Kuzey Kore–Rusya hattında milyarlarca dolarlık askeri iş birliği iddiası
Güney Kore merkezli bir güvenlik araştırma kuruluşunun 13 Mart’ta yayımladığı rapora göre, Kuzey Kore Ukrayna savaşı sürecinde Rusya’ya yaptığı asker sevkiyatı ve askeri ekipman ihracatı üzerinden 14,4 milyar dolara kadar gelir elde etmiş olabilir.
Seul’deki Ulusal Güvenlik Stratejisi Enstitüsü tarafından hazırlanan analiz, 2023’ten bu yana Moskova-Pyongyang hattındaki askeri iş birliğinin ekonomik boyutuna odaklanıyor. Rapora göre, asker gönderimi ve silah ihracatından elde edilen ödemeler, Kuzey Kore’ye yönelik uluslararası yaptırımların yarattığı ekonomik baskıyı önemli ölçüde zayıflatma potansiyeline sahip.
Araştırma, Kuzey Kore’nin Ekim 2024 itibarıyla Rusya’ya askeri personel göndermeye başladığını ve bu tarihten sonra dört ayrı sevkiyat gerçekleştirdiğini ortaya koyuyor. Toplamda muharip unsurlar ve mühendislik birlikleri dahil 20 binden fazla personelin konuşlandırıldığı tahmin ediliyor.
Gelirin büyük kısmı görünmeyen kalemlerden
Uydu görüntüleri ve açık kaynak verileri, Kuzey Kore’nin bu süreçte Rusya’ya topçu mühimmatı, çok namlulu roketatar sistemleri, kundağı motorlu obüsler ve balistik füzeler dahil çeşitli askeri ekipman sevk ettiğine işaret ediyor.
Enstitü kıdemli araştırmacılarından Lim Soo-ho tarafından hazırlanan raporda, Ağustos 2023 ile Aralık 2024 arasında elde edilen toplam döviz gelirinin 7,67 milyar dolar ile 14,4 milyar dolar arasında olduğu değerlendiriliyor. Üst senaryoda bu rakam 21 trilyon Güney Kore wonunu aşıyor.
Doğrudan asker konuşlandırmasına bağlı gelirlerin—maaşlar ve hayatını kaybeden askerler için ödenen tazminatlar dahil—yaklaşık 620 milyon dolar seviyesinde olduğu hesaplanırken, mevcut düzenin devam etmesi halinde Kuzey Kore’nin yalnızca bu kalemden yıllık yaklaşık 560 milyon dolar kazanabileceği öngörülüyor.
Buna karşın rapor, doğrulanabilen ödemelerin toplam gelirin sınırlı bir bölümünü oluşturduğunu vurguluyor. Tahminlere göre teyit edilebilen kısım yüzde 4 ile yüzde 19,6 arasında kalıyor. Bunun temel nedeni ise ödemelerin önemli bölümünün uyduyla tespit edilmesi zor olan askeri teknoloji, hassas bileşenler ve kritik malzemeler şeklinde yapılması.
Bu durum, Moskova ile Pyongyang arasındaki takas mekanizmasının büyük ölçüde “görünmeyen” unsurlara dayandığını ve açık kaynaklarla doğrulanmasının güç olduğunu ortaya koyuyor.
Kuzey Kore uzun yıllardır döviz girişini ve askeri teknolojiye erişimini sınırlamayı hedefleyen uluslararası yaptırımlarla karşı karşıya. Ancak Ukrayna savaşı bağlamında Rusya ile derinleşen askeri iş birliği, Pyongyang’a hem yeni gelir kanalları hem de ileri savunma teknolojilerine erişim imkânı sunuyor.
Batılı yetkililer daha önce de Kuzey Kore’yi Rusya’ya mühimmat ve silah sağlamakla suçlamıştı. Güney Koreli analiz ise bu iş birliğinin sahadaki askeri etkisinden ziyade finansal sonuçlarına odaklanarak, Pyongyang’ın yaptırımları dengeleme kapasitesine dikkat çekiyor.
Öte yandan uydu görüntüleri ve sevkiyat kayıtları, Kuzey Kore ile Rus limanları arasında konteyner taşımacılığının arttığını ve bunun topçu mühimmatı başta olmak üzere askeri transferlerle bağlantılı olabileceğini ortaya koyuyor. Rapora göre, özellikle teknoloji transferi boyutu, iki ülke arasındaki iş birliğinin en kritik ve en az görünür yönünü oluşturuyor.
Kaynak: M5
