Rusya’dan hava kuvvetlerine yeni Su-35S teslimatı
Rusya’nın Uçak Şirketi (United Aircraft Corporation-UAC), Rus Hava-Uzay Kuvvetleri’ne yeni bir Su-35S çok amaçlı savaş uçağı partisi teslim etti.
Devlet savunma holdingi Rostec tarafından yapılan açıklama, Ukrayna savaşının dördüncü yılına girdiği bir dönemde gelişmiş dördüncü nesil savaş uçaklarının üretim ve teslimatının sürdüğünü ortaya koydu.
Rostec’in resmi kanalları üzerinden yapılan duyuru, muharebe kayıpları ve Batı yaptırımlarının Rus savunma sanayi altyapısı üzerinde oluşturduğu baskıya rağmen Rus askeri havacılığının yeni platformlar almaya devam ettiğini doğruladı.
Su-35S’in kabiliyetleri ve Ukrayna’daki rolü
Su-35S, Rus havacılık sanayisinin bugün seri ölçekte üretebildiği en gelişmiş savaş uçakları arasında yer alıyor. “4++ nesil” olarak sınıflandırılan uçak, tam anlamıyla beşinci nesil platformların sahip olduğu görünmezlik (stealth) ve sensör füzyonu özelliklerini taşımamakla birlikte, bazı beşinci nesil niteliklere sahip bir platform olarak pazarlanıyor.
F-22 veya F-35 gibi gerçek beşinci nesil savaş uçaklarının tüm gereksinimlerini karşılamayan Su-35S; itki yönlendirme sistemine sahip motorları, gelişmiş radar sistemi ve güçlü silah yükü sayesinde görüş ötesi angajman kabiliyeti ile yakın hava muharebesinde yüksek manevra yeteneğini bir araya getiriyor.
Uçağın AL-41F1S motorları üç boyutlu itki yönlendirme teknolojisi kullanıyor. Bu sistem, uçağın normalde hız ve irtifa koşullarının izin vermeyeceği yönlere burnunu çevirmesine imkan tanıyor. Bu özellik, yakın hava muharebelerinde silahı ilk kullanan taraf olmanın belirleyici olabildiği durumlarda Su-35S pilotlarına önemli avantaj sağlıyor.
Rostec açıklamasında görüşlerine yer verilen bir Rus Hava-Uzay Kuvvetleri pilotu, uçağın görev profilini şu sözlerle anlattı:
“Su-35S, yüksek manevra kabiliyetine sahip çok işlevli bir savaş uçağıdır. Bu platform sorunsuz şekilde çalışıyor ve mürettebat kullanımını oldukça rahat buluyor. Bu uçakla çeşitli görevler icra ediyoruz: uzun menzilli hava hedeflerini önleme, taarruz grupları ve kara unsurlarını koruma, insansız hava araçlarını imha etme ve hassas güdümlü silahlarla kara ile deniz hedeflerine nokta atışı saldırılar düzenleme. Ayrıca keşif faaliyetleri yürütüyor ve temas hattının oldukça derinindeki düşman mevzilerini tespit ediyoruz.”
Bu görev tanımı, Su-35S’in Ukrayna’daki fiili kullanım şekliyle büyük ölçüde örtüşüyor. Uçak; hava üstünlüğü devriyelerinde, taarruz paketlerine eskort görevlerinde, uzun menzilli seyir füzesi saldırılarında ve özellikle Ukrayna’nın insansız hava aracı kullanımını artırmasıyla birlikte anti-drone operasyonlarında kullanıldı.
Temas hattının derinliklerinde keşif görevlerine yapılan vurgu ise savaşın ilerleyen safhalarında daha görünür hale gelen bir role işaret ediyor. Taraflar, en gelişmiş savaş uçaklarını taşınabilir hava savunma sistemleri ve kısa menzilli füze tehdidine açık yakın hava desteği görevlerinden ziyade, cephe hattının gerisindeki hareketlilik ve mevziler hakkında istihbarat toplamak için kullanmayı tercih ediyor.
Kayıplar, yaptırımlar ve üretimin sürdürülmesi
Su-35S filosunun 2022’den bu yana verdiği kayıplar, Moskova açısından yeni teslimatların neden önem taşıdığını gösteriyor. Fotoğraf kanıtları üzerinden ekipman kayıplarını belgeleyen açık kaynak istihbarat projesi Oryx’e göre Rusya, Şubat 2022’de başlayan geniş çaplı işgalden bu yana en az 140 savaş uçağı kaybetti. Bu kayıplar arasında en az 8 Su-35S de bulunuyor.
Rusya’nın seri üretimdeki en yetenekli savaş uçağı olarak değerlendirilen Su-35S’lerden sekizinin kaybedilmesi, filonun toplam muharebe kapasitesinde kayda değer bir azalma anlamına geliyor. Çünkü Su-35S, daha eski uçak tiplerinin tam anlamıyla yerine getiremediği görevlerde kullanılıyor. Her doğrulanmış kayıp, yaklaşık 85 milyon dolar seviyesinde olduğu tahmin edilen platform maliyetinin yanı sıra, pilot eğitimi ve operasyonel tecrübe gibi yeni teslimatlarla kısa sürede telafi edilemeyen unsurları da beraberinde götürüyor.
2022 işgalinin ardından uygulanan Batı yaptırımları, özellikle Rus havacılık sektörünü hedef aldı. Amaç; modern savaş uçaklarının ihtiyaç duyduğu mikroelektronik, aviyonik bileşenler ve üretim ekipmanlarına erişimi kesmekti.
Buna karşın Rusya’nın üretimi sürdürebilmesi; stoklanmış parçalar, üçüncü ülkeler üzerinden yürütülen paralel ithalat kanalları ve yerli ikame programlarının birleşimiyle açıklanıyor. Batılı hükümetlerin başlangıçta öngördüğünden daha dirençli olduğu değerlendirilen bu yapı, bağımsız analizlere göre ikame edilen parçaların kalite ve performansına dair soru işaretlerini ise tamamen ortadan kaldırmış değil.
Rostec açıklamasında yeni teslimatların temposuna ilişkin ayrıntı verilmezken, teslim edilen uçak sayısı da açıklanmadı.
Su-35S, 2014 yılında Rus hizmetine girdi. Uçak daha sonra Çin’e ihraç edildi ve Pekin 2016’dan itibaren toplam 24 adet teslim aldı. Böylece Su-35S, Soğuk Savaş sonrası dönemde kayda değer ihracat başarısı elde eden az sayıdaki Rus savaş uçağından biri haline geldi. Mısır da platform için sözleşme imzaladı ancak teslimatlar, ABD’nin ikincil yaptırım baskısı nedeniyle karmaşık bir sürece dönüştü.
Rusya’nın Uzak Doğu bölgesindeki Komsomolsk-na-Amure üretim hattı ise savaş boyunca faaliyetini sürdürdü. Hat, savaşın maliyetinin askeri harcamaları Sovyet döneminden bu yana görülmeyen seviyelere taşıdığı 2022 sonrası süreçte yükselen savunma bütçeleriyle desteklenmeye devam etti.
Kaynak: M5, Defence Blog
