AB’den Lübnan için askeri bir misyon kurma kararı
Avrupa Birliği (AB) Konseyi, Lübnan Silahlı Kuvvetleri ile İç Güvenlik Kuvvetlerinin eğitim ve operasyonel kapasitesini geliştirmek amacıyla üç yıllık yeni bir danışmanlık ve eğitim misyonu kurulmasını onayladı.
AB Lübnan Destek Misyonu (EUSM Lebanon) adı verilen girişim, kara sınırlarının kontrolü, deniz güvenliği, istihbarat faaliyetleri ve kaçakçılıkla mücadele alanlarına odaklanacak.
AB’nin Ortak Güvenlik ve Savunma Politikası (OGSP) çerçevesinde oluşturulacak misyon, askerî personel ile sivil uzmanları aynı yapı altında bir araya getirecek. Karar, misyonun kurulmasına yönelik hazırlık aşamasını temsil ediyor. Operasyonel planlama devam ederken sahadaki faaliyetlerin başlayabilmesi için AB Konseyinin ayrıca bir karar alması gerekiyor.
Kara ve deniz sınırlarının güvenliği güçlendirilecek
Misyon kapsamında görevlendirilecek askerî personel, Lübnan Silahlı Kuvvetlerine kara sınırlarının gözetlenmesi, deniz güvenliğinin sağlanması ve farklı güvenlik birimleri arasındaki operasyonel koordinasyonun geliştirilmesi konularında danışmanlık ve eğitim desteği verecek.
Çalışmaların istihbarat, gözetleme ve keşif (ISR) faaliyetlerini de kapsaması planlanıyor. Bu alanlardaki kapasitenin geliştirilmesi, Lübnan güvenlik birimlerinin sınır hareketlerini daha etkin izlemesine ve tehditlere ilişkin bilgileri operasyonel süreçlere daha hızlı aktarmasına katkı sağlayabilir.
Sivil uzmanlar ise Lübnan İç Güvenlik Kuvvetlerine yönelik eğitim faaliyetlerini üstlenecek. Siber suç soruşturmaları ve kaçakçılıkla mücadele, misyonun öne çıkan çalışma alanları arasında bulunuyor.
AB ayrıca Lübnanlı personelin dış desteğe sürekli bağımlı kalmadan eğitim faaliyetlerini sürdürebilmesi için kurumsal eğitim yapılarının geliştirilmesine yardımcı olacak. Bu yaklaşım, kısa vadeli personel eğitiminden ziyade yerel kurumların uzun vadeli kapasitesinin güçlendirilmesini hedefliyor.
Beyrut Limanı da güvenlik gündeminde
EUSM Lebanon’ın sivil bileşeninin görev alanlarından biri de liman güvenliğinin yönetimi olacak. Bu kapsamda Beyrut Limanı başta olmak üzere limanlardaki güvenlik süreçlerinin geliştirilmesine yönelik destek sağlanması öngörülüyor.
Liman güvenliği, yasa dışı mal ve silah kaçakçılığının önlenmesi ve ülkeye giren çıkan yüklerin denetlenmesi açısından önem taşıyor. Ancak misyonun limanlarda doğrudan güvenlik operasyonları yürütmesinden ziyade Lübnanlı kurumlara danışmanlık ve eğitim sağlaması planlanıyor.
AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, misyonun Lübnan devletinin ülke toprakları üzerindeki kontrolünü ve sınır güvenliğini güçlendirmesine katkıda bulunacağını belirtti. Kallas, bu çabaların Lübnan’ın egemenliğinin yeniden tesis edilmesi hedefinin bir parçası olduğunu vurguladı.
AB’nin mevcut yardımlarıyla koordinasyon sağlanacak
Yeni misyon, AB’nin Avrupa Barış Aracı üzerinden finanse ettiği yardımları tamamlayıcı nitelikte olacak. Ayrıca AB üyesi ülkeler, Birleşmiş Milletler ve Lübnan’ın güvenlik kurumlarını destekleyen diğer uluslararası ortaklarla koordinasyon yürütülecek.
Bu düzenleme, Lübnan’a sağlanan eğitim, danışmanlık ve güvenlik desteğinin farklı programlar arasında uyumlu biçimde yürütülmesini amaçlıyor. Bununla birlikte, yeni misyonun personel sayısı, konuşlanma noktaları ve operasyonel bütçesine ilişkin ayrıntılar henüz netleşmiş değil.
UNIFIL’in çekilmesi öncesinde yeni güvenlik düzenlemesi
AB’nin kararının zamanlaması, Lübnan’daki Birleşmiş Milletler Geçici Görev Gücü’nün (UNIFIL) geleceği açısından da önem taşıyor.
Yaklaşık 50 ülkeden 7.500 personelin görev yaptığı UNIFIL’in mevcut görev süresinin 31 Aralık 2026’da sona ermesi öngörülüyor. Bu takvim, geçen yıl alınan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararıyla bağlantılı.
Kaja Kallas, sahada herhangi bir uluslararası izleme gücünün bulunmamasının, İsrail ile Lübnan arasında haziran ayında varılan ve ABD’nin desteklediği ateşkes düzenlemelerinin denetlenmesinde boşluk oluşturabileceği konusunda uyarıda bulundu.
Bununla birlikte EUSM Lebanon ile UNIFIL aynı görevi üstlenmiyor. UNIFIL, Birleşmiş Milletler yetkisi çerçevesinde sahada görev yapan bir barış gücü niteliğindeyken AB’nin yeni misyonu, Lübnan’ın kendi güvenlik kurumlarına eğitim ve danışmanlık desteği sağlamaya odaklanıyor. Dolayısıyla EUSM Lebanon’ın kurulması, UNIFIL’in görevlerinin doğrudan devralındığı anlamına gelmiyor.
Lübnan devletinin güvenlik kapasitesi ön plana çıkıyor
AB’nin girişimi, Lübnan’da güvenlik sorumluluklarının ulusal kurumlar tarafından daha etkin yürütülmesini desteklemeye yönelik bir adım olarak değerlendirilebilir. Kara ve deniz sınırlarının denetlenmesi, kaçakçılık ağlarıyla mücadele edilmesi ve güvenlik kurumlarının kurumsal kapasitesinin geliştirilmesi, bu sürecin temel unsurlarını oluşturuyor.
Ancak misyonun başarısı yalnızca eğitim faaliyetlerine değil, Lübnan güvenlik kurumlarının personel, ekipman, istihbarat paylaşımı ve sürdürülebilir finansman ihtiyaçlarının karşılanmasına da bağlı olacak. UNIFIL’in görev süresinin sona ermesiyle ortaya çıkabilecek olası izleme boşluğunun ise AB misyonunun yetkileri ve kapasitesi dikkate alınarak ayrıca ele alınması gerekecek.
Kaynak: M5, Defence Post
