harcamalardan oluşuyor.
Hava operasyonlarının maliyetinde uçakların uçuş saatleri, yakıt tüketimi, bakım ve teknik destek faaliyetleri ile personel ve lojistik ihtiyaçları belirleyici rol oynuyor. Uzun süreli hava harekâtları, platformların bakım döngülerini hızlandırırken yedek parça ve teknik personel ihtiyacını da artırıyor.
İran saldırılarında hasar gören üslerin onarım maliyeti hesaplamaya dahil değil
Açıklanan 47,1 milyar dolarlık toplam maliyetin, ABD’nin bölgedeki askerî altyapısında meydana gelen hasarların giderilmesi için ihtiyaç duyulacak ek harcamaları kapsamadığı belirtiliyor. İran’ın füze ve insansız hava aracı saldırılarında zarar gören ABD askerî üslerinin yeniden inşası ve onarımı için yapılacak harcamalar mevcut hesaplamalara henüz dahil edilmedi.
Bu durum, savaşın toplam ekonomik yükünün açıklanan rakamın da üzerine çıkabileceğine işaret ediyor. Özellikle Körfez bölgesindeki askerî tesislerin, radar altyapısının, lojistik merkezlerin ve hava savunma unsurlarının yeniden faal hâle getirilmesi ilave kaynak gerektirebilir.
Savaşın maliyeti Washington’da siyasi tartışmaları artırıyor
İran savaşının ABD bütçesine getirdiği yük, Kongre üzerindeki siyasi tartışmaları da yoğunlaştırmış durumda. ABD’de yaklaşan ara seçimler öncesinde savaşın maliyeti, enerji piyasalarındaki etkileri ve Amerikan kamuoyuna yansıyan ekonomik sonuçları daha fazla gündeme geliyor.
ABD Başkanı Donald Trump, diplomatik bir anlaşmaya ulaşılamaması durumunda İran’a yönelik yoğun askerî faaliyetlerin yeniden başlatılabileceği ihtimalini dışlamadı. CBS News tarafından aktarılan açıklamasında Trump, Florida’daki bir seçim kampanyası sırasında, “Bir başka küçük Epic Fury operasyonu gerçekleştirebiliriz ya da onlar anlaşmayı kabul eder” ifadelerini kullandı.
Mevcut veriler, İran savaşının ABD açısından yalnızca mühimmat tüketimi ve operasyonel harcamalarla sınırlı kalmadığını; askerî platform kayıpları, savunma sanayisi üretim kapasitesi, bölgesel üslerin güvenliği ve uzun vadeli askerî hazırlık üzerinde de mali sonuçlar doğurduğunu ortaya koyuyor.
Kaynak: M5, The Defence Post, CBS News
