Rusya’dan 2027 için rekor savunma bütçesi hazırlığı
Rusya, Ukrayna savaşı devam ederken savunma harcamalarında yeni bir zirveye hazırlanıyor.
Hükümet belgelerine göre Moskova, 2027 yılında ordusu için 17,1 trilyon ruble, yaklaşık 201 milyar dolar, kaynak ayırmayı planlıyor. Bu rakam, daha önce 2027 için öngörülen 13,5 trilyon rublenin yaklaşık yüzde 27 üzerinde bulunuyor.
Söz konusu artış, yalnızca nominal bir bütçe büyümesine işaret etmiyor. Rusya’nın savaşın dördüncü yılına yaklaşılırken savunma üretimini, mühimmat stoklarını, personel giderlerini ve cephedeki operasyonların sürdürülebilirliğini aynı anda finanse etmeye çalıştığını gösteriyor. Planın hayata geçmesi halinde 2027 savunma bütçesi, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırıyı başlatmasından bu yana ulaşılan en yüksek seviyeye çıkacak.
Rus hükümetinin hazırladığı taslağın 1 Ekim’e kadar parlamentoya sunulması bekleniyor. Belgelerde ayrıca önümüzdeki üç yıllık dönemde savunma harcamalarının toplamının yaklaşık 50 trilyon rubleye, yani yaklaşık 592 milyar dolara ulaşacağı görülüyor.
Savunma bütçesinde kesinti beklentisi tersine döndü
Rusya’nın 2026 yılı için başlangıçta savunmaya ayırmayı planladığı kaynak 12,1 trilyon ruble seviyesindeydi. Ancak 2026 yılına ilişkin gerçek savunma harcaması sınıflandırılmış durumda ve kamuoyuna açıklanmıyor.
Almanya merkezli Alman Uluslararası ve Güvenlik İşleri Enstitüsü’nden ekonomist Janis Kluge’nin değerlendirmesine göre Moskova Maliye Bakanlığı daha önce 2026 yılında savunma harcamalarında sınırlı bir düşüş öngörüyordu. Yeni bütçe projeksiyonu ise bu beklentinin tersine çevrildiğini ortaya koyuyor.
Bu değişimin arkasında, Ukrayna’daki savaşın uzamasıyla birlikte Rus Silahlı Kuvvetleri’nin yüksek yoğunluklu savaş kapasitesini koruma ihtiyacı bulunuyor. Özellikle topçu mühimmatı, insansız hava araçları, füze sistemleri, elektronik harp unsurları, zırhlı araçlar ve hava savunma sistemleri gibi alanlarda devam eden tüketim, savunma sanayisinin üretim temposunun yüksek tutulmasını gerektiriyor.
Dolayısıyla 17,1 trilyon rublelik tahsisatın önemli bir bölümü yalnızca yeni platformların geliştirilmesine değil, mevcut kuvvetlerin ikmali, mühimmat üretimi, bakım-onarım faaliyetleri ve personel maliyetlerinin karşılanmasına da yönlendirilebilir.
Bütçe açığı iki katına çıkıyor
Rus ekonomisi açısından asıl dikkat çekici unsur ise savunma harcamalarındaki artışın bütçe gelirlerindeki baskıyla aynı döneme denk gelmesi.
Moskova yönetimi 2026 yılı federal bütçe açığı beklentisini gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 1,6’sından yüzde 3,2’sine yükseltti. Böylece daha önce öngörülen açığın yaklaşık iki katına çıkması bekleniyor.
Aynı dönemde federal hükümetin toplam harcamalarının yüzde 13,2 artarak 48,6 trilyon rubleye ulaşması öngörülüyor. Bu rakam, Rusya’nın tahmini GSYH’sinin yaklaşık yüzde 20,9’una karşılık geliyor.
Buna karşın Moskova’nın enerji gelirleri üzerindeki baskı artıyor. Petrol ve doğalgaz gelirlerine ilişkin 2026 tahmini 8,9 trilyon rubleden 7,6 trilyon rubleye çekilmiş durumda. Bu düşüş, savaş ekonomisinin finansmanında enerji gelirlerinin sağladığı geleneksel mali tamponun zayıfladığını gösteriyor.
Rusya ekonomisinin kamu gelirleri açısından petrol ve doğalgaza yüksek derecede bağımlı olması nedeniyle enerji fiyatları, ihracat hacmi, yaptırımlar ve enerji ticaretindeki iskonto oranları savunma harcamalarının sürdürülebilirliği açısından doğrudan önem taşıyor.
