İran, Shahed’in daha sessiz ve radardan kaçınabilen versiyonu ortaya çıktı
İran’ın uzun süredir sahada etkili şekilde kullandığı Shahed serisi kamikaze insansız hava araçlarının yeni bir versiyonu ortaya çıktı.
Shahed-101 olarak adlandırılan yeni modelin, özellikle tespit edilmesini zorlaştıracak tasarım değişiklikleri içerdiği değerlendiriliyor.
Birçok ülke Shahed tipi kamikaze dronlara karşı savunma sistemleri geliştirmeye çalışırken, İran’ın bu mühimmatın yeni versiyonunda dikkat çekici mühendislik değişikliklerine gittiği görülüyor.
Ön pervaneli yeni tasarım
Yeni model, önceki Shahed tasarımlarında bulunan arka motorlu konfigürasyondan ayrılıyor. Shahed-101’de pervane gövdenin ön kısmına yerleştirilmiş durumda.
Bu tasarımın hava akış verimliliğini artırabileceği değerlendiriliyor. Aynı zamanda dronda geleneksel benzinli piston motor yerine elektrikli tahrik sistemi kullanıldığı belirtiliyor.
Elektrikli motorun sağladığı avantajlar arasında daha düşük gürültü seviyesi ve daha düşük ısı izi bulunuyor. Bu durumun özellikle akustik, kızılötesi ve radar tabanlı tespit sistemlerine karşı görünürlüğü azaltabileceği ifade ediliyor.
Roket destekli kalkış sistemi
Yeni versiyonda dikkat çeken bir diğer unsur ise arka bölümde bulunan roket güçlendirici. Bu booster, fırlatma sırasında drone’a ilk hız kazandırmak için kullanılıyor.
Drone seyir hızına ulaştığında ise roket güçlendirici gövdeden ayrılıyor ve sistem normal uçuş moduna geçiyor.
Buna rağmen Shahed-101, Shahed ailesinin klasik hava aracı mimarisini korumaya devam ediyor. Sabit kanat yapısı ve X şeklindeki kuyruk tasarımı yeni modelde de bulunuyor.
Operasyonel kabiliyetler
Shahed-101, otonom olarak görev yapabilen bir dolanan mühimmat (loitering munition) olarak tanımlanıyor. Yüksek patlayıcılı harp başlığı taşıyan sistemin yaklaşık 800 kilometre menzile sahip olduğu belirtiliyor.
Drone’un yaklaşık 3.000 metre irtifada uçabildiği ve 120 kilometre/saat civarında seyir hızına ulaştığı ifade ediliyor.
Sistem, 8 kilogram ağırlığında silindirik bir harp başlığı taşıyor. Bu harp başlığının hem şekilli patlayıcı (shaped-charge) hem de parçacık etkisi oluşturacak şekilde tasarlandığı ve bu sayede farklı hedef tiplerine karşı etkili olabildiği değerlendiriliyor.
Modern savaşın yeni tehdidi
Shahed serisi kamikaze dronlar son yıllarda modern savaş alanının en dikkat çeken unsurlarından biri haline geldi.
Bu sistemler özellikle Rusya-Ukrayna savaşı ve ABD’nin Orta Doğu’daki operasyonları sırasında yoğun şekilde kullanıldı. Düşük maliyetli olmalarına rağmen uzun menzil ve yüksek etki kapasitesi sunmaları, bu tür dolanan mühimmatların modern çatışmalardaki rolünü giderek artırıyor.
Kaynak: M5
