İngiltere, emekli Jaguar savaş uçaklarını Hindistan’a devrediyor

İngiltere Savunma Bakanlığı’nın, SEPECAT Jaguar saldırı uçaklarını envanterden çıkarmasının üzerinden yaklaşık 20 yıl geçmesine rağmen elinde hâlâ 42 adet Jaguar bulunduğu ortaya çıktı. Ayrıca 9 uçak, Hindistan Hava Kuvvetleri’nin yaşlanan Jaguar filosunun hizmette kalmasını desteklemek amacıyla Hindistan’a devredildi.

Bilgi, İngiltere Savunma Hazırlığı ve Savunma Sanayii Bakanı Luke Pollard‘ın, Muhafazakâr Parti milletvekili Ben Obese-Jecty‘nin yazılı soru önergesine 3 Temmuz 2026 tarihinde verdiği yanıtta açıklandı. Açıklama, daha önce açık kaynak takip platformları ile Hint savunma basınında yer alan, emekli İngiliz Jaguarlarının sessiz şekilde Hindistan’a gönderildiği yönündeki iddiaları doğrulamış oldu.

Soğuk savaşın ortak projesi

Jaguar, Soğuk Savaş döneminde İngiltere ile Fransa’nın ortak girişimi olan SEPECAT kapsamında geliştirildi. Program, British Aircraft Corporation ile Fransız Breguet şirketinin iş birliğiyle hayata geçirilen ilk büyük ortak savaş uçağı projelerinden biri olarak öne çıktı.

1974 yılında Kraliyet Hava Kuvvetleri (RAF) envanterine giren Jaguar, alçak irtifa taarruz ve keşif görevleri için kullanıldı. Uçaklar, 1991 Körfez Savaşı‘nda muharebe görevleri icra ederken, 1990’lı yıllarda Irak ve Balkanlar’daki operasyonlarda da görev aldı.

RAF, maliyetleri azaltma politikası kapsamında Jaguar filosunu planlanandan önce, 2007 yılında hizmetten çıkardı. Ancak tüm uçaklar hurdaya ayrılmadı. Çok sayıda Jaguar, RAF Cosford üssünde muhafaza edilerek teknik personelin eğitiminde kullanılan yer eğitim platformlarına dönüştürüldü. Bu sayede birçok uçak, yaklaşık 20 yıldır uçmamasına rağmen büyük ölçüde bütünlüğünü korudu.

Dokuz uçak Hindistan’a teslim edildi

Luke Pollard’ın açıklamasına göre Hindistan Hava Kuvvetleri’ne toplam 9 Jaguar devredildi.

Bu uçakların;

• 5’i GR1,
• 4’ü ise T2 varyantından oluşuyor.

Söz konusu sevkiyat, Haziran 2026’da İngiliz limanlarında koruyucu kaplamalar altında bekleyen eski RAF Jaguarlarının görüntülenmesiyle gündeme gelmişti. Sevkiyata ayrıca 150’den fazla farklı kategoride yedek parça ve komponentin de dahil edildiği belirtilmişti.

İngiltere’nin elinde 42 Jaguar kaldı

Savunma Bakanlığı envanterinde halen 42 Jaguar bulunuyor.

Pollard’ın verdiği bilgiye göre bunların;

• 13’ü GR1,
• T2 varyantından ise hiçbir uçak kalmadı.

Kalan 29 uçağın hangi varyantlardan oluştuğu açıklanmadı. Bunların büyük bölümünün geliştirilmiş GR3 ve iki kişilik eğitim modeli T4 versiyonları olduğu değerlendiriliyor.

Söz konusu uçakların uçuş kabiliyetine sahip olmadığı, yalnızca teknik eğitim amacıyla yerde kullanılan platformlar olduğu ifade edildi.

Hindistan Jaguar filosunu ayakta tutuyor

Jaguar’ı operasyonel olarak kullanan tek ülke bugün Hindistan konumunda.

Uçak, 1980’li yıllardan itibaren Hindustan Aeronautics Limited (HAL) tarafından lisans altında üretilirken, Hindistan Hava Kuvvetleri envanterinde “Shamsher” adıyla görev yapıyor.

Hint Hava Kuvvetleri’nin yaklaşık 110-120 Jaguar uçağını altı filoda kullandığı belirtiliyor. Ülkenin ihtiyaç duyduğu 42 savaş filosuna karşılık envanterinde yalnızca 29 filo bulunması nedeniyle, yaşlanan Jaguar filosunun hizmette tutulması büyük önem taşıyor.

Üretimin yıllar önce sona ermesi ve orijinal üretim hatlarının kapanması nedeniyle yedek parça temini giderek zorlaşırken, Hindistan daha önce de 2018 yılında Fransa’dan 31 Jaguar’ı ücretsiz devralmış, 2025 yılında ise Umman’dan ilave uçaklar, Rolls-Royce Adour motorları ve binlerce yedek parça tedarik etmişti.

İngiltere’den gerçekleştirilen son sevkiyatın da aynı amaç doğrultusunda yapıldığı belirtiliyor. Teslim edilen uçakların yeniden uçurulması değil; motor, aviyonik sistemler, iniş takımları ve hidrolik bileşenleri gibi parçalarının sökülerek mevcut Jaguar filosunun idamesinde kullanılması planlanıyor.

Hindistan Savunma Bakanlığı’nın bu paketi 2024 yılında talep ettiği, parçaların ise DARIN-III modernizasyon programı kapsamında görev yapan Jaguar uçaklarının hizmet ömrünü uzatmak için kullanılacağı bildirildi. Geliştirilmiş aviyonikler, modern kokpit göstergeleri ve yeni silah entegrasyonlarına sahip DARIN-III standardındaki Jaguarların 2030’lu yılların ortalarına kadar görev yapması öngörülüyor. Hindistan’ın ise 2029 yılından itibaren Jaguar filosunu kademeli olarak emekliye ayırması ve bu görevi yerli üretim Tejas Mk1A ile gelecekte geliştirilecek yeni nesil savaş uçaklarına devretmesi planlanıyor.

Kaynak: M5, Defence Blog