Norveç, Rus devriye uçaklarını engellemek için F-35’leri havalandırdı
Norveç Hava Kuvvetleri’ne ait iki F-35 savaş uçağı, Evenes Hava Üssü’nden kalkarak önleme görevi icra etti.
Askerî alarm durumu, sivil hava trafiğine öncelik tanımadı ve savaş uçakları, NATO’nun standart prosedürü olan Quick Reaction Alert (QRA) görevi kapsamında hızla havalandı. Bu prosedür, üye ülkelerin hava sahasına yaklaşan tanımlanamayan hava araçlarına karşı uygulanıyor.
Yaklaşık iki saat havada kalan F-35’ler görevin ardından Evenes’e geri döndü. Görev sonucunda bir Rus askerî hava aracı teşhis edildi. NATO kod adı “May” olan İlyuşin Il-38 deniz karakol ve denizaltı savunma uçağı. Norveç Hava Kuvvetleri Sözcüsü Binbaşı Stian Roen, görevi doğrulayarak, “F-35’ler tamamen rutin bir QRA görevi için gönderildi. Bu tür durumlarda uçakların mümkün olan en kısa sürede kalkış yapması standart prosedürdür” dedi.
Rus Il-38 ve artan operasyon temposu
Il-38, Sovyet dönemine ait uzun hizmet geçmişine sahip bir platformdur. İlk uçuşunu 27 Eylül 1961’de gerçekleştiren uçak, 1967 yılında aktif hizmete girdi. Toplam 58 adet üretilen platform, Rusya tarafından Kuzey Atlantik ve Arktik bölgelerinde deniz gözetleme görevleri için hâlen kullanılmaktadır. Yaşına rağmen Il-38, istihbarat toplama ve denizaltı savunma görevlerinde etkin bir unsur olmayı sürdürmektedir.
Evenes’te konuşlu Norveç QRA sistemi tam olarak bu tür durumlar için yapılandırılmıştır. Norveç Hava Kuvvetleri’ne göre, üste iki adet F-35A Lightning II uçağı 24 saat hazır bekletilmekte ve doğrulanmış bir alarm durumunda genellikle 15 dakika içinde havalanmaktadır. Sistem; tanımlanamayan hava araçlarını önlemenin yanı sıra teşhis etmek, kayıt altına almak ve gerekirse Norveç hava sahasının ihlalini engellemek amacıyla tasarlanmıştır. Pazartesi günü gerçekleşen müdahale de tespit, teşhis ve üsse dönüş aşamalarını tek bir akşam içerisinde tamamlayan standart bir süreç izledi.
Norveç Hava Kuvvetleri, yıl başından bu yana 19 QRA görevi icra ettiğini ve bu süreçte 28 hava aracını teşhis ettiğini açıkladı. Rus Il-38’e yönelik bu son önleme, söz konusu operasyonel rutinin bir parçası olarak değerlendiriliyor. Rus askerî havacılığı, Moskova’nın Yüksek Kuzey’deki gözetleme ve varlık faaliyetleri kapsamında Norveç hava sahası yakınlarında düzenli olarak uçuş gerçekleştiriyor. Arktik Finnmark bölgesinde Rusya ile kara sınırı paylaşan Norveç, bu rekabette ön cephe ülkelerinden biri konumunda bulunuyor.
Lockheed Martin üretimi beşinci nesil F-35A Lightning II, Norveç’in hava egemenliği görevlerinin bel kemiğini oluşturuyor. Ülke, eski F-16 filosundan bu platforma geçiş yaparak QRA görevlerini F-35 ile yürütmeye başladı. Gelişmiş sensörleri, düşük görünürlük özellikleri ve yüksek hızı sayesinde F-35, özellikle Norveç’in zorlu Arktik koşullarında hızlı önleme görevleri için uygun bir platform olarak öne çıkıyor.
Norveç savunma makamları, hava sahası ve çevresindeki bölgelerin 7/24 kesintisiz şekilde izlendiğini vurguluyor. Tanımlanamayan bir hava aracı yaklaştığında savaş uçakları gecikmeksizin havalandırılıyor ve hedef; teması teşhis etmek, kayda geçirmek ve ulusal hava sahasının ihlal edilmesini önlemek olarak tanımlanıyor. Oslo yönetimi bu tür önlemeleri “rutin” olarak nitelendirse de, yıl içinde gerçekleştirilen 19 müdahale, hem uçuş ekipleri hem de yer destek unsurları için yüksek bir hazırlık seviyesini zorunlu kılıyor.
Pazartesi günkü QRA görevi herhangi bir olumsuzluk yaşanmadan tamamlandı. Rus hava aracı teşhis edilerek takip edildi ve F-35’lerin üslerine dönüşüyle operasyon sona erdi. Norwegian yolcu uçağı ise gecikme dışında herhangi bir sorun yaşanmadan inişini gerçekleştirdi. Ancak olay, Kuzey Avrupa’da rutin operasyonlar ile yüksek hassasiyetli güvenlik durumları arasındaki çizginin çoğu zaman dakikalarla ölçüldüğünü bir kez daha ortaya koydu.
Kaynak: M5, Defence Blog
