Kanada’dan F-35 ve Gripen karma filo seçeneği
Kanada, hava kuvvetlerinin geleceğini şekillendirecek savaş uçağı planlamasında önemli bir değişikliği değerlendirmeye aldı. Kanada basınında yer alan bilgilere göre Ottawa yönetimi, daha önce planlanan geniş kapsamlı F-35 alımını daraltarak yaklaşık 30 uçakla sınırlı bir tedarik modeline yönelebilir.
Bu senaryonun hayata geçmesi durumunda Kanada Hava Kuvvetleri, yalnızca tek tip platform yerine hem Amerikan yapımı F-35’leri hem de İsveç üretimi Gripen E/F savaş uçaklarını içeren karma bir filo yapısına geçebilir.
Değerlendirilen yeni modelin arkasındaki temel unsurun, Kanada’nın savunma alanında ABD tedarik zincirlerine olan bağımlılığını azaltma isteği olduğu belirtiliyor. Ottawa yönetimi, son yıllarda Washington ile yaşanan ticari ve siyasi gerilimlerin ardından savunma tedarik stratejisini daha esnek ve çok kaynaklı bir yapıya dönüştürme arayışında.
Bununla birlikte Kanada’nın F-35 programından tamamen uzaklaşmayı planlamadığı ifade ediliyor. NORAD ve NATO görevleri açısından beşinci nesil savaş uçağı kabiliyetlerinin kritik önemini koruduğu değerlendirilirken, bu nedenle F-35 ile Gripen platformlarının birlikte kullanıldığı karma filo modeli öne çıkıyor.
Uzman değerlendirmelerine göre Gripen E/F, daha düşük işletme giderleri ve kısa pistlerden operasyon kabiliyetiyle günlük görevlerde avantaj sağlayabilir. F-35 ise düşük radar görünürlüğü, gelişmiş sensör yapısı ve ağ merkezli harp yetenekleri sayesinde yüksek tehdit ortamlarında ve stratejik görevlerde rol üstlenebilir.
Kanada, yaşlanan CF-18 filosunun yerini doldurmak amacıyla F-35’i seçmiş ve Ocak 2023’te bu kararı resmen açıklamıştı. Ancak Donald Trump döneminde başlayan ticaret anlaşmazlıkları ve iki ülke ilişkilerindeki dalgalanmalar sonrasında Ottawa, savaş uçağı tedarik planını yeniden inceleme kararı aldı.
İlk aşamada üç ay sürmesi öngörülen değerlendirme sürecinin henüz sonuçlanmadığı aktarılıyor. Kanada medyasına göre nihai kararın, ABD’de Kasım 2026’da gerçekleştirilecek ara seçimlerin ardından kamuoyuna duyurulması bekleniyor.
Öte yandan Kanada ile Saab arasındaki temasların yalnızca savaş uçağı projeleriyle sınırlı olmadığı görülüyor. Kanada Başbakanı Mark Carney, Mayıs 2026’da yaptığı açıklamada Saab ile 5 ila 6 adet GlobalEye Havadan Erken İhbar ve Kontrol (AEW&C) uçağı tedarikine yönelik görüşmelerin resmen başladığını doğrulamıştı.
Değeri 5 milyar Kanada dolarını aşması beklenen bu program kapsamında Ottawa yönetiminin Boeing’in E-7 Wedgetail ve L3Harris’in Aeris çözümlerini değerlendirme dışında bıraktığı bildiriliyor.
Kanada açısından GlobalEye projesi yalnızca yeni bir hava gözetleme ve erken ihbar kapasitesi anlamına gelmiyor. Programın aynı zamanda ülke ekonomisine katkı sunarak 3 binden fazla kişiye istihdam sağlaması bekleniyor. Projenin tamamlanması halinde Kanada, tarihinde ilk kez tamamen kendi egemen havadan erken ihbar ve kontrol filosuna sahip olacak.
Kaynak: M5, Defence Industry
