ABD’den savaş uçağı filosu için yeni hedef

ABD Hava Kuvvetleri, 2035 yılına kadar muharip görevlerde kullanılmak üzere kodlanmış savaş uçağı filosunu 1.509’a çıkarmayı planlıyor.

Kongreye sunulan yeni kuvvet yapısı planına göre F-35A, filonun en kalabalık savaş uçağı olacak; Boeing tarafından geliştirilen altıncı nesil F-47 ise F-22 Raptor’un yerini alacak.

ABD Hava Kuvvetleri Planlar ve Programlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı Korgeneral David Tabor, 20 Ekim’de Pentagon’da düzenlenen basın toplantısında yeni planın ayrıntılarını paylaştı. Tabor’un açıkladığı hedefler, 16 Ekim’de Kongreye gönderilen güncellenmiş kuvvet yapısı raporunda yer aldı.

Planın hayata geçirilmesi, ABD’nin savaş uçağı envanterinde hem nicelik hem de teknolojik yapı bakımından önemli bir dönüşüm anlamına geliyor.

F-35, ABD’nin en kalabalık savaş uçağı olacak

Yeni kuvvet yapısı planına göre 2035 yılına gelindiğinde ABD Hava Kuvvetlerinin muharip görev kodlu savaş uçağı filosunun yaklaşık yüzde 40’ını F-35’ler oluşturacak. F-22 ve F-47 uçaklarının toplam payının yaklaşık yüzde 20 olması, F-15 ve F-16 ailelerinin ise kalan yüzde 40’ı kabaca eşit biçimde paylaşması öngörülüyor.

Bu dağılım, mevcut filoya kıyasla belirgin bir değişime işaret ediyor. A-10 taarruz uçakları hariç tutulduğunda ABD Hava Kuvvetlerinin bugünkü savaş uçağı filosunun yaklaşık yüzde 45’ini F-16’lar, yüzde 30’unu F-35’ler, yüzde 15’ini F-15’ler ve yüzde 10’unu F-22’ler oluşturuyor.

Yeni planla birlikte yaklaşık 40 yıldır ABD Hava Kuvvetlerinin en yaygın savaş uçağı olan F-16’nın liderliği F-35’e geçecek. Bu dönüşümde F-35A tedariklerinin yanı sıra F-15EX alımları ve yeni nesil F-47 programı belirleyici olacak.

F-35A, düşük görünürlük özellikleri, gelişmiş sensörleri ve ağ merkezli harp kabiliyetiyle filonun ana unsuru olarak konumlandırılıyor. Uçağın farklı kaynaklardan elde ettiği hedef bilgilerini birleştirme ve diğer platformlarla paylaşma kapasitesi, modern hava harekâtlarında önemli bir kuvvet çarpanı olarak değerlendiriliyor.

Savaş uçağı sayısında 200’ün üzerinde artış hedefi

ABD Hava Kuvvetlerinin 2026 yılı için öngördüğü muharip görev kodlu uçak sayısı yaklaşık 1.271 seviyesinde. Yeni hedef olan 1.509 uçak, bu rakama kıyasla 238 uçaklık artış anlamına geliyor.

Geçen yıl açıklanan uzun vadeli planda 2030 yılı için belirlenen 1.369 uçaklık hedef de yeni planla aşılmış durumda. 2035 için belirlenen yeni sayı, önceki uzun vadeli planda aynı yıl için öngörülen 1.558 insanlı savaş uçağının ise altında kalıyor.

Burada önemli bir ayrım bulunuyor: 1.509 rakamı, muharip görev kodlu uçakları ve yedek ya da kayıp telafisi için ayrılmış bazı uçakları kapsayan daha geniş bir ölçüt. Bu sayı, her uçağın aynı anda göreve hazır olacağı anlamına gelmiyor.

ABD yasalarının Hava Kuvvetleri için belirlediği asgari birincil görev uçağı sayısı ise 1.145. Hava Kuvvetleri, mayıs ayında Kongreye yaptığı bildirimde bu ölçüte göre envanterinin 1.098 uçağa gerilediğini açıklamıştı. Dolayısıyla yeni plan, yalnızca gelecekte daha fazla savaş uçağı edinme hedefini değil, mevcut kuvvet yapısındaki sayısal açığı kapatma ihtiyacını da yansıtıyor.

F-15EX, filoyu büyütmenin en hızlı yolu

F-15EX Eagle II, yeni plan kapsamında savaş uçağı sayısını artırmak için kullanılacak başlıca platformlardan biri. Boeing tarafından üretilen uçak, F-15 ailesinin gelişmiş aviyonik sistemlere, modern görev bilgisayarlarına ve yüksek mühimmat taşıma kapasitesine sahip yeni sürümü olarak öne çıkıyor.

ABD Hava Kuvvetleri, 30 Eylül’de 22 adet F-15EX için 2,38 milyar dolarlık yeni bir sipariş verdi. Daha önce açıklanan planlarda, yaşlanan F-15C/D uçaklarının yerini almak üzere toplam 104 adede kadar F-15EX tedarik edilmesi seçeneği gündeme gelmişti.