Açığı borçlanma ve rezervlerle kapatacak
Moskova, büyüyen bütçe açığını finanse etmek için hem iç borçlanmayı artıracak hem de Ulusal Refah Fonu’ndaki likit kaynaklardan yararlanacak.
Hükümetin 2026 yılı net borçlanmasının yüzde 26 artarak 5 trilyon rubleye çıkması bekleniyor. Buna ek olarak Ulusal Refah Fonu’nun likit varlıklarından 459 milyar ruble çekilmesi planlanıyor. Bu miktar, fonun kullanılabilir likit varlıklarının yaklaşık yüzde 11’ine karşılık geliyor.
Borçlanmadaki artışın bir başka sonucu da kamu borcunun yükselmesi olacak. Rusya’nın devlet borcunun GSYH’ye oranının 2026 sonunda yüzde 19,9’dan, 2027’de yüzde 21,7’ye çıkması öngörülüyor.
Bu oran, Rus makamlarının geçmişte mali açıdan güvenli kabul ettiği yüzde 20 seviyesinin üzerine çıkılması anlamına geliyor. Dolayısıyla savunma harcamalarının artırılması yalnızca askeri kaynakların büyütülmesi değil, aynı zamanda Rus maliyesi üzerindeki orta vadeli yükün artırılması anlamına geliyor.
Savunma harcamaları bütçenin üçte birinden fazlasını oluşturacak
2027 planının en çarpıcı göstergelerinden biri, savunma harcamalarının federal bütçe içerisindeki ağırlığı.
17,1 trilyon rublelik savunma tahsisatının, 2027 yılında Rusya’nın toplam federal harcamalarının yaklaşık yüzde 35’ini oluşturması bekleniyor. Buna ulusal güvenlik başlığı altında yer alan İçişleri Bakanlığı, Ulusal Muhafızlar ve çeşitli güvenlik kurumlarının harcamaları da eklendiğinde güvenlik ve savunma için ayrılan toplam kaynak 21,4 trilyon rubleye ulaşıyor.
Bu miktar, federal bütçenin yaklaşık yüzde 43,9’una denk geliyor.
Başka bir ifadeyle Moskova, 2027 bütçesinin neredeyse her iki rublesinden birini doğrudan veya dolaylı biçimde savunma, iç güvenlik ve savaş kapasitesinin sürdürülmesine yönlendirmeyi planlıyor.
Sanayiye yeni vergi, savunmaya daha fazla kaynak
Rus hükümeti artan askeri harcamaların finansmanında yeni vergi gelirlerine de başvuruyor. 2027 yılında uygulanması planlanan düzenlemeler arasında metal ve madencilik şirketlerine yönelik yeni bir beklenmedik kazanç vergisi bulunuyor.
Bu düzenlemeden yılda yaklaşık 200 milyar ruble gelir elde edilmesi bekleniyor.
Bu tablo, Kremlin’in savaş ekonomisini yalnızca doğrudan savunma bütçesi üzerinden değil, vergi politikaları ve sanayi sektörünün kaynaklarının yeniden dağıtılması yoluyla da finanse etmeye çalıştığını gösteriyor.
Sonuç olarak Rusya’nın 2027 bütçe planı, Ukrayna savaşının Moskova’nın ekonomik ve mali yapısı üzerindeki etkisinin kalıcılaştığına işaret ediyor. 17,1 trilyon rublelik savunma bütçesi, Rus ordusunun yüksek tempolu operasyon kapasitesinin, mühimmat ve silah üretiminin ve savunma sanayisinin savaş koşullarındaki seferberlik düzeyinin korunmasının hedeflendiğini ortaya koyuyor.
Ancak aynı anda enerji gelirlerinin gerilemesi, bütçe açığının yüzde 3,2’ye yükselmesi, borçlanmanın artması ve Ulusal Refah Fonu rezervlerinin kullanılmaya başlanması, bu askeri harcama seviyesinin Rus ekonomisi açısından giderek daha yüksek bir maliyet oluşturduğunu gösteriyor. 2027 bütçesi bu nedenle yalnızca bir savunma bütçesi artışı değil, Moskova’nın savaşın uzaması karşısında ekonomisini daha uzun süre savunma ve güvenlik önceliklerine göre yapılandırdığının önemli bir göstergesi niteliğinde.
Kaynak: M5, Defence Blog
