Litvanya Devlet Savunma Konseyi tarafından onaylanan tarihi tedarik kararı kapsamında Finlandiya’dan 936 adet Patria 6×6 zırhlı araç satın alacak.

Cumhurbaşkanı Gitanas Nausėda, araçların 300 adedinin 2030 yılına kadar teslim edilmesinin beklendiğini ve üretim sürecinin bir bölümünün Litvanya içinde gerçekleştirileceğini doğruladı.

Bu kararla birlikte Litvanya, Finlandiya, İsveç, Letonya, Danimarka, Norveç, Almanya ve Birleşik Krallık’ın aynı platformu kullandığı Çok Uluslu Ortak Zırhlı Araç Sistemi (Common Armoured Vehicle System-CAVS) programının en yeni üyesi oldu. Program kapsamındaki araçlar hâlihazırda Ukrayna’da da görev yapıyor.

936 araçlık sipariş, Litvanya ölçeğindeki bir ülke için oldukça büyük bir alım olarak dikkat çekiyor ve Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı işgal girişiminden bu yana Baltık ülkelerinde yaşanan güvenlik değerlendirmesinin boyutunu ortaya koyuyor.

Litvanya, savunmaya gayrisafi yurt içi hasılasının yüzde 5’ini ayırma taahhüdünde bulunmuş durumda. Bu oran NATO içerisindeki en yüksek savunma harcaması oranı olarak öne çıkarken, Patria alımı da bu politikanın ortaya çıkardığı en önemli kara kuvvetleri yatırımlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Nüfusu üç milyonun altında olan ve NATO’nun doğu sınırında bulunan Litvanya, Rusya ve Belarus ile sınır paylaşırken, NATO’nun Baltık üyelerini Polonya’ya bağlayan yaklaşık 65 kilometrelik stratejik Suwalki Koridoru da ülkenin güney hattından geçiyor. Bu nedenle güvenilir bir zırhlı kuvveti mümkün olan en kısa sürede oluşturmak, Litvanya açısından teorik bir planlama meselesinden ziyade acil bir güvenlik gerekliliği olarak görülüyor.

Patria 6×6’nın operasyonel kapasitesi

Patria 6×6, Kuzey ve Doğu Avrupa’nın tüm operasyonel koşullarına uygun şekilde tasarlanmış tekerlekli bir zırhlı personel taşıyıcı olarak öne çıkıyor. Finlandiya ordusunda eski Sovyet dönemine ait paletli araçların yerini alarak mekanize piyade modernizasyonunun temel unsurlarından biri haline gelen platform, Baltık coğrafyasının gerektirdiği arazi kabiliyeti, stratejik hareketlilik ve operasyonel sürdürülebilirliği sahada göstermiş durumda.

6×6 tekerlek düzeni, paletli araçların neden olduğu aşınma ve yüksek yakıt tüketimi olmaksızın karayolu hızlarında intikale imkân sağlıyor. Aracın temel amfibi kabiliyeti, C-130 sınıfı nakliye uçaklarıyla taşınabilmesi ve modüler görev yapılandırmaları; personel taşıma, komuta merkezi, ambulans, havan taşıyıcı ve ateş destek görevlerinde kullanılmasına olanak tanıyor.

Patria 6×6’nın Ukrayna’daki operasyonel kullanımı ise platformun dayanıklılığı ve beka kabiliyeti açısından gerçek muharebe koşullarında doğrulanmasını sağladı. Aktif ve yüksek yoğunluklu çatışma ortamında edinilen bu tecrübe, zırhlı araçlar için en zorlu test alanlarından biri olarak kabul ediliyor.

Yerli üretim ve teknoloji transferi vurgusu

Cumhurbaşkanı Nausėda, tedarik kararına eşlik eden sanayi şartını açık şekilde dile getirdi. Nausėda, “Bu zırhlı araçların üretim zincirine entegre olabiliriz” ifadelerini kullanarak, Litvanya’nın yalnızca yabancı üreticiden hazır sistem satın almakla yetinmeyeceğini vurguladı.

Bu yaklaşım, Patria’nın iş modeline de doğrudan uyuyor. Şirket, üretimi yalnızca Finlandiya’da tutmak yerine ortak ülkelere üretim kabiliyeti ve mühendislik bilgisinin aktarılmasını temel alan bir strateji izliyor.

Patria, bugüne kadar üç kıtada yedi ülkede teknoloji transferi gerçekleştirdi. Şirketin Korumalı Hareketlilik iş alanı yöneticisi Jussi Järvinen, Litvanya sanayisiyle yürütülen çalışmalar hakkında, “Patria ekibi bir yıldan uzun süredir Litvanya sanayisiyle çalışıyor ve iş birliği son derece olumlu ve aktif şekilde ilerliyor. Litvanya’nın CAVS programı kapsamında Patria 6×6 platformunu seçmesinden büyük memnuniyet duyuyoruz. Hedefimiz Litvanya ile uzun vadeli bir ortaklık kurmak” dedi.

Järvinen ayrıca Litvanya’nın sanayi altyapısına ilişkin değerlendirmesinde, “Patria’nın zırhlı araç geliştirme ve üç kıtada, yedi ülkede başarılı teknoloji transferi konusunda onlarca yıllık deneyimi bulunuyor. Litvanyalı sanayi temsilcileri ve potansiyel ortaklarla geliştirme, üretim ve bakım alanlarında kapsamlı görüşmeler gerçekleştirdik. Litvanya, teknoloji transferini uygulamak için gerekli tüm kabiliyetlere sahip” ifadelerini kullandı.

Üretim entegrasyonu şartı, ekonomik boyutunun ötesinde stratejik önem taşıyor. Kendi zırhlı araçlarının bileşenlerini üretebilen bir Litvanya, kritik kara platformlarında yalnızca yabancı tedarik zincirine bağımlı bir müşteri olmaktan çıkıyor; bakım, onarım ve zamanla modernizasyon süreçlerini dış desteğe ihtiyaç duymadan sürdürebilecek bir kapasite kazanıyor.

Baltık ülkeleri, Ukrayna savaşından yerli üretim ve bakım kapasitesinin yalnızca sanayi politikası tercihi değil, aynı zamanda askeri bir güç unsuru olduğu dersini çıkarmış durumda. Litvanya’nın üretim zincirine entegrasyon konusundaki ısrarı da bu anlayışın yansıması olarak değerlendiriliyor.

CAVS programının çok uluslu yapısı bu avantajları daha da güçlendiriyor. Programa katılan ülkeler arasındaki ortak platform kullanımı, yedek parça paylaşımı, sınır ötesi bakım imkânı ve NATO’nun Baltık savunması açısından öncelik verdiği lojistik uyumluluğu destekliyor.

Bir Litvanya Patria 6×6’sının Finlandiya, Letonya veya İsveç araçlarıyla aynı çok uluslu birlik içerisinde görev yapması halinde, mürettebatlar ortak eğitim standartları, değiştirilebilir parçalar ve koordineli yaşam döngüsü yönetiminden yararlanabiliyor. Programa yeni üyelerin katılımına açık yapı ise Litvanya’nın 936 araçlık katılımıyla ortak filonun ölçeğini büyüterek hem ekonomik sürdürülebilirliği hem de katılımcı ülkelerin endüstriyel dayanıklılığını artırıyor.

Kaynak: M5, Defence Blog