Ukrayna, STASH hava savunma sisteminin yeni versiyonunu tanıttı

Ukrayna ordusu, ABD yapımı tanksavar füzelerini İsrail menşeli radar sistemiyle birleştirerek geliştirdiği yerli hava savunma sistemi STASH‘ın yeni mobil versiyonunu kamuoyuna tanıttı.

Ukrayna’nın 302’nci Uçaksavar Füze Tugayı tarafından yayımlanan resmi görüntülerde, sistemin Hollanda üretimi DAF YA 4442 askeri kamyonuna entegre edildiği görüldü. STASH’ın farklı versiyonları daha önce sızdırılan görüntülerde ve açık kaynaklı analizlerde yer almış olsa da, bu sistem ilk kez Ukrayna Silahlı Kuvvetleri tarafından resmen sergilendi.

Hellfire füzesi hava savunmasına uyarlandı

STASH, temel olarak ABD üretimi AGM-114L Longbow Hellfire füzesi üzerine inşa edilmiş doğaçlama bir kısa menzilli hava savunma sistemi olarak geliştirildi.

Normalde helikopterler ve hava platformlarından tank ve zırhlı araçları imha etmek amacıyla kullanılan Longbow Hellfire füzesi, Ukrayna tarafından insansız hava araçlarını önlemek için yeniden uyarlanmış durumda.

Longbow varyantını bu görev için öne çıkaran en önemli unsur ise milimetre dalga aktif radar arayıcı başlığına sahip olması. Bu sayede füze, ateşlendikten sonra hedefini kendi başına tespit edip takip edebiliyor ve “ateşle-unut” kabiliyeti sunuyor. Böylece operatörün lazer işaretlemesiyle hedefi sürekli takip etmesine gerek kalmadan, özellikle küçük ve hızlı hareket eden insansız hava araçlarına karşı daha etkili angajman sağlanabiliyor.

Sistemde ayrıca İsrail merkezli RADA tarafından geliştirilen Multi-Mission Hemispheric Radar (MHR) kullanılıyor. Aktif elektronik taramalı dizi (AESA) teknolojisine sahip radarın, düşük radar izine sahip küçük hava hedeflerini tespit ve takip etmek üzere geliştirildiği belirtiliyor.

Kısa menzilli İHA savunması için geliştirildi

AGM-114 Hellfire füzesinin yaklaşık 10 kilometrelik azami menzili, STASH’ı kısa menzilli hava savunma sistemleri sınıfına yerleştiriyor.

Bu nedenle sistem, Patriot gibi geniş hava sahasını koruyan uzun menzilli platformlardan ziyade belirli tesislerin ve kritik altyapının yakın çevresini korumaya yönelik olarak tasarlandı.

Yaklaşık 425 metre/saniye hıza ulaşabilen Hellfire füzesi, pervaneli ve görece yavaş hareket eden kamikaze İHA’lara karşı yeterli performans sunarken, çok daha yüksek hızlara ulaşan seyir füzeleri veya balistik füzelere karşı etkili bir çözüm olarak değerlendirilmiyor.

Düşük maliyetli çözüm hedefleniyor

Ukrayna’nın bu sistemi geliştirmesindeki temel amaçlardan biri, düşük maliyetli kamikaze İHA’lara karşı daha ekonomik bir önleme çözümü oluşturmak.

Patriot gibi gelişmiş hava savunma sistemlerinde kullanılan önleyici füzelerin maliyeti milyonlarca dolara ulaşırken, Rusya’nın yoğun olarak kullandığı Shahed ve Geran tipi kamikaze İHA’ları çok daha düşük maliyetlerle üretilebiliyor.

STASH ise tanksavar füzelerini hava savunma görevine uyarlayarak daha uygun maliyetli bir çözüm sunmayı hedefliyor. Sistem, büyük ve sabit hava savunma bataryalarına ihtiyaç duymadan standart askeri araçlara monte edilebilecek kadar kompakt bir radar yapısına da sahip bulunuyor.

Tempest sisteminden geliştirildi

STASH tamamen yeni geliştirilen bir platform değil. Sistem, daha önce ABD’li savunma şirketi V2X tarafından geliştirilen Tempest adlı kundağı motorlu İHA savunma sisteminin füze ve radar mimarisini temel alıyor.

Tempest’in, 2026 yılının Ocak ayında gece gerçekleştirilen Shahed önleme görevlerine ait görüntülerin ortaya çıkmasının ardından Ukrayna Hava Kuvvetleri tarafından kullanıldığı bildirilmişti.

STASH’ta ise Tempest’in daha karmaşık arazi aracı şasisi yerine çekilebilir veya kamyon üzerine monte edilen daha sade bir yapı tercih edildi. Bu değişiklikle yakıt tüketimi ve bakım ihtiyacının azaltılması hedeflenirken, hareket kabiliyetinde ise belirli ölçüde fedakârlık yapıldı.

Daha önce römork üzerine ve Ford F-350 pikap şasisine monte edilmiş versiyonları görülen STASH’ın, son olarak Hollanda üretimi DAF YA 4442 askeri kamyonuna entegre edilmesi, Ukrayna’nın sistemi standartlaştırma ve seri üretime daha uygun hale getirme çalışmalarını sürdürdüğüne işaret ediyor.

Kaynak: M5, Defence Blog