ABD ve Fas’tan Kuzey Afrika’da yeni füze test sahası

ABD ve Fas silahlı kuvvetleri, Kuzey Afrika’da yeni kurulan bir silah test sahasının ilk gerçek atış denemesini başarıyla gerçekleştirdi.

ABD Afrika Komutanlığı (AFRICOM) tarafından yayımlanan bir rapora göre, düşük maliyetli ve uzun menzilli bir seyir füzesi, sahanın ilk canlı atış faaliyetinde kullanılarak test edildi.

Gösteri faaliyeti 3-7 Ağustos tarihleri arasında Fas’ın güneyindeki Tan-Tan yakınlarında bulunan Afrika Çok Alanlı Eğitim ve Deney Merkezi’nde (Africa Multidomain Training and Experimentation Center – AMTEC) gerçekleştirildi.

ABD Ordusu, AMTEC’i Pentagon’un geleneksel tedarik süreçlerine kıyasla savunma şirketlerinin silah test sahalarına daha hızlı erişebilmesini sağlamak amacıyla geliştiriyor.

AMTEC, ABD ile Fas arasındaki savunma iş birliği açısından tamamen yeni bir alan değil. İki ülke yıllardır Fas topraklarında ortak askeri tatbikatlar gerçekleştiriyor. Bunlar arasında çok uluslu ve geniş kapsamlı African Lion tatbikatları da bulunuyor.

Ancak AMTEC’in farkı, doğrudan yeni silah teknolojilerinin test edilmesine odaklanan sürekli bir merkez olması. Tesiste ABD ve Fas askerleri, savunma sanayii mühendisleriyle birlikte çalışarak henüz Pentagon’un resmi envanter programlarına girmemiş sistemleri gerçek çöl koşullarında test edebiliyor.

AMTEC, ABD Ordusu’nun Test Sahası Genişletme Girişimi kapsamında seçilen dört merkezden biri olarak öne çıkıyor. Diğer merkezler arasında Utah’taki Dugway Proving Ground, Arizona’daki Yuma Proving Ground bünyesindeki West Cibola Range ve Michigan’daki Camp Grayling bulunuyor.

Bu girişimin temel amacı, daha küçük ve yeni savunma şirketlerinin askeri standartlardaki test ortamlarına erişimini kolaylaştırmak. Böylece şirketlerin Pentagon’un geleneksel ve uzun bürokratik süreçlerine takılmadan geliştirdikleri sistemleri daha erken aşamada gerçek koşullarda test etmeleri hedefleniyor.

Düşük maliyetli seyir füzesi sahada test edildi

ABD ordusunun bu yaklaşımının arkasında önemli bir tedarik sorunu bulunuyor. Geleneksel savunma tedarik süreçlerinde umut vadeden bir prototipin şirket tesislerinden çıkıp devlet kontrolündeki bir test sahasında gerçek atış testine ulaşması yıllar sürebiliyor.

Bu durum, özellikle hızlı hareket eden yeni savunma şirketlerinin geliştirdikleri teknolojileri askeri sözleşmeler yerine özel yatırımcılarla finanse etmelerine neden olabiliyor. ABD Ordusu ise AMTEC gibi sahaları doğrudan sektörün kullanımına açarak bu süreci önemli ölçüde kısaltmayı hedefliyor.

Ağustos ayında gerçekleştirilen test, bu yaklaşımın sahadaki ilk önemli uygulamalarından biri oldu. ABD ve Fas personeli, seferî bir test sahasını sıfırdan kurarak tek bir gerçek atış gerçekleştirdi.

Test kapsamında, ismi açıklanmayan savunma sanayii şirketinin mühendis ve teknisyenleriyle birlikte haberleşme sistemleri kontrol edildi. Füzenin kanatlarının, tekerleklerinin ve fırlatma arabasının gerçek saha koşullarındaki performansı değerlendirildi. Ayrıca sistemin daha ileri geliştirilmesinde kullanılmak üzere hava durumu ve hedefleme verileri toplandı.

AFRICOM raporunda füzenin üreticisinin adı açıklanmadı. Füzenin kesin menzili, hızı veya birim maliyeti hakkında da bilgi verilmedi. Sistem yalnızca düşük maliyetli, uzun menzilli ve uygun fiyatlı, ölçeklenebilir hassas taarruz kabiliyeti sağlamaya yönelik bir seyir füzesi olarak tanımlandı.

