Fransa’dan Karadeniz’e devriye uçakları konuşlandırması

NATO, Romanya ve Bulgaristan kıyılarında ticari gemileri hedef alan İHA saldırılarının ardından Karadeniz’de deniz gözetleme faaliyetlerini artırdı.

Fransa’ya ait Atlantique 2 deniz karakol uçağı Romanya’ya konuşlandırılarak arama-kurtarma çalışmalarına destek verirken, ABD Donanması’nın P-8A Poseidon uçağı da Bulgaristan’ın talebi üzerine ülke kıyılarında devriye görevine başladı.

Fransız uçağı 18 Ekim akşamı Romanya’nın Köstence kentine ulaştı. Fransa, NATO düzenlemeleri kapsamında görev yapan Atlantique 2’nin Romanya ve Bulgaristan yakınlarındaki kurtarma faaliyetlerini desteklediğini doğruladı. Aynı akşam İtalya’daki Sigonella Deniz Hava Üssü’nden havalanan ABD’ye ait P-8A Poseidon ise Bulgaristan’ın Varna kentine intikal ederek Bulgaristan kıyıları açıklarında uçuş gerçekleştirdi.

Bulgaristan Başbakanı Rumen Radev, 20 Ekim’de yaptığı açıklamada, ülkenin münhasır ekonomik bölgesinde ticari gemilere yönelik saldırıların ardından müttefiklerden destek istediklerini ve ABD uçağının bu talep üzerine devriye görevine başladığını belirtti.

Atlantique 2 ve P-8A Poseidon’un görevleri

Fransız Atlantique 2, başlangıçta denizaltı savunma harbi için geliştirildi. Modernizasyonlarla birlikte deniz gözetleme, hedef tespiti ve elektronik istihbarat görevlerinde de kullanılabilen uçak; radar, akustik sensörler ve diğer görev sistemleri aracılığıyla deniz yüzeyindeki ve su altındaki hedeflerin izlenmesini sağlıyor. Düşük irtifada uçabilmesi, deniz yüzeyindeki hareketliliğin takip edilmesine de imkân tanıyor.

ABD’nin P-8A Poseidon platformu ise Boeing 737-800ERX temel alınarak geliştirilen, uzun menzilli deniz karakol ve denizaltı savunma harbi uçağı. Radar ve elektro-optik sistemleriyle deniz yüzeyindeki hedefleri tespit edebilen uçak, keşif-gözetleme görevlerinin yanı sıra denizaltıların aranması ve takibi için de kullanılıyor.

İki uçağın bölgeye konuşlandırılması, yalnızca ticari gemilere yönelik saldırıların ardından yürütülen arama-kurtarma faaliyetleri açısından değil, Karadeniz’deki deniz hareketliliğinin daha yakından izlenmesi bakımından da önem taşıyor.

Ticari gemilere yönelik saldırılar tırmanıyor

Konuşlandırmalar, Ekim ayında Romanya ve Bulgaristan’ın münhasır ekonomik bölgelerinde en az yedi ticari geminin İHA saldırılarından etkilenmesinin ardından gerçekleşti.

13 Ekim’de Bulgaristan açıklarında iki yük gemisi İHA saldırılarına maruz kaldı. Gemilerden biri batarken 11 denizcinin kaybolduğu bildirildi. Takip eden günlerde, Ukrayna’nın ihracatında kullanılan Tuna Nehri ile Karadeniz’i birbirine bağlayan Sulina Kanalı yakınlarında demirlemiş iki tanker de saldırıya uğradı.

15 Ekim’de Wine Trader adlı kimyasal tankerde çıkan yangının ardından yedi mürettebat üyesinin kaybolduğu bildirildi. Reuters’a konuşan bir NATO askerî kaynağı, iki tankerin Rus İHA’ları tarafından vurulduğunu söyledi.

17 Ekim’de ise Romanya’ya ait F-16 savaş uçakları, Romanya makamlarının ticari gemilere saldırmak üzere ilerlediğini belirttiği iki Rus jet motorlu Geran İHA’sını Karadeniz üzerinde düşürdü.

NATO, Karadeniz’de savunma tedbirlerini güçlendiriyor

Romanya’nın talebi üzerine NATO Kuzey Atlantik Konseyi, 20 Ekim’de Brüksel’de toplanarak Karadeniz’de savunma ve caydırıcılık konularını ele aldı. Toplantının ardından ittifak, bölgeye ilave deniz karakol uçakları, radar sistemleri ve insansız hava araçları göndereceğini duyurdu.

NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de daha önce Romanya Cumhurbaşkanı Dan ve Bulgaristan Başbakanı Radev ile görüşmesinin ardından ittifakın Karadeniz’deki caydırıcılık ve savunma duruşunu güncelleyeceğini açıklamıştı. Rutte, Romanya ve Bulgaristan’ın İHA savunmasını ve deniz gözetleme kabiliyetlerini güçlendirmelerine destek vermeye hazır olduklarını belirtmişti.

Romanya Dışişleri Bakan Vekili Oana Țoiu ise ülkesinin silahlı kuvvetlerinin hibrit müdahalelerde artış ihtimaline karşı hazırlandığını, hava savunması ve deniz güvenliğinin öncelikli olmaya devam edeceğini söyledi.

Fransız Atlantique 2 uçakları, NATO gözetleme faaliyetleri kapsamında Romanya suları üzerinde düzenli olarak görev yapıyor. Platformlar, mayıs ayında bölgede gerçekleştirilen Neptune Strike tatbikatına da katılmıştı.

Genel değerlendirme: Atlantique 2 ve P-8A Poseidon’un Karadeniz’e yönlendirilmesi, ticari gemilere yönelik saldırıların deniz güvenliği ve NATO’nun bölgesel gözetleme faaliyetleri üzerindeki etkisini ortaya koyuyor. Radar, deniz karakol uçakları ve İHA’ların birlikte kullanılması, deniz trafiğinin izlenmesini ve şüpheli hareketlerin daha erken tespit edilmesini destekleyebilir. Bununla birlikte, bu konuşlandırmaların saldırıları tek başına önleyebileceği söylenemez; etkinlikleri sensör kapsamasına, istihbarat paylaşımına ve müdahale kapasitesine bağlı olacak.

Kaynaklar: M5, Defence Blog, Reuters