Çin’den iddialı uzay hedefi: “200 bin uydu projesi”
Dünya yörüngesindeki ABD – Çin rekabeti kızışıyor. Çin’in SpaceX’i ortak yörünge kaynaklarını işgal etmekle suçlamasının ardından, Çinli şirketler uzaya 200 bin uydu gönderme hedefini açıkladı.
Çinli uzay şirketleri, bugüne kadar görülmemiş ölçekte uydu altyapısı genişlemesine hazırlanıyor. Son resmi başvurular, Çinli firmaların 200 binden fazla internet uydusu fırlatmayı planladığını ortaya koyuyor.
Geçtiğimiz ayın sonlarına doğru, Çinli uydu operatörleri tarafından hazırlanan ondan fazla ayrı proje dosyası, radyo frekansları ve yörünge tahsislerinden sorumlu küresel kuruluş olan Uluslararası Telekomünikasyon Birliği’ne (ITU) sunuldu. Bu projeler arasında en dikkat çekici olanlar CTC-1 ve CTC-2 adını taşıyor. Her iki projede yaklaşık 96.714‘er uydudan oluşan devasa ağlar kurulmasını öngörüyor.
ABD – Çin yarışı kızışıyor
Alçak Dünya yörüngesi, küresel uzay ekonomisinin en yoğun rekabet alanlarından biri haline geliyor. ABD ve Çin, büyük ölçekli internet uydu ağlarını hızla devreye alırken, şu an için üstünlük ABD’nin elinde bulunuyor. Bunun en büyük nedeni, alçak yörüngedeki aktif uyduların büyük bölümünü oluşturan SpaceX’in Starlink sistemi.
Ancak hem radyo frekansları hem de yörüngedeki uygun konumlar sınırlı. Bu nedenle erken hareket eden ülkeler ve şirketler, bu hayati kaynaklar üzerinde uzun vadeli öncelik kazanabiliyor. Bu çerçevede, ABD Federal İletişim Komisyonu (FCC), SpaceX’in ikinci nesil Starlink uydularından 7.500 adet daha fırlatmasına onay verdi.
Çin yeni projelerini sundu
Öte yandan Çin de uydu projelerini genişletmeye devam ediyor. Geçtiğimiz ay ITU’ya birçok yeni dosya sunuldu. China Mobile, 2.520 uyduluk ilk L1 projesini önerirken, Shanghai Spacecom Qianfan takımyıldızı kapsamında 1.296 uydu için başvuruda bulundu. Ayrıca yaklaşık 13.000 uydudan oluşması planlanan Guowang ağı ve 2030’a kadar 15.000’i aşması hedeflenen Qianfan gibi daha büyük projeler de gündemde.
Dünya yörüngesindeki sıkışıklık artıyor
Pekin yönetimi, SpaceX’in Starlink ağına yönelik eleştirilerini de sürdürüyor. Halihazırda yörüngede yoğunluk yaratan Starlink’in nihai hedefi 42.000 uyduya ulaşmak. Bu rakam, diğer tüm rakip ağları açık ara geride bırakıyor ve çarpışma risklerini artırıyor.
Aralık ayında bir Starlink uydusu beklenmedik bir arıza yaşayarak kontrolsüz şekilde alçalmaya başladı. Starlink uyduları genellikle yaklaşık beş yıllık bir kullanım ömrüne sahip ve bu sürenin sonunda bilinçli olarak atmosfere sokularak imha ediliyor. Bu ayın başında SpaceX, yaklaşık 4.400 uydunun yörüngesini 550 kilometreden 480 kilometreye düşüreceğini açıkladı. Şirket böylece çarpışma riskini azaltmayı hedefliyor.
Sonuç olarak, alçak Dünya yörüngesini internet uydularıyla doldurma yarışı giderek sertleşiyor. Ülkeler, sınırlı sayıdaki frekans ve yörünge pozisyonları için kıyasıya rekabet ediyor. ITU’ya göre bu tür uydular genellikle Dünya’dan 400 ila 2.000 kilometre yükseklikte dolaşıyor.
2019’da belirlenen ITU kuralları, bir uydu sisteminin başvurudan sonrakiyedi yıl içinde faaliyete geçmesini ya da en az bir uydunun fırlatılmasını zorunlu kılıyor. Ayrıca operatörlerin, iki yıl içinde planlanan ağın yüzde 10’unu, beş yıl içinde yüzde 50’sini ve yedi yılın sonunda tüm uydu ağını tamamlaması gerekiyor.