Bu yaklaşım, Batılı ordularda giderek belirginleşen daha geniş bir eğilimin parçası. Geleneksel seyir füzelerinin birim maliyetlerinin milyonlarca dolara ulaşması, hükümetleri ve savunma şirketlerini daha ucuz ve seri üretime uygun alternatiflere yöneltiyor. Böylece daha yüksek miktarlarda mühimmatın daha düşük maliyetle sahaya sürülmesi hedefleniyor.

Projeyi Fas tarafında koordine eden Kraliyet Silahlı Kuvvetleri mensubu Albay Zouhair El Hamdani, testin AMTEC’in daha geniş bir bölgesel savunma merkezi haline getirilmesi yönündeki hedefin ilk somut adımı olduğunu belirtti.

Hamdani, AMTEC’in gelecekte inovasyon, stratejik iş birliği ve sanayi gelişimi için bölgesel bir merkez haline gelmesini; gelişmiş teknolojilerin denenmesi, doğrulanması, değerlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik bir mükemmeliyet merkezi olarak faaliyet göstermesini hedeflediklerini ifade etti.

Fas açısından AMTEC, Washington ile son yirmi yılda giderek güçlenen savunma ilişkilerinin yeni bir aşamasına işaret ediyor. İki ülke arasındaki iş birliği; ortak eğitim faaliyetleri, silah satışları ve Sahel bölgesindeki terörle mücadele faaliyetleri üzerinden gelişti.

ABD ordusu açısından ise Kuzey Afrika’daki geniş çöl arazilerine düzenli erişim sağlanması önemli bir avantaj sunuyor. Bu ortam, ABD’deki test sahalarında tam olarak taklit edilmesi zor olan sıcaklık, kum ve zorlu arazi koşullarının gerçek sistemler üzerindeki etkisinin görülmesine imkan tanıyor.

ABD Afrika Komutanlığı Komutanı Hava Kuvvetleri Generali Dagvin R.M. Anderson da Fas ile ortaklığın yalnızca tek bir füze testinden ibaret olmadığını belirterek, ülkenin sunduğu test ortamının ABD müşterek kuvvetlerinin ve Afrika’daki ortaklarının hazırlık seviyesini hızlandırdığını ifade etti.

AFRICOM Strateji, Angajman ve Programlar Direktörlüğü bünyesindeki Bölgesel Angajman Birimi’nin başında bulunan Albay Michael M. Gacheru ise AMTEC’te gerçekleştirilen gerçek atış testinin çok uluslu askeri eğitimin geleceğine ilişkin önemli bir gösterge olduğunu söyledi.

AFRICOM’a göre AMTEC’teki gelecekteki test faaliyetleri yalnızca seyir füzeleriyle sınırlı kalmayacak. Uzun menzilli ateş destek sistemleri, otonom sistemler, kablosuz haberleşme teknolojileri ve gelişmiş algılama sistemlerinin de merkezde test edilmesi planlanıyor.

Bu durum AMTEC’in tek seferlik bir füze test sahasından ziyade, ABD ve Fas ordularının yeni askeri kabiliyetleri değerlendirmek için sürekli kullanacağı bir merkez haline getirilmek istendiğini gösteriyor.

Bununla birlikte, Tan-Tan yakınlarında test edilen füzenin hangi şirket tarafından geliştirildiği, birim maliyetinin ne kadar olduğu ve sistemin ilerleyen süreçte ABD ordusundan gerçek bir sözleşme alıp almayacağı henüz açıklanmış değil.

Güney Fas çölünde gerçekleştirilen tek bir füze testi, Pentagon’un yeni silahları hizmete alma hızını tek başına değiştirecek ölçekte değil. Ancak AMTEC’in ilk gerçek atışı, daha ucuz ve daha hızlı üretilebilen ateş gücü geliştirmeye çalışan savunma şirketlerinin gerçek test sahalarına daha hızlı ulaşmasını amaçlayan yıllardır süren yaklaşımın artık kâğıt üzerindeki planlardan çıkarak sahada somut veriler üretmeye başladığını gösteriyor.

Kaynak: M5, Defence Blog