F-15EX’in önemi, yalnızca yeni uçakların hızlı biçimde envantere eklenmesinden kaynaklanmıyor. Platform, yüksek sayıda hava-hava füzesi taşıyabilmesi ve gelişmiş elektronik sistemleri sayesinde F-35 gibi düşük görünürlüklü uçaklarla birlikte görev yapabilecek şekilde değerlendiriliyor. Bu yaklaşımda F-35’in sensör ve hedef tespit kabiliyetlerinden yararlanılırken F-15EX’in yüksek mühimmat kapasitesiyle angajman gücünün artırılması amaçlanıyor.

Hava Kuvvetlerinin F-35A alımlarını da büyütmesi planlanıyor. Kurum daha önce, finansman ve üretim kapasitesinin yeterli olması hâlinde 2030’a kadar yılda yaklaşık 100 F-35A satın alabileceğini belirtmişti. Ancak bu hedefin gerçekleşmesi, bütçe kararlarına ve üreticinin teslimat performansına bağlı.

F-47, F-22 Raptor’un yerini alacak

ABD’nin yeni nesil savaş uçağı F-47, Boeing tarafından Next Generation Air Dominance (NGAD) programı kapsamında geliştiriliyor. Altıncı nesil savaş uçağı olarak tasarlanan platformun ilk uçuşunun 2028’de gerçekleştirilmesi hedefleniyor.

F-47’nin temel görevlerinden biri, ABD Hava Kuvvetlerinin hava üstünlüğü kabiliyetini yeni tehditlere karşı sürdürmek ve F-22 Raptor’un yerini almak. Hava Kuvvetleri, operasyonel F-22 filosunun yaklaşık 186 uçaktan oluştuğunu belirtiyor. Korgeneral Tabor, yeni F-47 filosunun da yerini alacağı Raptor filosuna yakın büyüklükte planlandığını ifade etti.

F-47 programı, gelişmiş sensörler, düşük görünürlük, uzun menzilli görev kabiliyeti ve insansız sistemlerle birlikte operasyon yürütme yaklaşımı çerçevesinde şekilleniyor. Bununla birlikte uçağın teknik performansına ilişkin ayrıntıların önemli bir bölümü kamuoyuna açıklanmış değil.

F-22’nin yerini alacak platformun benzer sayıda uçakla planlanması, ABD Hava Kuvvetlerinin hava üstünlüğü görevini yalnızca daha az sayıda, daha gelişmiş uçakla yürütme yaklaşımını benimsemediğine işaret ediyor. Washington, teknolojik üstünlüğü korurken yeterli filo büyüklüğünü de muhafaza etmeyi hedefliyor.

İnsansız savaş uçakları mevcut hedefe dahil değil

ABD Hava Kuvvetlerinin Collaborative Combat Aircraft (CCA) programı kapsamında geliştirdiği insansız savaş uçakları, 1.509 uçaklık insanlı filo hedefinin dışında tutuluyor. Buna rağmen kurum, 2032 yılına kadar 500 CCA platformunu hizmete almayı amaçlıyor.

YFQ-44A Fury gibi insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev yapması planlanan insansız platformlar, keşif, hedef tespiti, elektronik harp ve uygun konfigürasyonlarda silahlı görevler üstlenebilecek şekilde geliştiriliyor. Amaç, insanlı savaş uçaklarının sensör ve komuta kabiliyetlerini insansız araçlarla destekleyerek operasyonel erişimi ve görev esnekliğini artırmak.

Tabor, CCA uçaklarının mevcut aşamada ihtiyaç duyulan insanlı savaş uçağı sayısını değiştirmediğini, ancak gelecekte bu ihtiyacı azaltabileceklerini belirtti. Bu değerlendirme, ABD Hava Kuvvetlerinin insansız sistemleri kısa vadede insanlı uçakların doğrudan ikamesi olarak değil, mevcut kuvveti tamamlayacak unsurlar olarak gördüğünü ortaya koyuyor.

Planın başarısı üretim kapasitesine bağlı

ABD Hava Kuvvetlerinin 2035 hedefi, yalnızca yeni uçak programlarının geliştirilmesine değil, savunma sanayisinin üretim ve teslimat kapasitesine de bağlı. F-35A, F-15EX ve F-47 programlarında yaşanabilecek gecikmeler, hedeflenen filo büyüklüğüne ulaşılmasını zorlaştırabilir.

Özellikle F-47’nin geliştirme ve test takvimi, F-22 filosunun gelecekteki yapısını belirleyecek. F-35A üretiminin finansman ve kapasite sınırları içinde genişletilmesi, F-15EX teslimatlarının sürdürülmesi ve mevcut uçakların hizmette tutulması da planın diğer kritik unsurları arasında yer alıyor.

Genel değerlendirme: ABD Hava Kuvvetleri, 2035’e kadar savaş uçağı filosunu büyütürken F-35’i ana platform hâline getirmeyi, F-15EX ile ateş gücünü artırmayı ve F-47 ile hava üstünlüğü kabiliyetini yeni nesle taşımayı hedefliyor. CCA insansız uçakları ise bu yapıyı destekleyecek ayrı bir kuvvet unsuru olarak geliştiriliyor. Planın gerçek başarısını belirleyecek temel unsur, açıklanan tedarik hedeflerinin zamanında ve yeterli sayıda teslimatla desteklenip desteklenemeyeceği olacak.

Kaynak: M5, Defence Blog