Güney Kore FA-50 ve İHA konseptini test ediyor

Güney Koreli savunma ve havacılık şirketi Korea Aerospace Industries (KAI), FA-50 hafif savaş uçağı ile geliştirdiği jet motorlu Adaptable Aerial Platform (AAP) insansız hava aracını ilk kez formasyon uçuşunda bir araya getirdi.

8 Ekim’de gerçekleştirilen test, şirket tarafından Güney Kore’de insanlı ve insansız hava araçlarının birlikte gerçekleştirdiği ilk gerçek formasyon uçuşu olarak nitelendirildi.

Defence Blog’un aktardığı bilgilere göre test, Güney Jeolla eyaletindeki Goheung bölgesinin güneyinde, deniz üzerinde gerçekleştirildi. FA-50 ile AAP, yaklaşık 2.100 metre irtifada 20 dakika boyunca yan yana uçtu. İki platform arasındaki mesafe 9 ila 30 metre arasında tutulurken uçuş hızı saatte 360 kilometre olarak belirlendi.

KAI, test sırasında insansız hava aracının tamamen otonom mu uçtuğunu, uzaktan mı kontrol edildiğini veya FA-50 pilotundan doğrudan komut alıp almadığını açıklamadı. Bu nedenle uçuş, insanlı ve insansız platformların yakın formasyon uçuşundaki başarısını ortaya koysa da iki araç arasında operasyonel görev kontrolünün bütünüyle doğrulandığı anlamına gelmiyor.

AAP, insanlı savaş uçaklarına insansız destek sağlayacak

KAI tarafından geliştirilen AAP, gelecekte insanlı savaş uçaklarıyla birlikte görev yapması hedeflenen küçük, jet motorlu bir insansız hava aracı. Şirket, projeyi 2024 yılından bu yana kendi kaynaklarıyla yürütüyor. İlk uçuşunu Ekim 2025’te gerçekleştiren platformun geliştirme sürecinde, KAI tarafından KAILOT adı verilen yapay zekâ destekli bir pilot sistemi de kullanılıyor.

AAP’nin açıklanan teknik özellikleri şöyle:

• Ağırlık: Yaklaşık 150 kilogram.

• Uzunluk: 3,1 metre.

• Kanat açıklığı: 2,2 metre.

• Azami hız: Saatte 790 kilometre.

• İlk uçuş: Ekim 2025.

Bu boyut ve ağırlık sınıfındaki jet motorlu bir platformun temel amacı, insanlı savaş uçaklarının görevlerini desteklemek ve riskli operasyonlarda pilotların doğrudan karşı karşıya kalacağı tehditleri azaltmak.

Keşif, elektronik karıştırma ve taarruz görevleri

KAI, AAP’yi insanlı savaş uçaklarının önünde görev yapabilecek şekilde tasarlıyor. Platformun yoğun hava savunması bulunan bölgelerde keşif, elektronik karıştırma, aldatma ve taarruz görevleri gerçekleştirmesi hedefleniyor.

Bu konsept, havacılıkta insanlı-insansız müşterek harekât (Manned-Unmanned Teaming – MUM-T) olarak adlandırılıyor. Sistemde insanlı savaş uçağı, görev yönetimi ve karar verme açısından merkezî rolünü korurken insansız platformlar tehlikeli görevleri üstlenebiliyor.

Örneğin AAP, düşman hava savunma unsurlarının tespit edilmesine yardımcı olabilir, elektronik karıştırma uygulayabilir veya düşman radarlarının dikkatini üzerine çekerek insanlı uçağın hareket alanını genişletebilir. Taarruz görevlerinde kullanılması hâlinde ise insansız platformun hedef tespiti, görev planlaması, mühimmat entegrasyonu ve angajman yetkileri gibi konuların ayrıca doğrulanması gerekecek.

İnsansız araçların daha düşük maliyetle üretilebilmesi ve gerektiğinde daha yüksek riskli bölgelerde kullanılabilmesi, bu yaklaşımın temel avantajları arasında bulunuyor. Bununla birlikte gerçek operasyonel başarı; güvenilir veri bağlantılarına, elektronik harp ortamında görev devamlılığına, otonom karar mekanizmalarının emniyetine ve insanlı uçakla koordinasyona bağlı olacak.

FA-50 pilotu dört insansız uçağı yönetebilecek

KAI, 8 Ekim’deki formasyon uçuşunu daha kapsamlı bir teknolojik dönüşümün başlangıç aşamalarından biri olarak görüyor. Şirket, AAP’nin hızını kademeli olarak saatte 790 kilometrelik azami değerine yaklaştırmayı ve operasyonel uçuş zarfını genişletmeyi planlıyor.

