ABD’den Tayvan için ATACMS üretim sözleşmesi
ABD Kara Kuvvetleri, Lockheed Martin’e Ordu Taktik Füze Sistemi (ATACMS) üretimine başlanması ve füzelerin ateşlenmesi için gerekli lançer donanımlarının tedarik edilmesi amacıyla yaklaşık 439 milyon dolarlık başlangıç sözleşmesi verdi.
Tarafların nihai şartlar üzerinde yürüttüğü görüşmelerin tamamlanmasının ardından sözleşmenin toplam değerinin yaklaşık 900 milyon dolara ulaşması bekleniyor.
ATACMS, ABD Kara Kuvvetleri tarafından Ukrayna’nın Rusya’nın cephe hattının gerisindeki mühimmat depoları ve komuta merkezlerine yönelik saldırılarında kullanılmasıyla dünya çapında tanınan HIMARS lançer araçlarından ateşlenebilen karadan karaya balistik bir füze sistemi olarak öne çıkıyor.
HIMARS’ın daha yaygın olarak kullandığı kısa menzilli güdümlü roketlerden farklı olarak ATACMS, balistik bir uçuş profili izliyor. Füze, yüksek bir yay çizerek yükseliyor ve ardından hedefi üzerine dalış gerçekleştiriyor. Füzenin menzili ise müşterinin tercih ettiği varyanta göre değişiyor. Liberty Times tarafından, Tayvan-ABD askeri iş birliği hakkında bilgi sahibi bir kaynağa dayandırılan bilgilere göre eski varyantlar yaklaşık 300 kilometre menzile ulaşırken, daha yeni M57 varyantlarının menzili yaklaşık 500 kilometreye yaklaşıyor.
Üretim Lockheed Martin’in Teksas tesisinde
Pentagon, sözleşmeyi hükümetin “nihai şartları belirlenmemiş sözleşme işlemi” olarak tanımladığı bir yapı üzerinden düzenledi. Bu model, taraflar nihai ve tamamen mutabık kalınmış fiyat üzerinde görüşmeye devam ederken yüklenicinin üretime başlamasına olanak tanıyor.
Bu yöntem, sözleşmenin tüm ayrıntılarının aylar sürebilecek müzakerelerle tamamlanmasını beklemek yerine üretimin hızla başlatılmasının gerekli olduğu durumlarda kullanılıyor.
Lockheed Martin, üretim faaliyetlerini Teksas eyaletindeki Grand Prairie tesisinde yürütecek. HIMARS lançerleri ile ABD Kara Kuvvetleri için çeşitli füze sistemlerinin üretiminden de sorumlu olan tesisin, sözleşme kapsamındaki çalışmaları Şubat 2031’e kadar tamamlaması öngörülüyor.
Belirlenen takvim, gelişmiş güdümlü bir füze sisteminin üretim kapasitesini artırmanın yalnızca montaj hattının hızlandırılmasından ibaret olmadığını ve üretimin ölçeklendirilmesinin yıllar alabildiğini ortaya koyuyor.
Dikkat çeken bir diğer nokta ise ABD hükümetinin ihaleye yalnızca tek bir teklif çağrısı yapması ve karşılığında yalnızca tek bir teklif alması oldu. Bu durum, Lockheed Martin’in ATACMS üretebilen tek yerli üretici olduğunu ortaya koyarken Pentagon’un fiyat konusunda rekabetçi bir alternatiften yoksun olduğunu da gösteriyor.
Finansman Tayvan’ın dış askeri satış bütçesinden
ABD Kara Kuvvetleri, sözleşmenin ilk ödemesini Tayvan için tahsis edilen bu yılki Yabancı Askeri Satışlar (FMS) fonlarından karşılayacak. Bu mekanizma, müttefik ülkelerin Amerikan yapımı silah sistemlerini Washington’ın doğrudan denetimi altında satın almasına imkân sağlıyor. Dolayısıyla söz konusu üretim partisinin maliyetini doğrudan Tayvan karşılıyor.
Sözleşme, Alabama’daki Redstone Arsenal’de bulunan Army Contracting Command tarafından ABD hükümeti adına yönetiliyor.
Yeni sözleşmenin temeli, Aralık 2025’te açıklanan çok daha büyük bir silah anlaşmasına dayanıyor. Trump yönetimi o dönemde, Tayvan’ın bugüne kadar aldığı en büyük tek kalem Amerikan silah paketini onayladı. Değeri 11 milyar doların üzerinde olan paket kapsamında 420 adet M57 ATACMS füzesi, bunların arasında daha yeni ve daha uzun menzilli varyantlar, 82 ilave HIMARS lançer sistemi ve 1.200’den fazla hassas güdümlü roket bulunuyor.
Bu paket, Tayvan’ın ATACMS envanterini aynı uzun menzilli füze programının önceki aşamasında satın aldığı daha küçük partiye kıyasla beş kattan fazla artıracak. Önceki aşama kapsamında 29 HIMARS lançeri ile yüzlerce hassas güdümlü roket de teslim edilmişti.
Bu ilk aşamadaki sistemlerin önemli bir bölümü hâlihazırda Tayvan’a teslim edildi. Böylece ada, yeni üretim sözleşmesiyle önemli ölçüde genişletilmesi planlanan operasyonel bir temel kabiliyete sahip oldu.
Çin Halk Kurtuluş Ordusu, Aralık ayının sonunda Tayvan çevresinde geniş çaplı askeri tatbikatlar gerçekleştirdi. Çin devlet yayın kuruluşu CCTV, tatbikat sırasında özellikle Tayvan’ın HIMARS sistemlerine dikkat çekti.
Tayvan Merkezi Haber Ajansı tarafından incelenen bir habere göre, tatbikat sırasında bir asker lançer üzerindeki hedef bilgilerini doğrularken gösterildi ve ardından simüle edilmiş bir füze saldırısı sekansı gerçekleştirildi.
Askeri analistler, genişletilen HIMARS ve ATACMS envanterinin Pekin tarafından gerçek bir tehdit olarak görüldüğünü belirtiyor. Uzmanlara göre bu füzeler, Çin roket birlikleri ile lojistik merkezlerine karşı “derin karşı saldırılar” olarak tanımlanan operasyonları gerçekleştirebilir.
Tayvan Ulusal Savunma ve Güvenlik Araştırmaları Enstitüsü’nden bir araştırmacı, Tayvan’ın boğazdaki dış adalarından ateşlenecek bir ATACMS füzesinin Çin’in Fujian eyaletinin önemli bir bölümünü tehdit edebileceğini belirtti.
Araştırmacıya göre böyle bir füzenin hedefe ulaşması yaklaşık yedi dakika sürebilir. Bu süre, Çin’in Tayvan’a uzun menzilli bir roketle saldırması halinde ihtiyaç duyacağı tahmini süreyle yaklaşık olarak aynı.
Bu durum, Tayvan’ın yeni ATACMS ve HIMARS yatırımlarının yalnızca savunma kapasitesini güçlendirmediğini, aynı zamanda Çin’in boğazın karşı kıyısındaki füze birlikleri ve lojistik altyapısına yönelik karşı taarruz kabiliyetini de önemli ölçüde artırdığını gösteriyor.
Kaynak: M5, Defence Blog
