Rusya’dan çift koltuklu Su-57 hamlesi
Rusya’nın beşinci nesil hayalet savaş uçağı Su-57’nin çift koltuklu yeni bir varyantı, yer taksi testleri sırasında görüntülendi.
Geniş takipçi kitlesine sahip Fighterbomber Telegram kanalı, yeni çift koltuklu Su-57 modifikasyonunun ilk testler kapsamında yer koşularını tamamladığını duyurdu.
Rus savunma medyasında paylaşılan görüntülerde, ikinci bir kokpiti barındıracak şekilde ön gövdesi belirgin biçimde uzatılmış bir Su-57 platformu dikkat çekiyor. Tasarımın, Rus savaş eğitim uçaklarında yaygın olarak kullanılan tandem çift koltuk düzenine uygun olduğu görülüyor.
Açık kaynak istihbarat çevrelerinde Rus taktik havacılığı konusunda güvenilir kaynaklardan biri olarak değerlendirilen Tumanov, uçağın resmi adlandırmasının henüz netleşmediğini belirterek şu ifadeyi kullandı:
“Su-57D mi yoksa Su-57UB mi olacak göreceğiz. Alternatif olarak Su-57ED de olabilir.”
Uzmanlara göre bu tür isimlendirme belirsizlikleri, henüz yer testleri aşamasındaki projelerde sıkça görülen bir durum olarak değerlendiriliyor.
İhracat hedefi öne çıkıyor
NATO kod adıyla “Felon” olarak bilinen Su-57, Rusya’nın operasyonel hizmetteki en gelişmiş savaş uçağı olarak öne çıkıyor. Sukhoi tarafından geliştirilen ve Rusya’nın Uzak Doğu bölgesindeki Komsomolsk-on-Amur tesislerinde üretilen çift motorlu platform, uzun yıllara yayılan geliştirme sürecinin ardından 2020 yılında sınırlı hizmete girmişti.
Düşük görünürlük tasarımı, dahili silah istasyonları, itki yönlendirmeli motorlar ve gelişmiş sensör paketiyle Su-57; hava üstünlüğü görevlerinde ABD’nin F-22 Raptor’una Rusya’nın cevabı olarak değerlendiriliyor. Ancak bağımsız analizlerde, uçağın radar görünürlüğü konusunda Moskova’nın iddialarına tam anlamıyla ulaşıp ulaşmadığı sık sık tartışma konusu oluyor.
Analistler, çift koltuklu varyantın temel amacının Rus pilotların operasyonel ihtiyaçlarından çok ihracat pazarı olduğunu değerlendiriyor. Tumanov da bu noktaya dikkat çekerken, başka bir Rus askeri yorum kanalı olan Voyevoda Veshchayet ise doğrudan şu ifadeyi kullandı:
“Çift koltuklu modifikasyon öncelikli olarak ihracat için geliştiriliyor.”
Tek koltuklu savaş uçaklarının ihracatında, kullanıcı ülkelerin pilot eğitim süreçlerini sürdürebilmesi için genellikle çift koltuklu eğitim varyantlarına ihtiyaç duyuluyor. Rusya’nın kendi pilot eğitim altyapısına sahip olmayan yabancı müşteriler açısından, yalnızca tek koltuklu Su-57 teslimatı ciddi operasyonel ve eğitim yükü anlamına geliyor. Bu nedenle çift koltuklu versiyonun geliştirilmesi, geniş ölçekli ihracat için kritik bir adım olarak görülüyor.
Cezayir detayı dikkat çekiyor
Rus devlet silah ihracat şirketi Rosoboronexport, Nisan 2026’da Su-57 için yeni ihracat sözleşmeleri imzalandığını açıklamış ancak müşteri ülkeler veya adet bilgisi paylaşılmamıştı.
Aynı dönemde Afrika üzerinde uçuş yapan ve Cezayir Hava Kuvvetleri işaretleri taşıyan Su-57 uçaklarına ait çok sayıda görüntü ortaya çıktı. Rossiyskaya Gazeta’ya göre, Cezayir’e ait ilk yüksek çözünürlüklü Su-57 fotoğrafı da Nisan 2026’da yayınlandı.
Haberlere göre Cezayirli pilotlar, Su-57 ile tanışma ve dönüşüm uçuşları gerçekleştiriyor. Böylece Cezayir’in, Su-57’nin doğrulanan ilk yabancı kullanıcısı olduğu değerlendiriliyor. Bu gelişme; Rus ve Sovyet savaş uçaklarına uzun yıllardır bağımlı olan ve Afrika’nın en yüksek savunma harcamalarına sahip ülkelerinden biri olan Cezayir açısından jeopolitik önem taşıyor.
Ukrayna saldırıları tartışma yarattı
Su-57 programı, Ukrayna savaşı sürecinde yaşanan kayıplar nedeniyle de gündemde kalmaya devam ediyor.
Açık kaynak takip platformu Oryx ve Ukrayna askeri raporlarına göre Rusya, tam kapsamlı işgalin başlamasından bu yana en az dört adet Su-57 kaybetti. Ancak dikkat çeken nokta, bu kayıpların hiçbirinin hava-hava veya hava savunma angajmanlarında gerçekleşmemesi oldu.
Doğrulanan tüm kayıpların, Ukrayna’nın Rus topraklarının derinliklerindeki hava üslerine düzenlediği uzun menzilli İHA saldırıları sonucu yerde meydana geldiği belirtiliyor.
Uzmanlara göre bu tablo, Su-57’nin havadaki hayatta kalma kabiliyetinden ziyade, Rusya’nın en gelişmiş savaş uçaklarını yüzlerce kilometre menzilli Ukrayna insansız sistemlerine karşı koruma kapasitesini sorgulatıyor.
Kaynak: M5, Defence Blog
