Polonya, yerli üretim piyade muharebe aracı Borsuk için 146 adetlik yeni bir sözleşme imzalayarak, NATO Avrupa’sındaki en dikkat çekici kara kuvvetleri modernizasyon programlarından birini daha ileri taşıdı.

Yaklaşık 7,5 milyar Polonya zlotisi, güncel kurla yaklaşık 2,07 milyar dolar değerindeki anlaşma, Polonya’nın SAFE ulusal güvenlik finansman programı kapsamında finanse edilecek.

Polonya’nın askeri tedarikten sorumlu kurumu olan Silahlanma Ajansı, anlaşmayı devlet savunma sanayi grubu Polska Grupa Zbrojeniowa ile Borsuk’un üretimini gerçekleştiren güneydoğu Polonya merkezli çelik ve silah fabrikası Huta Stalowa Wola’dan oluşan konsorsiyumla imzaladı.

146 aracın tamamının teslimatı 2030 yılına kadar gerçekleştirilecek. Bu anlaşma, Borsuk programı kapsamında verilen ikinci icra üretim siparişi niteliğini taşıyor. Daha önce Mart 2025’te imzalanan yaklaşık 6,6 milyar zloti değerindeki anlaşma, 2025-2029 döneminde teslim edilmek üzere 111 aracı kapsıyordu. Yeni sözleşmeyle birlikte Polonya’nın kesinleşmiş Borsuk siparişleri toplam 257 araca ulaştı. Bu sayı, dört mekanize piyade taburunun teçhiz edilmesine ek olarak 25 aracın eğitim ve yedek kullanım amacıyla ayrılmasına imkân tanıyor.

Borsuk’un teknik özellikleri

Lehçe’de “Porsuk” anlamına gelen Borsuk, Polonya’nın tamamen yerli olarak tasarlayıp geliştirdiği ilk paletli piyade muharebe aracı olma özelliğini taşıyor. Araç, Polonya mekanize birliklerinin Soğuk Savaş döneminden bu yana kullandığı Sovyet yapımı BMP-1 platformunun yerini almak üzere geliştirildi.

Yaklaşık 28 ton ağırlığındaki araç, 7,6 metre uzunluğa sahip bulunuyor ve üç kişilik mürettebatın yanı sıra arka rampadan tahliye olan altı piyadeyi taşıyabiliyor. Gücünü 720 beygirlik MTU 8V199 turbo dizel motordan alan Borsuk, Allison 3040 MX otomatik şanzımanla birlikte karada 65 km/s, su jetleri sayesinde amfibi harekâtta ise 8 km/s hıza ulaşabiliyor. Bu özellik, Borsuk’u halen üretimde bulunan ve gerçek anlamda açık su geçiş kabiliyetini koruyan az sayıdaki paletli piyade muharebe aracından biri haline getiriyor.

Araç üzerinde, Huta Stalowa Wola ile Polonyalı elektronik ve savunma şirketi WB Group tarafından ortak geliştirilen ZSSW-30 insansız kule sistemi yer alıyor. İnsansız kule konsepti, çatışma sırasında kule içerisinde personel bulunmaması anlamına geliyor. Bu yapı, aracın siluetini küçültürken mürettebatı ana zırh koruması arkasında tutuyor ve daha gelişmiş sensörler ile atış kontrol sistemlerinin daha kompakt bir dış yapıya entegre edilmesine olanak sağlıyor.

ZSSW-30 kulesi, NATO mühimmat standardıyla uyumlu 30 mm Mk44S Bushmaster II otomatik top taşıyor. Aynı silah sistemi Amerikan Bradley ve Stryker platformları ile Avustralya’nın AS21 Redback aracında da kullanılıyor. Buna ek olarak, iki adet Spike-LR tanksavar güdümlü füze, 4 kilometreye kadar mesafedeki zırhlı hedeflere karşı angajman kabiliyeti sunuyor. Atış kontrol sistemi ise gündüz ve termal görüş kanallarını bir araya getirerek mürettebata 24 saat kesintisiz angajman yeteneği sağlıyor.

Ukrayna savaşı sonrası hızlanan dönüşüm

Borsuk programının ulaştığı ölçek, Polonya’nın kara kuvvetleri ihtiyaçlarını Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgalinin ardından yeniden değerlendirmesinin doğrudan sonucu olarak görülüyor. İşgal öncesinde Polonya’nın mekanize kuvvet modernizasyonu on yıllara yayılan bir takvimle planlanırken, savaş sonrasında Varşova yönetimi neredeyse tüm ana kabiliyet alanlarında tedarik süreçlerini dramatik biçimde hızlandırdı.

Polonya aynı zamanda savunma bütçesini GSYH’nin yüzde 5’i seviyesine çıkarma hedefi doğrultusunda hareket ediyor. Bu oran, NATO üyeleri arasında en yüksek seviyeyi temsil ediyor.

Şubat 2023’te imzalanan uzun vadeli Borsuk çerçeve anlaşması, aynı Evrensel Modüler Paletli Platform üzerine inşa edilen piyade muharebe araçlarıyla birlikte komuta, keşif, kurtarma ve mühendislik versiyonlarını kapsayan yaklaşık 1.400 araca kadar potansiyel tedariki içeriyor. Tüm varyantların devreye alınması halinde çerçeve anlaşmanın toplam değerinin 10 milyar avroyu aştığı belirtiliyor.

Artan talep doğrultusunda Huta Stalowa Wola’nın üretim kapasitesi de genişletiliyor. Army Recognition tarafından aktarılan sektör kaynaklarına göre seri üretim, 2025’in üçüncü çeyreğinden bu yana çift vardiya sistemiyle yürütülüyor. Tesisin, tam verimlilik sağlandığında 2026 ortasına kadar yıllık yaklaşık 100 araç üretim kapasitesine ulaşması bekleniyor.

Aralık 2025’te ilk 15 Borsuk aracının Giżycko’daki 15’inci Mekanize Tugay’a teslim edilmesi, standart üretim araçlarının artık fabrikadan çıkmaya başladığını gösterdi. Yeni 146 araçlık sözleşmenin ise mevcut üretim temposunun 2030’a kadar korunmasını ve muhtemelen daha da artırılmasını gerektireceği değerlendiriliyor.

Polonya’nın genel zırhlı tedarik tablosu, Borsuk’un çok daha geniş çaplı bir askerî yığınak içerisinde nasıl konumlandığını da ortaya koyuyor. Varşova yönetimi, Güney Kore üretimi K2 Black Panther ana muharebe tankları ve K9 Thunder kundağı motorlu obüslerin yanı sıra Amerikan HIMARS roket sistemleri ve F-35 savaş uçaklarını da envanterine katarken, ordunun personel sayısını da ciddi biçimde artırıyor.

Borsuk ise bu yapılanmada, ağır savaş sistemleri ile sahada araziyi tutacak, bina temizliği yapacak ve hedef bölgeleri güvence altına alacak piyadeler arasında kritik bağlantı katmanını oluşturuyor. Modern savaşın temelini oluşturan birleşik harekât konsepti, tanklarla aynı tempoda hareket edebilen ve korumalı piyadeyi çatışma sahasına ulaştırabilen piyade muharebe araçları olmadan sürdürülebilir olmaktan çıkıyor.

Kaynak: M5, Defence Blog