Sonraki aşamalarda FA-50 pilotunun uçuş sırasında AAP’nin görevlerini yönetmesine yönelik testler yapılması öngörülüyor. Ayrıca yapay zekâ pilotuyla kontrol edilen birden fazla insansız hava aracının aynı formasyonda uçurulması hedefleniyor.

KAI’nin 2024 yılında açıkladığı üç aşamalı geliştirme planına göre 2025-2028 dönemini kapsayan ikinci aşamanın sonunda, bir FA-50’nin aynı anda dört insansız hava aracını yönetebildiğinin gösterilmesi amaçlanıyor.

Bu kabiliyet, tek bir insanlı savaş uçağının çevresinde farklı görevler üstlenen insansız platformlardan oluşan bir ekip kurulmasına imkân sağlayabilir. İnsansız araçların keşif, elektronik harp ve aldatma görevleri arasında paylaşım yapması, insanlı uçağın durumsal farkındalığını ve görev esnekliğini artırabilir.

Ancak dört AAP’nin aynı anda yönetilmesine ilişkin hedef, henüz tamamlanmış bir operasyonel kabiliyet değil; geliştirme programının ulaşmayı amaçladığı bir aşama.

Teknoloji KF-21 savaş uçağına aktarılacak

KAI’nin uzun vadeli planı, insanlı-insansız müşterek harekât teknolojisini FA-50 ile sınırlı tutmamak. Şirket, 2037’ye kadar uzanan üçüncü aşamada bu kabiliyetleri Güney Kore’nin KF-21 savaş uçağının iki kişilik versiyonuna aktarmayı hedefliyor.

İki kişilik savaş uçakları, pilotun uçuş ve taktik görevlerine odaklanmasına olanak tanırken ikinci mürettebat üyesi insansız platformların görev yönetimi ve sensör verilerinin değerlendirilmesi gibi işlevleri üstlenebilir. Bununla birlikte gelecekteki sistemin görev paylaşımı ve kontrol mimarisine ilişkin ayrıntılar henüz kesinleşmiş değil.

Teknolojinin KF-21’e aktarılması, Güney Kore’nin insanlı savaş uçaklarıyla otonom insansız sistemleri birlikte kullanan daha kapsamlı bir hava muharebe mimarisi oluşturma hedefinin parçası.

FA-50 kullanıcıları için yeni ihracat imkânı

FA-50, KAI tarafından T-50 jet eğitim uçağı temel alınarak geliştirilen süpersonik bir hafif savaş uçağı. Güney Kore dışında Polonya, Filipinler, Malezya, Endonezya, Irak ve Tayland bu platformu kullanıyor veya sipariş etmiş durumda.

KAI, mevcut FA-50 kullanıcılarının gelecekte uçaklarını insansız hava araçlarıyla müşterek görev yapabilecek şekilde geliştirmesini de hedefliyor. Şirket, Şubat 2026’da Riyad’da düzenlenen World Defense Show’da FA-50 ile AAP insansız hava araçlarını birlikte gösteren bir ölçekli model sergilemişti.

Bu yaklaşım, mevcut savaş uçağı kullanıcılarına yalnızca yeni uçak satışı değil, insansız platformlar, görev kontrol yazılımları ve müşterek harekât kabiliyetleri üzerinden ek çözümler sunulmasının da önünü açabilir. Ancak bu kabiliyetlerin farklı ülkelerin FA-50 filolarına entegre edilmesi, uçak konfigürasyonlarına, yazılım uyumluluğuna ve ilgili ülkelerin operasyonel ihtiyaçlarına bağlı olacak.

Hava muharebesinde yeni bir dönemin hazırlığı

FA-50 ile AAP arasındaki formasyon uçuşu, Güney Kore’nin insanlı savaş uçaklarını insansız sistemlerle destekleme hedefinde önemli bir test aşamasını oluşturuyor. Programın ilerlemesi hâlinde pilotların tek başına gerçekleştirmek zorunda kaldığı bazı tehlikeli görevler insansız platformlara dağıtılabilecek.

Bununla birlikte formasyon uçuşundan dört insansız aracı eş zamanlı yönetmeye ve gelecekte KF-21 ile müşterek harekâta geçiş, aşamalı testler ve sistem entegrasyonu gerektiriyor. AAP’nin otonomi seviyesi, elektronik harp altında görev performansı ve gerçek operasyonel kabiliyetleri hakkındaki ayrıntılar henüz açıklanmış değil.

Kaynak: M5, Defence Blog