Özbekistan, yerli savunma sanayisini yeniden inşa ediyor
Özbekistan Cumhurbaşkanı Şevket Mirziyoyev, bundan yalnızca beş yıl önce neredeyse hiç var olmayan bir fabrikadan çıkan zırhlı personel taşıyıcıları, kundağı motorlu obüs ve modernize edilmiş Sovyet dönemi tankını yerinde inceledi.
Mirziyoyev’in Nurafşan kentindeki Nurafshon Makhsus Tekhnika işletmesine gerçekleştirdiği ziyaret, Özbekistan’ın kendi savunma sanayisini sessiz ancak kararlı şekilde inşa ettiğini ortaya koydu.
KRANTAS markası altında özel amaçlı araçlar ve askeri ekipmanlar üreten şirketin tesisinde, tekerlekli zırhlı personel taşıyıcılardan Soğuk Savaş döneminden kalma bir tankın modern motorla yeniden donatılmasına kadar çeşitli sistemler tanıtıldı.
50 milyon dolarlık yatırımla savunma üretimi
Nurafshon Makhsus Tekhnika, 25,8 hektarlık bir arazi üzerinde 50 milyon dolarlık yatırım projesi kapsamında kuruldu. Tesiste 300’den fazla nitelikli uzman görev yapıyor.
Yetkililer, Mirziyoyev’e verilen brifingde fabrikada kullanılan makine ve teknolojilerin ABD, Almanya, İtalya, İsveç, Rusya, Çin ve Türkiye dahil olmak üzere çok sayıda ülkeden tedarik edildiğini belirtti.
Faaliyete geçmesinden bu yana işletmede yaklaşık 2.500 ton çelik konstrüksiyon, 300’den fazla araç gövdesi, 200’den fazla şasi ve 20 traktör üretildi.
Şirket yalnızca geçen yıl müşterilerine yaklaşık 21 milyon dolar değerinde makine ve ekipman tedarik etti.
Cumhurbaşkanlığı ziyareti sırasında 6×6 ve 8×8 konfigürasyonunda zırhlı personel taşıyıcıları, To’fon adı verilen 155 mm’lik kundağı motorlu obüs ve modernize edilmiş bir T-64 ana muharebe tankı tanıtıldı.
Zırhlı personel taşıyıcılarının devlet testlerini tamamladığı ve seri üretime hazırlanmak üzere fabrika hattına alındığı bildirildi.
T-64 tankına Güney Kore motoru
Modernize edilen T-64 tankı ise Sovyet döneminden kalan askeri araçların tamamen değiştirilmek yerine yeni teknolojilerle hizmet ömrünün uzatılmasına ilişkin dikkat çekici bir örnek oluşturuyor.
Tankın orijinal tasarımında kullanılan 5TDF motoru, Güney Koreli Doosan Infracore tarafından üretilen 950 beygir gücündeki DP222LC motoruyla değiştirildi.
Bu motor değişimi, tamamen yeni bir tank geliştirme maliyetine kıyasla daha düşük bir maliyetle platformun hareket kabiliyetini ve güvenilirliğini artırmayı amaçlıyor.
Şirketin kurucu ortaklarından Akmal Karimov, zırhlı araç programının beş yıl önce başladığını belirtti.
Karimov, “Beş yıl önce işletmemiz ilk kez bir zırhlı araç geliştirdi ve üretti. İlk model Tarlon zırhlı aracıydı” dedi.
Tarlon’un Özbekistan Silahlı Kuvvetleri, Milli Muhafızları ve İçişleri Bakanlığı için geliştirildiği belirtildi.
Karimov’a göre araç, küçük silahlar ve hafif silahlara karşı yüksek seviyede balistik koruma sağlayan 5’inci sınıf korumaya sahip. Araçta Avrupa üretimi bileşenler kullanılıyor.
Şirket, aracın yabancı bir markanın lisansıyla veya yurt dışından satın alınan bir proje temelinde üretilmediğini vurguluyor.
Karimov, “Aracın tasarımı ve teknik çizimleri işletmemizin tasarım bürosundaki uzmanlar tarafından geliştirildi. Bu, aracın yabancı bir markanın lisansı altında üretilmediği veya yurt dışından satın alınmış bir projeye dayanmadığı anlamına geliyor. Proje, Özbek mühendisler tarafından sıfırdan geliştirildi ve hayata geçirildi” ifadelerini kullandı.
Özbekistan’ın yerli mühendislik kapasitesine yaptığı vurgu, ülkenin yalnızca yabancı tasarımları lisans altında üreten veya monte eden bir ülke değil, bölgesel ölçekte savunma sanayisi geliştiren bir aktör olma hedefini ortaya koyuyor.
Şirket, ithal ürünlerin yerine yerli üretim koymayı amaçlayan projelerini de genişletiyor. Bu kapsamda Taşkent’in Yangihayot bölgesinde 10 hektarlık arazi üzerine yeni bir tesis kurulması planlanıyor.
Yeni yatırımla yıllık 15 ila 18 milyon dolar değerindeki üretimin yerlileştirilmesi hedefleniyor. Bunun yanı sıra şirket, kamyon ve pikap üretimini de artırarak yıllık 10 bin araca kadar üretim kapasitesine ulaşmayı planlıyor.
Bu sivil üretim hattının askeri üretimle paralel şekilde faaliyet göstermesi bekleniyor.
Mirziyoyev ziyareti sırasında üretim süreçlerini ve tamamlanmış ürünleri inceledi. Cumhurbaşkanı, şirket yöneticileri ve mühendislerle gerçekleştirilen görüşmelerde yerlileştirmenin artırılması, sanayi iş birliğinin güçlendirilmesi ve yüksek katma değerli ürünlerin üretiminin artırılması konuları ele alındı.
Sovyetler Birliği’nden miras kalan askeri teçhizata onlarca yıl boyunca bağımlı kalan Özbekistan için yedi farklı ülkeden tedarik edilen üretim ekipmanlarıyla kurulan bir fabrikadan tamamen yerli tasarım bir zırhlı aracın çıkması, tek bir fabrikanın başarısından çok daha fazlasını ifade ediyor.
Bu gelişme, Taşkent’in savunma sanayisinde montaj ve modernizasyon aşamasından kendi tasarım ve üretim kapasitesini oluşturmaya doğru ilerlediğini gösteriyor.
Kaynak: M5, Defence Blog
